អ្នក​អភិរក្ស​ព្រៃ​ឈើ​ខេត្ត​រតនគិរី​បារម្ភ​ពី​ការ​កាប់​ឈើ​អនាធិបតេយ្យ​ធ្វើ​ជន្លង់​ម្រេច

ដំណាំ​ម្រេច បច្ចុប្បន្ន​នេះ​មាន​តម្លៃ​ទីផ្សារ​ខ្ពស់ ហេតុ​នេះ​កសិករ​នៅ​ខេត្ត​រតនគិរី ចាប់​អារម្មណ៍ និង​នាំ​គ្នា​ដាំ​ដំណាំ​នេះ។ ទន្ទឹម​នឹង​ដំណាំ​ម្រេច​កំពុង​អភិវឌ្ឍ​នៅ​តំបន់​ភាគ​ឦសាន​មួយ​នេះ ក្រុម​សហគមន៍​ការពារ​ព្រៃ​ឈើ​អះអាង​ថា ព្រៃ​ឈើ​រាប់​ម៉ឺន​ដើម ត្រូវ​គេ​កាប់​ខុស​ច្បាប់ ដើម្បី​យក​ទៅ​ធ្វើ​ជន្លង់​ម្រេច។
ដោយ រដ្ឋា វិសាល
2013-12-13
Share
ដំណាំ​ម្រេច ៦១០ ៤-ឧសភា-២០១២៖ ដំណាំ​ម្រេច​ទើប​ដាំ​បាន​ចំនួន ២​ឆ្នាំ នា​ខេត្ត​កំពត។
RFA/Khe Sonorng

បន្ទាប់​ពី​ដំណាំ​កៅស៊ូ​ដែល​កំពុង​អភិវឌ្ឍ​យ៉ាង​ខ្លាំង​នៅ​ខេត្ត​រតនគិរី ដំណាំ​ម្រេច​បាន​ក្លាយ​ទៅ​ជា​ទីផ្សារ​សំខាន់​ដូច​គ្នា ដែល​កសិករ​នៅ​ខេត្ត​ភាគ​ឦសាន​មួយ​នេះ​កំពុង​យក​ចិត្ត​ទុក​ដាក់​ដាំ​កាន់​តែ​ច្រើន​ឡើង។

សេចក្ដី​រាយការណ៍​របស់​មន្ត្រី​កសិកម្ម​ខេត្ត​រតនគិរី ឲ្យ​ដឹង​ថា ដំណាំ​ម្រេច​បាន​កើន​ឡើង​យ៉ាង​ឆាប់​រហ័ស​ពី​ជាង ១០​ហិកតារ កាល​ពី​ឆ្នាំ​២០០៨ កើន​ដល់​ជាង ១២០​ហិករតា នា​ពេល​បច្ចុប្បន្ន។ ដំណាំ​នេះ​គេ​សង្កេត​ឃើញ​មាន​ដាំ​ច្រើន​នៅ​ស្រុក​អូរយ៉ាដាវ បរកែវ អូរជុំ តាវែង និង​ក្រុង​បានលុង។

ទោះ​ជា​យ៉ាង​នេះ​ក៏ដោយ ក្រុម​សហគមន៍​អ្នក​អភិរក្ស​ព្រៃ​ឈើ​បាន​ចាប់​អារម្មណ៍​ថា ការ​រីក​ចម្រើន​នៃ​ដំណាំ​ម្រេច​បាន​បង្ក​ផល​ប៉ះពាល់​ទៅ​លើ​ព្រៃ​ឈើ ដោយសារ​តម្រូវ​ការ​ឈើ​ធ្វើ​ជន្លង់​ម្រេច។

តំណាង​សហគមន៍​ការពារ​ព្រៃ​ឈើ​ភូមិ​ឡំ លោក រម៉ាស់ ស្វាត់ ធ្វើ​ការ​កត់​សម្គាល់​ថា សកម្មភាព​កាប់​ឈើ​អនាធិបតេយ្យ​កើត​មាន​ឡើង​ដោយសារ​តម្រូវ​ការ​ឈើ​ធ្វើ​ជន្លង់​ម្រេច។ លោក​អះអាង​ថា ឈើ​មូល​ទាំង​តូច​ធំ​រាប់​ពាន់​រាប់​ម៉ឺន​ដើម ត្រូវ​គេ​កាប់​អនាធិបតេយ្យ​លក់​ទៅ​ឲ្យ​ឈ្មួញ ឬ​កសិករ​ធ្វើ​ជន្លង់​ដាំ​ម្រេច៖ «គេ​កាប់​ច្រើន​ប៉ះពាល់​ដែរ​ដូច​ជា បំផ្លាញ​ព្រៃ​ឈើ​ដែរ។ គេ​កាប់​ខ្លះ​មួយ​ពាន់​ដើម មួយ​ពាន់​ជន្លង់ ពីរ​ពាន់​ជន្លង់ ខ្លះ​បី​ពាន់​ជន្លង់ បើ​មិន​ប៉ះពាល់ គេ​កាប់​រំលំៗ​ទាំងអស់​តែ​ម្ដង តូច​គេ​កាប់​ធំ​ក៏​គេ​កាប់​ដែរ។ ធំ​មុខ ៦០​មុខ ៥០​សង់ទីម៉ែត្រ គេ​ច្រៀក​ដូច​ជា​មួយ​ដើម​ឈើ​ហ្នឹង​ខ្លះ ៦​ដើម គេ​ផែ​គេ​ច្រៀក ៦​ដើម​ទៀត។ តូចៗ​មុខ ២០​សង់ទីម៉ែត្រ​គេ​ច្រៀក​តែ​ពីរ»

សេចក្ដី​រាយការណ៍​ជា​ច្រើន​ពី​សហគមន៍​ការពារ​ព្រៃ​ឈើ​ខេត្ត​មណ្ឌលគិរី ក្រចេះ និង​ស្ទឹងត្រែង ក៏​បាន​បញ្ជាក់​ដូច​គ្នា​ថា គេ​សង្កេត​ឃើញ​សកម្មភាព​ចរាចរណ៍​ឈើ​ជន្លង់​ម្រេច ត្រូវ​បាន​ឈ្មួញ​ប្រមូល​ទិញ​ពី​ប្រជាពលរដ្ឋ​កាប់​ឈើ​អនាធិបតេយ្យ​ក្នុង​ព្រៃ​នា​រយៈពេល​ប៉ុន្មាន​ឆ្នាំ​ចុង​ក្រោយ​នេះ។

តំណាង​សហគមន៍​ស្រុក​សេសាន ខេត្ត​ស្ទឹងត្រែង លោក ស៊ុត ខឿន រៀប​រាប់​ថា ដើម​ឈើ​ក្នុង​ព្រៃ​សហគមន៍​រាប់​ពាន់​ដើម ទាំង​តូច និង​ធំ ត្រូវ​ឈ្មួញ​ចលនា​ឲ្យ​អ្នក​ភូមិ​កាប់​ពី​ព្រៃ ឬ​អារ​ច្រៀក​ជា​ឈើ​ជន្លង់​ម្រេច ហើយ​ពួក​គេ​ប្រមូល​ទិញ​ដើម្បី​លក់​ទៅ​ឲ្យ​កសិករ​ដាំ​ម្រេច។ លោក​ចាត់​ទុក​ថា នេះ​គឺ​ជា​សកម្មភាព​បំផ្លាញ​ព្រៃ​ឈើ​មួយ​ផ្នែក​ទៀត ទាក់ទិន​ការ​អភិវឌ្ឍ​ដំណាំ​ម្រេច​នៅ​ក្នុង​ខេត្ត​នេះ៖ «កាប់​ហ្នឹង​ហើយ​កាប់​ឈើ​ធ្វើ​ជន្លង់​ម្រេច​ហ្នឹង គេ​កាប់ៗ​ហើយ​យក​អា​ឈើ​ធំៗ​អារ​ជា​ដុំ។ កាប់​ក្នុង​ព្រៃ​សហគមន៍​ច្រើន​ណាស់ ហើយ​អត់​មាន​អ្នក​ណា​ទប់ស្កាត់​ទេ ព្រោះ​ថា​សហគមន៍​ព្រៃ​ឈើ​គាត់​ចូល​ទៅ​បង្ក្រាប​ម្ដង។ ខ្ញុំ​មិន​ដឹង​គិត​ថា​ដូចម្ដេច​ទេ ខ្ញុំ​ក៏​បាន​ត្រឹម​និយាយ​តាម​វិទ្យុ​ផ្សេងៗ​មិន​ដឹង​រក​វិធាន​ការ​ទប់ស្កាត់​ដែរ ព្រោះ​ថា ខ្ញុំ​ក៏​ទាល់​គំនិត​ដែរ»

ឈើ​ជន្លង់​ម្រេច​មួយ​ដើម​មាន​តម្លៃ​ប្រមាណ ១​ម៉ឺន ៦​ពាន់​រៀល ឬ ៤​ដុល្លារ​អាមេរិក។ ក្នុង​នោះ ដី​ដាំ​ម្រេច​មួយ​ហិកតារ​គេ​ត្រូវ​ការ​ដើម​ជន្លង់​ម្រេច ពីរ​ពាន់ ទៅ ៣​ពាន់​ដើម។

កសិករ​ដាំ​ម្រេច​នៅ​ភូមិ​រាជានុកូល ខេត្ត​ស្ទឹងត្រែង លោក រតនៈ មាន​ប្រសាសន៍​ទទួល​ស្គាល់​ថា ដំណាំ​ម្រេច​ពិត​ជា​ត្រូវ​ការ​ឈើ​ក្នុង​ព្រៃ​មែន។ លោក​អះអាង​ថា ដំណាំ​ម្រេច​ក៏​បាន​ផ្ដល់​ផល​ល្អ​សម្រាប់​កសិករ និង​ការ​នាំ​ចេញ​ទៅ​ទីផ្សារ​អន្តរជាតិ ហេតុ​នេះ​លោក​សំណូមពរ​ចំពោះ​អាជ្ញាធរ​ពាក់ព័ន្ធ​បង្ក​លក្ខណៈ​ងាយ​ស្រួល​ក្នុង​ការ​រក​ប្រភព​ផ្គត់ផ្គង់​ឈើ​សម្រាប់​ដំណាំ​ម្រេច​នេះ​បាន​ងាយ​ស្រួល៖ «វា​ប៉ះ​ពាល់​ដែរ ប៉ុន្តែ​បើ​គិត​ទៅ​នេះ គឺ​ជា​ផល​កសិកម្ម​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ។ សូម​ឲ្យ​រាជ​រដ្ឋាភិបាល ឬ​ក៏​អាជ្ញាធរ​ដែន​ដី​ហ្នឹង​ជួយ​ផង។ សម្រាប់​ផលិតផល​កសិកម្ម​សុំ​ឲ្យ​ជួយ​សម្រួល​ឲ្យ​ផង​ខាង​ជន្លង់។ ខាង​អាជ្ញាធរ​គាត់​មាន​វិធាន​ការ​សម្រាប់​តែ​ឈើ​ប្រណីត​បាន ហើយ​សុំ​ឲ្យ​អា​ឈើ​កសិកម្ម អ៊ីចឹង​សុំ​ឲ្យ​គាត់​អធ្យាស្រ័យ​ខ្លះ​ទៅ ព្រោះ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ដាំ​ដំណាំ​ហ្នឹង​ប្រើ​ចំណូល​ធំ»

ឆ្លើយ​តប​ចំពោះ​សេចក្ដី​អំពាវនាវ​នេះ ប្រធាន​មន្ទីរ​កសិកម្ម​ខេត្ត​រតនគិរី លោក សយ សូណា ទទួល​ស្គាល់​ថា ដំណាំ​ម្រេច​ពិត​ជា​កំពុង​មាន​ទីផ្សារ​ល្អ ហើយ​កសិករ​កំពុង​អភិវឌ្ឍ​ដំណាំ​នេះ​ច្រើន​នៅ​ខេត្ត​ភាគ​ឦសាន ជា​ពិសេស​ខេត្ត​រតនគិរី។ លោក​ផ្ដល់​យោបល់​ថា កសិករ​ដាំ​ម្រេច​គួរ​សហការ​ជាមួយ​មន្ត្រី​ជំនាញ​ព្រៃ​ឈើ​ក្នុង​ការ​ស្វែង​រក​ប្រភព​ផ្ដល់​ឈើ​សម្រាប់​ធ្វើ​ជន្លង់៖ «អា​ហ្នឹង​វា​ទាក់ទិន​នឹង​ជំនាញ​រដ្ឋបាល​ព្រៃ​ឈើ ចង់​និយាយ​ថា គេ​មាន​លទ្ធភាព​គេ​ចង់​ទិញ​គេ​ចង់​ដោះ​ដូរ​យ៉ាង​ម៉េច​រឿង​ជន្លង់​ហ្នឹង​ណា! និយាយ​ក្នុង​ខេត្ត​យើង បើ​សម្រាប់​ប្រើប្រាស់​ក្នុង​ខេត្ត​ដូច​ជា​មិន​មាន​បញ្ហា​អ្វី​ទេ សំខាន់​ឲ្យ​គេ​មាន​ច្បាប់​ទម្លាប់​ការ​កាប់​ឈើ​ហ្នឹង​ណា»

ចំណែក​នាយ​រង​ខណ្ឌ​រដ្ឋបាល​ព្រៃ​ឈើ ខេត្ត​រតនគិរី លោក ផាន់ ភីន ក៏​បាន​ទទួល​ស្គាល់​ដែរ​ថា កន្លង​ទៅ​នេះ មុខ​សញ្ញា​កាប់​ឈើ​អនាធិបតេយ្យ​សម្រាប់​ធ្វើ​ជន្លង់​ម្រេច ត្រូវ​បាន​មន្ត្រី​ព្រៃ​ឈើ​បង្ក្រាប និង​មាន​វិធាន​ការ​ទប់ស្កាត់​មិន​ឲ្យ​បញ្ហា​នេះ​កើត​ឡើង​ត​ទៅ​ទៀត។ លោក​បញ្ជាក់​ថា ប្រភព​ឈើ​ធ្វើ​ជន្លង់​ម្រេច​មាន​ច្រើន​នៅ​ក្នុង​តំបន់​ព្រៃ​សម្បទាន​សេដ្ឋកិច្ច។ ហេតុ​នេះ កសិករ​ត្រូវ​ទាក់ទង​ក្រុមហ៊ុន​សម្បទាន​សេដ្ឋកិច្ច ឬ​មន្ត្រី​ព្រៃ​ឈើ ប្រសិន​កសិករ​ត្រូវ​ការ​ឈើ​ធ្វើ​ជន្លង់​ម្រេច ចៀសវាង​កាប់ ឬ​ទិញ​ឈើ​ដែល​បាន​ពី​ការ​កាប់​ព្រៃ​ឈើ​ខុស​ច្បាប់។

លោក ផាន់ ភីន៖ «ពួក​ខ្ញុំ​កំពុង​តាម​ប្រមាញ់​ដែរ​ហ្នឹង​អា​រឿង​ដែល​វា​ខុស​ហ្នឹង មិន​មែន​ចេះ​តែ​បណ្ដែត​បណ្ដោយ​ទេ។ ព្រៃ​ដែល​រក្សា​ទុក​ហ្នឹង គឺ​មិន​ឲ្យ​ចូល​កាប់​ទេ។ ខ្ញុំ​បាន​អំពាវនាវ ហើយ​អំពាវនាវ​ដល់​ប្រជាជន​អាជ្ញាធរ​ហ្នឹង ធ្វើ​ម៉េច​ឲ្យ​គោរព និង​ផ្សព្វផ្សាយ​បទ​បញ្ជា​កុំ​ឲ្យ​ចេះ​តែ​ធ្វើៗ។ សុំ​ពី​ដី​សម្បទាន​សុំ​ទិញ​ពី​ដី​សម្បទាន។ ដី​សម្បទាន​យើង​ឈូស​កន្លង​មក គឺ​យក​អា​ហ្នឹង​មក​ប្រើ»

ដំណាំ​ម្រេច​ក្នុង​ផ្ទៃ​ដី​មួយ​ហិកតារ គេ​អាច​ប្រមូល​ផល​បាន ២ ទៅ ៣​តោន។ បច្ចុប្បន្ន​នេះ ទីផ្សារ​ម្រេច​កម្ពុជា មាន​នៅ​ប្រទេស​បារាំង អង់គ្លេស អាល្លឺម៉ង់ ស្វីស ន័រវែស ដាណឺម៉ាក សហរដ្ឋ​អាមេរិក ជាដើម និង​មាន​តម្លៃ​ជា​មធ្យម ៦​ដុល្លារ​ក្នុង​មួយ​គីឡូក្រាម។

ទោះ​ជា​យ៉ាង​នេះ​ក៏ដោយ សហគមន៍​ការពារ​ព្រៃ​ឈើ​សម្ដែង​ក្ដី​បារម្ភ​ថា ប្រសិន​អាជ្ញាធរ​ពាក់ព័ន្ធ​មិន​ចាត់​វិធាន​ការ​ត្រួត​ពិនិត្យ​សកម្មភាព​កាប់​ឈើ​ជន្លង់​ម្រេច​បាន​ត្រឹមត្រូវ​ទេ ការ​អភិវឌ្ឍ​ដំណាំ​ម្រេច នឹង​បង្ក​ផល​ប៉ះពាល់​ដល់​ធនធាន​ព្រៃ​ឈើ​កាន់​តែ​ច្រើន​ឡើង៕

កំណត់ចំណាំចំពោះអ្នកបញ្ចូលមតិនៅក្នុងអត្ថបទនេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

ព័ត៌មាន (0)

មើល​មតិ​ទាំង​អស់.

បញ្ចេញ​មតិយោបល់៖

បញ្ចូលមតិរបស់អ្នកដោយបំពេញទម្រង់ខាងក្រោមជាអក្សរសុទ្ធ។ មតិនឹងត្រូវសម្រេចដោយអ្នកសម្របសម្រួល និងអាចពិនិត្យកែប្រែឲ្យស្របតាម លក្ខខណ្ឌនៃការប្រើប្រាស់ របស់វិទ្យុអាស៊ីសេរី។ មតិនឹងមិនអាចមើលឃើញភ្លាមៗទេ។ វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះខ្លឹមសារនៃមតិដែលបានចុះផ្សាយឡើយ។ សូមគោរពមតិរបស់អ្នកដទៃ ហើយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការពិត។