កំណាព្យ​ស្ដីពី​ប្រវត្តិ​នៃ​ទុក្ខ​លំបាក​របស់​ជន​ភៀស​ខ្លួន​ខ្មែរ

សៀវភៅ​កំណាព្យ​មាន​ចំណងជើង​ថា "ឱ​មហា​ភ្នំ​ដងរែក" តែង​ជា​បទ​ពាក្យ​១១ គឺ​ជា​ស្នាដៃ​និពន្ធ​របស់​ព្រះតេជគុណ អគ្គទីបោ វាន់ លី ព្រះចៅ​អធិការ​នៃ​វត្ត​ពន្លឺពុទ្ធចក្រ ក្នុង​ទីក្រុង​ឡូវែល រដ្ឋ​ម៉ាស្សាឈូសេត សហរដ្ឋ​អាមេរិក។
ដោយ តាំង សារ៉ាដា
2010-02-27
អ៊ីម៉ែល
មតិ
Share
បោះពុម្ព

ព្រះតេជគុណ វាន់លី បាន​មក​ដល់​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៨១ ក្នុង​ឋានៈ​ជា​ជន​ភៀស​ខ្លួន ហើយ​មួយ​ឆ្នាំ​ក្រោយ​មក​ទើប​ព្រះអង្គ​បាន​សរសេរ​កំណាព្យ​នោះ​ចប់។ ព្រះតេជគុណ វាន់ លី បាន​សុគត​ក្នុង​ជន្មាយុ​៩១ ព្រះ​វស្សា កាល​ពី​ខែ​មករា ឆ្នាំ​២០០៨ ក្នុង​ទីក្រុង​ឡូវែល។

ព្រះអង្គ​ជា​អ្នក​ឃើញ​ដោយ​ផ្ទាល់​ភ្នែក​នូវ​សកម្មភាព​របស់​ក្រុម​យោធា​ថៃ​ដែល​បាន​ដឹក​ជន​ភៀស​ខ្លួន​ខ្មែរ​រាប់​ពាន់​នាក់​យក​ទៅ​ចាក់​ទម្លាក់​ឲ្យ​ជាន់​មីន និង​បាញ់​សម្លាប់​​ពីលើ​ភ្នំ​ដងរែក​នៃ​ខេត្ត​ព្រះវិហារ ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​កាល​ពី​ឆ្នាំ​១៩៧៩។

ឃ្លា​ខ្លះ​នៃ​កំណាព្យ ៖ "រួច​ផុត​ពី​ចោរ​ប្លន់​ចូល​តំបន់​ភូមិ​ណងចាន់ មិន​អាច​ស្នាក់​យូរ​បាន​សៀម​សាមាន្យ​វា​ធាក់​ច្រំ បញ្ជូន​ជន​ភៀស​ប្រាណ​រាប់​រយ​ឡាន​ដោយ​បង្ខំ ដឹក​ទៅ​ដាក់​នា​ជួរ​ភ្នំ​ព្រំដែន​ខេត្ត​ព្រះវិហារ។ លុះ​ព្រឹក​ឡើង​ដេញ​ឲ្យ​ចុះ​បាញ់​បង្រុះ​ស្លាប់​ច្រើន​កៃ្រ ក្មេង​ចាស់​ទាំង​ប្រុស​ស្រី​និង​កូន​ខ្ចី​ស្លាប់​ត្រៀបត្រា ភិត​ភ័យ​ខ្លាំង​ក្រៃ​លែង​រត់​ប្រជែង​ពារ​លើ​គ្នា ដណ្តើម​ចុះ​ពី​បុព្វតា​អន្ទះសា​ព្រោះ​ខ្លាច​ក្ស័យ។ ចុះ​ទឹក​ជួប​ក្រពើ​ឡើង​ទៅ​លើ​ប្រទះ​ខ្លា ចូល​ព្រៃ​ទាក់​បន្លា​ឡើង​រុក្ខា​វាក់​នឹង​ស្រាំង គ្រា​នោះ​ពួក​ចាម​ជ្វា​ហ៊ាន​ពុះពារ​យ៉ាង​ក្លា​ខ្លាំង បើក​ផ្លូវ​ជា​អាទិ៍​តាំង​មីន​ផ្ទុះ​ក្ឌាំង​ស្លាប់​ត្រៀបត្រា។"។

បន្ទាប់​ពី​ព្រះតេជគុណ វាន់ លី សុគត់ទៅ លោក ឃឿន សំខាន់ ដែល​ជា​និពន្ធ​នាយក​និង​បោះពុម្ព​ផ្សព្វផ្សាយ​សៀវភៅ​កំណាព្យ "ឱ​មហា​ភ្នំ​ដងរែក" បាន​ប្រមូល​យក​សំណេរ​កំណាព្យ​របស់​ព្រះតេជគុណ វាន់ លី ដែល​បន្សល់​ទុក​នោះ យក​ទៅ​រៀបចំ​ចងក្រង​ទាំង​ជា​ភាសា​ខ្មែរ និង​ភាសា​អង់គ្លេស​ដើម្បី​ផ្សព្វផ្សាយ​ដល់​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ។

លោក ឃឿន សំខាន់ បាន​បញ្ជាក់​ថា ៖ «សៀវភៅ​កម្រង​កំណាព្យ​អនុស្សាវរីយ៍​ជន​ភៀស​ខ្លួន​ខ្មែរ​នេះ​មាន​សារសំខាន់​ណាស់។ ទី​១ គឺ​ចង់​ស​បញ្ជាក់​ពី​បទ​ពិសោធន៍​ឆ្លង​កាត់​ដោយ​ផ្ទាល់​របស់​ព្រះតេជ​ព្រះគុណ លី វាន់ ក៏​ដូច​ជា​ជន​ភៀស​ខ្លួន​ខ្មែរ​ដទៃ​ទៀត​ដែល​បាន​ឆ្លង​កាត់​បទ​ពិសោធន៍​ជន​ភៀស​ខ្លួន​មុន​នឹង​មក​កាន់​ទី​លំនៅ​ថ្មី​ក្នុង​ប្រទេស​ទី​៣នានា ហើយ​នេះ​ក៏​ស​បញ្ជាក់​ពីប្រវត្តិ​ជីវ​មួយ​នៃ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ខ្មែរ​យើងផងដែរ ដែល​បាន​ឆ្លង​កាត់​នូវ​សង្គ្រាម ហើយ​និង​បាន​រួច​ផុត​ពី​របប​ប្រល័យ​ពូជ​សាសន៍ ក៏​ដូច​ជា​បាន​រួច​ផុត​ពី​ការ​ធ្វើ​បាប ធ្វើ​ទារុណកម្ម​ក៏​កាច​សាហាវ ឃោរឃៅ ដោយ​ទាហាន​ថៃ​និង​រដ្ឋាភិបាល​ថៃ​ផងដែរ»

លោក ឃឿន សំខាន់ រំពឹង​ថា សៀវភៅ​កំណាព្យ​នេះ​នឹង​មាន​ប្រជាប្រិយ​ភាព ៖ «យើង​សង្ឃឹម​ថា បង​ប្អូន​ខ្មែរ​យើង​នឹង​ជួយ​ធ្វើ​វិភាគទាន​ដើម្បី​ធ្វើ​យ៉ាង​ណា​ឲ្យ​ការ​ផ្សព្វផ្សាយ​ហ្នឹង​មាន​ការ​ទូលំ​ទូលាយ​ជា​ច្រើន​នៅ​ជុំវិញ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ទាំង​មូល ក៏​ដូច​ជា​នៅ​តាម​សហគមន៍​ខ្មែរ​នានា​ជុំវិញ​ពិភពលោក»

"ឱ​មហា​ភ្នំ​ដងរែក" ជា​សៀវភៅ​កំណាព្យ​លើក​ដំបូង​បង្អស់​ដែល​អ្នក​និពន្ធ​ព្រះ​តេជគុណ វាន់ លី បាន​បង្ហាញ​ពី​តថភាព​ជាក់ស្តែង​នៅ​ពេល​ដែល​ក្រុម​យោធា​ថៃ​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៧៩ បាន​ចាប់​រំលោភ​លើ​ស្រ្តី​ភេទ ប្លន់​យក​ទ្រព្យ បាញ់​ទម្លាក់ និង​បង្អត់​បាយ​ក្រហាយ​ទឹក លើ​ជន​ភៀស​ខ្លួន​ខ្មែរ​រាប់​ម៉ឺន​នាក់​ពី​លើ​ភ្នំ​ដងរែក​ក្នុង​ទឹក​ដី​កម្ពុជា ដោយ​គ្មាន​ត្រា​ប្រណី​នោះ។

របាយការណ៍​របស់​អង្គការ​សហ​ប្រជាជាតិ​ទទួល​បន្ទុក​ជន​ភៀស​ខ្លួន UNHCR បាន​ចេញ​ផ្សាយ​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៩៧ ថា យោធា​ថៃ​បាន​ផ្ជង់​និង​រុញ​ទម្លាក់​ជន​ភៀស​ខ្លួន​ខ្មែរ​ប្រមាណ ៤​ម៉ឺន​៥​ពាន់​នាក់ មាន​កូន​ក្មេង មនុស្ស​ចាស់​ជរា​និង​ស្រ្តី ពី​លើ​ខ្នង​ភ្នំ​ព្រះវិហារ​ចូល​ចម្ការ​មីន។ របាយការណ៍​នោះ​និយាយ​ថា វា​ជា​ការ​បង្ខំ​ឲ្យ​ទៅ​ស្រុក​កំណើត​វិញ​ដ៏​ធំ​បំផុត​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​ថៃ​បាន​ធ្វើ​ឡើង​ជា​បន្ត​បន្ទាប់​មក​លើ​ជន​ភៀស​ខ្លួន​ខ្មែរ ចាប់​តាំង​ពី​ដើម​ខែ​មករា​ដល់​ដំណាច់​ខែ​តុលា ឆ្នាំ​១៩៧៩ ដែល​បណ្តាល​ឲ្យ​មនុស្ស​រាប់​ពាន់​នាក់​បាន​ស្លាប់ ហើយ​រាប់​រយ​នាក់​ទៀត​បាន​បាត់​ខ្លួន។

របាយការណ៍​ដដែល​នោះ​បាន​ដក​ស្រង់​សេចក្តី​ថ្លែង​ការណ៍​របស់​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ថៃ​នា​ដំណាក់កាល​នោះ លោក​មេប​ញ្ជាការ គ្រៀងសាក់ ចូម៉ានន់ (Kriangsak Chomanan) និយាយ​ថា រដ្ឋាភិបាល​របស់​លោក​នឹង​បង្ខំ​ចិត្ត​ចាត់​វិធានការ​លើ​ជន​ភៀស​ខ្លួន​ខ្មែរ​ដែល​ហូរ​ចូល​ក្នុ​ងប្រទេស​ថៃ​ថែម​ទៀត ប្រសិន​បើ​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​មិន​ឆ្លើយ​តប​ឲ្យ​បាន​ឆាប់​រហ័ស​ដើម្បី​បន្ធូរ​បន្ថយ​ដល់​បញ្ហា​នោះ ហើយ​ថា ថៃ​មិន​អាច​ទទួល​បន្ទុក​តែ​ម្នាក់​ឯង​បាន​នោះ​ឡើយ។

លោក ចាន់ ទូច ជា​អ្នក​ចងក្រង​ឯកសារ​និង​សរសេរ​សៀវភៅ​អំពី​បញ្ហា​ជន​ភៀស​ខ្លួន​ខ្មែរ​ក្នុង​ទឹក​ដី​ថៃ ហើយ​លោក​ក៏​ជា​អតីត​ជន​ភៀស​ខ្លួន​ខ្មែរ​មួយ​រូប​ក្នុង​ជំរំ​ខៅអ៊ីដាង ប្រទេស​ថៃ បាន​ថ្លែង​ប្រាប់​វិទ្យុ​អាស៊ីសេរី​តាម​ទូរស័ព្ទ​ពី​ទីក្រុង​ឡូវែល រដ្ឋ​ម៉ាស្សាឈូសេត សហរដ្ឋ​អាមេរិក ថា សៀវភៅ​កំណាព្យ "ឱ​មហា​ភ្នំ​ដងរែក" នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ទាំង​ប្រុស​ស្រី​បាន​យល់​ដឹង​ពី​ជ្រុង​មួយ​នៃ​ប្រវត្តិ​ដ៏​រន្ធត់​ភ័យ​ខ្លាច​តាម​ព្រំដែន​ខ្មែរ​ថៃ​នោះ។

លោក ចាន់ ទូច បាន​មាន​ប្រសាសន៍​ថា ៖ «ចំពោះ​ខ្ញុំ ខ្ញុំ​យល់​ថា នេះ​ជា​ប្រវត្តិសាស្រ្ត​ដ៏​ខ្មៅ​មួយ​ដែល​កូន​ខ្មែរ​មិន​គួរ​ភ្លេច។ សៀវភៅ​ហ្នឹង​មិន​មែន​ដើម្បី​និយាយ​អំពី​គំនុំ​គុំកួន ការ​ស្អប់​ខ្ពើម ឬ​ការ​បង្កើត​ជា​បច្ចា​មិត្ត​រវាង​ខ្មែរ​និង​ថៃ​ទេ។ ក៏​ប៉ុន្តែ​ឲ្យ​ខ្មែរ​ដែល​បាន​រស់​ហ្នឹង​ដឹង​ពី​ប្រវត្តិ​ជូរ​ចត់​ដែល​ជនជាតិ​ខ្មែរ​បាន​ឆ្លង​កាត់​នៅ​មុន​បាន​មក​ដល់​ស្រុក​គេ»

ជុំវិញ​ប្រវត្តិ​ដ៏​មហា​ខ្លោច​ផ្សា​របស់​ជន​ភៀស​ខ្លួន​ខ្មែរ​ដែល​បាន​ភ្លក់​រស់​ជាតិ​នៃ​ការ​ធ្វើ​បាប​ពី​សំណាក់​រដ្ឋាភិបាល​ថៃ​ក្នុង​ឆ្នាំ​១៩៧៩​នោះ ជន​រង​គ្រោះ​ខ្មែរ លោក ប៉ា ហឹមខៃ ដែល​បាន​រួច​ផុត​ពី​ចម្ការ​មីន​នៅ​ភ្នំ​ព្រះវិហារ ក្នុង​គ្រា​ដែល​ថៃ​យក​ទៅ​ចាក់​ទម្លាក់​បញ្ជូន​មក​កម្ពុជា​វិញ បាន​រៀបរាប់​ថា គាត់​នៅតែ​ចងចាំ​ហើយ​នៅ​សុបិន​អាក្រក់​នៅ​ឡើយ​​ពី​អំពើ​អ​មនុស្សធម៌​នោះ។

លោក ប៉ា ហឹមខៃ បាន​អះអាង​ថា ៖ «ថៃ​គ្មាន​ប្រើ​សិទ្ធិ​របស់​មនុស្ស​ទេ គឺ​គេ​យក​ទៅ​បាញ់​ចោល​តែម្តង​ហ្នឹង ព្រោះ​ពេល​ដែល​ខ្ញុំ​ចុះ​មក​ចំហៀង​ភ្នំ​ដងរែក ទាហាន​ថៃ​ម្នាក់​បាន​បាញ់​សម្លាប់​ច្រើន ប្រហែល​ជា​យ៉ាង​តិច​ក៏​ត្រឹម ១០​នាក់​ដែរ ព្រោះ​គេ​អង្គុយ​នៅ​លើ​ថ្ម​ហ្នឹង ហើយ​បាញ់​កាំភ្លើង​តម្រង់​មក​លើ​ហ្វូង ​មនុស្ស​ដែល​កំពុង​ដេញ។ ទាហាន​មួយ​ក្រុម​ដេញ​ពី​ក្រោយ​ទៅ ហើយ​អា​នៅ​ខាង​មុខ​ដែល​កំពុង​អង្គុយ​យាម​ផ្លូវ​ចុះ​ហ្នឹង វា​បាញ់​មក​មនុស្ស​ដែល​កំពុង​ដើរ​ចុះ​ទៅ​ហ្នឹង។ អា​នេះ​ជា​ឧក្រិដ្ឋកម្ម​មួយ​ដែល​សម្លាប់​ជន​រងគ្រោះ​ដែល​អត់​មាន​អាវុធ​យុទ្ធភណ្ឌ​អី ហើយ​គ្នា​សុំ​តែ​រស់​ក៏​រស់​មិន​បាន​ផង។ នេះ​ជា​អំពើ​ព្រៃផ្សៃ​របស់​ថៃ​ហ្នឹង គឺ​ខ្លាំងក្លា​ណាស់!»

លោក ប៉ា ហឹមខៃ មាន​ប្រសាសន៍​ថា សៀវភៅ​កំណាព្យ​របស់​ព្រះ​តេជគុណ វាន់ លី ជា​សៀវភៅ​ដ៏​ល្អ​មួយ​ដើម្បី​ឆ្លុះ​បញ្ជាំង​ពី​ប្រវត្តិ​របស់​ខ្មែរ​ដែល​រង​ការ​ធ្វើ​បាប​មិន​ចេះ​ចប់ សូម្បី​រហូត​មក​ដល់​បច្ចុប្បន្ន​នេះ។ លោក​មាន​ប្រសាសន៍​ថា ទង្វើ​ដែល​ថៃ​ធ្លាប់​បាន​ធ្វើ​មក​លើ​ជន​ភៀស​ខ្លួន​ខ្មែរ​នោះ​គួរតែ​ទទួល​ខុស​ត្រូវ​ចំពោះ​មុខ​ច្បាប់។

សៀវភៅ​កំណាព្យ "ឱ​មហា​ភ្នំ​ដងរែក"​នេះ​នឹង​ចាប់ផ្តើម​ផ្សព្វផ្សាយ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១ ខែ​មេសា ឆ្នាំ​២០១០ នា​ទីក្រុង​ឡូវែល រដ្ឋ​ម៉ាស្សាឈូសេត សហរដ្ឋ​អាមេរិក។ បន្ទាប់​មក​នឹង​មាន​ការ​ផ្សព្វផ្សាយ​នៅ​តាម​បណ្តា​រដ្ឋ​ផ្សេងៗ​ក្នុង​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​ដែល​មាន​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​រស់​នៅ​ច្រើន ហើយ​ក្រុម​ផ្សព្វផ្សាយ​សៀវភៅ​កំណាព្យ​នោះ​នឹង​ធ្វើ​ការ​ផ្សព្វផ្សាយ​ក្នុង​ប្រទេស​កម្ពុជា​នា​ពេល​ខាង​មុខ​ផងដែរ៕

ព័ត៌មាន (0)
Share
គេហទំព័រ​ទាំងមូល