ការផ្ដល់អាទិភាពដល់កូនប្រុសជាងកូនស្រីក្នុងវិស័យអប់រំនេះ គឺជាបញ្ហាមួយដែលនៅតែបន្តកើតមានឡើងក្នុងចំណោមបញ្ហាជាច្រើននៅក្នុងសង្គមកម្ពុជា។
ស្ថិតិរបស់ក្រសួងកិច្ចការនារី បានឲ្យដឹងថា ៤០% នៃស្ត្រីដែលមានអាយុចន្លោះពី ២៥ឆ្នាំ ដល់ ៤៤ឆ្នាំ ជាអនក្ខរជន។ ចំពោះបុរសដែលមានអាយុចន្លោះដូចគ្នា អត្រាអនក្ខរជនមានចំនួន ២២%។
មន្ត្រីសង្គមស៊ីវិលបានអះអាងថា មូលហេតុចម្បងដែលគ្រួសារភាគច្រើនផ្ដល់អាទិភាពដល់កូនប្រុសឲ្យរៀនបានច្រើនជាងកូនស្រីនោះ ពីព្រោះយល់ឃើញថា កូនស្រីទោះរៀនបានចេះច្រើនយ៉ាងណាក៏ដោយ ក្រោយរៀបការហើយគឺក្លាយជាស្ត្រីមេផ្ទះដែលត្រូវមើលថែទាំកូនចៅ រៀបចំផ្ទះសម្បែង និងចម្អិនម្ហូបអាហារជាដើម។ ម្យ៉ាងវិញទៀត ចំពោះគ្រួសារណាដែលក្រីក្រ ការបញ្ឈប់កូនស្រីមិនឲ្យបន្តរៀននោះ ពីព្រោះគេត្រូវការកម្លាំងពលកម្មដើម្បីជួយរកស៊ីឪពុកម្ដាយ ឬទៅធ្វើការផ្សេងៗ រកប្រាក់ចំណូលសម្រាប់ផ្គត់ផ្គង់ក្នុងគ្រួសារ ដូចជាទៅធ្វើជាកម្មការិនីរោងចក្រ ឬជាអ្នកបម្រើនៅតាមភោជនីយដ្ឋាន តាមរង្គសាល និងខារ៉ាអូខេជាដើម។
លោកស្រី ធីដា ឃិះ នាយិកាអង្គការសីលការ មានប្រសាសន៍ថា ស្ត្រីដែលទទួលបានការរៀនសូត្រចេះដឹង គឺផ្ដល់អត្ថប្រយោជន៍ច្រើនណាស់មិនត្រឹមតែក្នុងសង្គមគ្រួសារ ប៉ុណ្ណោះទេគឺក្នុងសង្គមជាតិទាំងមូល ៖ «ស្ត្រីនិងកុមារីត្រូវទទួលការអប់រំដូចកុមារ និងបុរសអ៊ីចឹងដែរ ពីព្រោះកុមារីពេលធំឡើងក្លាយជាស្ត្រី ជាម្តាយ ជាមេផ្ទះ ដែលជាកោសិកាមួយក្នុងសង្គមដែលគាត់ត្រូវផ្គត់ផ្គង់ក្នុងគ្រួសារ ថែរក្សាខ្លួន និងមានការចេះដឹង គឺធ្វើឲ្យសង្គម និងខ្លួនគាត់មានការរីកចម្រើនទៅថ្ងៃមុខ។ ការស្រាវជ្រាវបានបង្ហាញថា ចំពោះស្ត្រីដែលមានការអប់រំចេះដឹង គឺថែទាំកូន អប់រំ និងបង្រៀនកូនបានល្អ។ បើស្ត្រីមិនបានរៀនសូត្រ ស្ត្រីមិនអាចដើរតួនាទីខ្លួនបានល្អនោះទេ»។
លោកស្រី សាន្ត អរុណ រដ្ឋលេខាធិការក្រសួងកិច្ចការនារី ទទួលបន្ទុកអំពើហិង្សាទូទៅ បានមានប្រសាសន៍កាលពីពេលថ្មីៗនេះថា រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា កំពុងយកចិត្តទុកដាក់ពង្រឹងពង្រីកធនធានស្ត្រី ៖ «ច្បាប់រដ្ឋធម្មនុញ្ញ ជាច្បាប់កំពូល មានចែងច្បាស់ណាស់អំពីការងាររបស់ស្ត្រីដែលមានសិទ្ធិស្មើគ្នា មានឱកាសដូចគ្នា ផ្នែកការងារ ការបណ្ដុះបណ្ដាលវិជ្ជាជីវៈ និងការរៀនសូត្រ។ សម័យនេះមានការលើកកម្ពស់ស្ត្រីមែនទែន»។
ក៏ប៉ុន្តែការលើកឡើងនេះ លោកស្រី កែ សុវណ្ណរតន៍ តំណាងរាស្ត្រគណបក្ស សម រង្ស៊ី បានមានប្រសាសន៍ថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ត្រូវបង្កើនការយកចិត្តទុកដាក់បន្ថែមទៀត ដើម្បីពង្រឹង និងពង្រីកសមត្ថភាពរបស់ស្ត្រី ៖ «ដោយសារវប្បធម៌សង្គម វប្បធម៌គ្រួសារ ហើយដោយសារកម្រិតអប់រំនៅកម្ពុជា ខ្ញុំឃើញថា នៅដើរយឺតជាងប្រទេសផ្សេងនៅអាស៊ីឆ្ងាយណាស់។ ឥឡូវការបណ្ដុះបណ្ដាលរវាងកុមារា កុមារី យុវជនយុវតី គឺបានត្រឹមតែកម្រិតថ្នាក់មធ្យមសិក្សាចុះទេ។ ចាប់ពីបាក់ឌុបឡើងទៅ គឺនៅក្នុងកម្រិតឧត្ដមសិក្សា ស្ត្រីមានកម្រិតទាបនៅឡើយ។ អ៊ីចឹងស្ត្រីយើងភាគច្រើនមិនទាន់ទទួលបានការអប់រំ និងវិជ្ជាជីវៈ»។
អត្ថបទចុះផ្សាយក្នុងគេហទំព័ររបស់ក្រសួងកិច្ចការនារីបានឲ្យដឹងថា អត្រាក្មេងស្រីចូលរៀនមានចំនួនតិចជាងក្មេងប្រុសនៅគ្រប់កម្រិតសិក្សា ហើយចំពោះការចូលរៀននៅឧត្ដមសិក្សាវិញ ភាគច្រើនគឺមានសម្រាប់តែគ្រួសារណាដែលមានចំណូលច្រើនតែប៉ុណ្ណោះ។ លើសពីនេះទៅទៀត យុវតីមានអាយុចន្លោះពី ១៥ ទៅ ២៤ឆ្នាំ ចំនួន ៣៣% និងស្ត្រីដែលមានអាយុពី ២៥ ទៅ ៤៤ឆ្នាំ ចំនួន ៣៥% ទទួលបានការសិក្សាអប់រំទាបត្រឹមកម្រិតបឋមសិក្សាក្រោមថ្នាក់ទី៦ ប៉ុណ្ណោះ។
កញ្ញា ឃុន គាសា អតីតនិស្សិតបរិញ្ញាបត្រនៅសកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញ ដែលបច្ចុប្បន្នកំពុងបន្តការសិក្សាថ្នាក់អនុបណ្ឌិតផ្នែកគណនេយ្យនៅប្រទេសអូស្ត្រាលី បានថ្លែងថា នាងមានសំណាងណាស់ដែលឪពុកម្ដាយនាងមានលទ្ធភាព និងផ្ដល់តម្លៃឲ្យកូនៗស្មើគ្នា មិនថា កូនស្រី ឬ ប្រុសទេ គឺអាចបន្តការសិក្សាបានខ្ពស់ដូចៗគ្នា។
នាងបន្តថា ៖ «ចំពោះគ្រួសារខ្ញុំផ្ទាល់ ខ្ញុំគិតថា ឪពុកម្ដាយខ្ញុំគាត់មានយុត្តិធម៌ចំពោះពួកខ្ញុំ ទាំងកូនប្រុស កូនស្រី បានសិក្សាខ្ពង់ខ្ពស់។ តែចំពោះគ្រួសារដទៃតាមដែលខ្ញុំបានឃើញ ព្រោះខ្ញុំធ្លាប់ធ្វើការជាមួយអង្គការក្រៅរដ្ឋាភិបាល ហើយខ្ញុំចុះទៅតាមខេត្តឃើញថា ភាគច្រើនឪពុកម្ដាយអត់បញ្ជូនកូនស្រីទៅបន្តការសិក្សាទេ គាត់គិតថា កូនស្រីរៀនច្រើនអត់បានប្រយោជន៍ ពេលរៀបការហើយនៅផ្ទះ»។
លោកស្រីតំណាងរាស្ត្រ កែ សុវណ្ណរតន៍ បានមានប្រសាសន៍បន្ថែមអំពីតួនាទីសំខាន់របស់ស្ត្រីក្នុងការចូលរួមអភិវឌ្ឍន៍សង្គម ៖ «យើងចង់ជំរុញឲ្យស្ត្រីដើរតួនាទីឲ្យស្របនឹងបុរស មានអំណាចស្មើបុរស។ រដ្ឋាភិបាលចាប់ផ្ដើមគិតគូរអំពីការបណ្ដុះបណ្ដាលស្ត្រី ពីព្រោះធនធានគឺជាសេដ្ឋកិច្ចរបស់ជាតិ។ នៅប្រទេសណាក៏ដោយ ដែលប្រជាពលរដ្ឋគេមានកម្រិតអប់រំខ្ពស់ គឺស្ត្រីហ្នឹងហើយដែលទទួលជោគជ័យជាងគេ។ ហេតុនេះរដ្ឋាភិបាលត្រូវជំរុញស្ត្រី ចាប់ផ្ដើមពីកុមារីទៅ»។
គេហទំព័ររបស់ក្រសួងកិច្ចការនារីបានឲ្យដឹងបន្ថែមថា អនក្ខរភាព និងការអប់រំទាបរបស់យុវតី ឬស្ត្រី គឺជាបញ្ហាមួយគួរឲ្យព្រួយបារម្ភ។ បញ្ហាសេដ្ឋកិច្ចគឺជាកត្តាមួយដែលមានឥទ្ធិពលលើការសិក្សា ប៉ុន្តែក្មេងប្រុសនៅតែមានអាទិភាពក្នុងការទទួលបានការសិក្សាច្រើនជាងក្មេងស្រី។ ការយកចិត្តទុកដាក់ទៅលើការបង្កើនអត្រានៃការសិក្សារបស់កុមារី និងយុវតី ព្រមទាំងការកាត់បន្ថយគម្លាតយេនឌ័រនៅមធ្យមសិក្សាបឋមភូមិ គឺជាកត្តាសំខាន់ក្នុងការចូលរួមចំណែកបង្កើនគុណភាពនៃកម្លាំងពលកម្ម និងកំណើនសេដ្ឋកិច្ចប្រកបដោយសមធម៌នៅក្នុងសង្គមកម្ពុជា៕
