សកម្មជន​បរិស្ថាន​ជំរុញ​ឱ្យ​ចាប់ខ្លួន​ឧកញ៉ា​ជា​ឧក្រិដ្ឋជន​ជួញដូរ​ឈើ​ខុសច្បាប់​ដុះ​ស្លែ​ជា​ច្រើន​ទៀត

ដោយ ថន ថារ៉ូ
2019-07-10
អ៊ីម៉ែល
មតិ
Share
បោះពុម្ព
លោក​ឧកញ៉ា ទ្រី ភាព។
លោក​ឧកញ៉ា ទ្រី ភាព។
Photo/Global Witness

មន្ត្រី​សង្គម​ស៊ីវិល និង​សកម្មជន​បរិស្ថាន ជំរុញ​ឱ្យ​គណៈកម្មការ​ជាតិ​ទប់ស្កាត់ និង​បង្ក្រាប​បទល្មើស​ព្រៃឈើ អនុវត្ត​ច្បាប់​ដល់​ក្រុម​ឧកញ៉ា​គ្រាក់ៗ ​មួយ​ចំនួន​ទៀត ដែល​ជា​ឧក្រិដ្ឋជន រត់ពន្ធ​ឈើ​ឆ្លងដែន​ដុះ​ស្លែ​នៅ​ខេត្ត​ភាគ​ឦសាន។ ការ​លើក​ឡើង​នេះ ក្រោយពី​គណៈកម្មការ​មួយ​នេះ បាន​ចាប់ខ្លួន​ឧកញ៉ា ស៊ឹង សំអុល និង​អ្នក​បើកបរ​រថយន្ត​បម្រើ​ឱ្យ​មធ្យោបាយ​ដឹកជញ្ជូន​ឈើ ៣​នាក់​ទៀត កាលពី​ថ្ងៃទី៩ កក្កដា។

អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល និង​សកម្មជន​បរិស្ថាន កំពុង​តាមដាន​យ៉ាង​យកចិត្តទុកដាក់​ពី​ប្រសិទ្ធភាព​ការងារ​របស់ គណៈកម្មការ​ជាតិ​ទប់ស្កាត់ និង​បង្ក្រាប​បទល្មើស​ព្រៃឈើ និង​ការអនុវត្ត​ច្បាប់ របស់​តុលាការ​ខេត្ត​មណ្ឌលគិរី​។ ពួកគេ​បាន​បង្ហាញ​តម្រុយ ឧកញ៉ា​ដុះ​ស្លែ មួយ​ចំនួន​ទៀត ដែល​ជា​មេខ្លោង ជួញដូរ​ឈើ​ខុសច្បាប់​យ៉ាង​កក្រើក ទៅ​លក់​នៅ​ក្រៅ​ប្រទេស រហូតដល់​មានទ្រព្យ​សម្បត្តិ​រាប់​លាន​ដុល្លារ។

ក្រុម​ឧកញ៉ា​ទាំងនោះ រួមមាន ឧកញ៉ា លឹម ប៊ុណ្ណា ហៅខ្នា ឧកញ៉ា តាំង វីរ៉ាដា ឧកញ៉ា គង់ ក្រឹង លោក សាន ចយ និង ឧកញ៉ា ទ្រី ភាព។ ពួកគេ​អះអាង​ថា ឧកញ៉ា​ទាំងនោះ ជា​មេខ្លោង​ជួញដូរ​ឈើ​ខុសច្បាប់ និង​រត់ពន្ធ​ឈើ​ឆ្លងដែន​ទៅ​លក់​នៅ​ក្រៅ​ប្រទេស ជ្រោក​ក្រោម​ស្លាក​ក្រុមហ៊ុន​សម្បទាន​សេដ្ឋកិច្ច និង​បាន​ខ្ចី​ដៃ​ពលរដ្ឋ​មូលដ្ឋាន​កាប់​ឈើ​ក្នុង​ព្រៃ​អភិរក្ស​លក់​ឱ្យ​ខ្លួន។

សកម្មជន​បរិស្ថាន លោក ហេង ស្រស់ ឱ្យ​ដឹង​នៅ​ថ្ងៃ​ទី ១០ កក្កដា​ថា ក្រោយ​ពី​គណៈកម្មការ​ជាតិ​ប្រកាស​បង្ក្រាប​បទល្មើស​ព្រៃឈើ ក្រុម​ឧកញ៉ា និង​ឈ្មួញ បាន​ដឹកជញ្ជូន​ឈើ​លាក់​ទុក​ក្នុង​ព្រៃ​ក្នុងស្រុក​កោះ​ញែក ខេត្ត​មណ្ឌលគិរី និង​កំពុង​រក​លេស​ឆ្លើយ​ដោះ​សារ​យករួចខ្លួន​។ លោក​ថា ពួកគេ​នៅចាំ​អ៊ុត​មើល​ថា តើ​គណៈកម្មការ​នេះ​ហ៊ាន​ចាប់ខ្លួន​ឧកញ៉ា​មួយ​ចំនួន​ទៀត​ឬទេ​ដែល​ជា​ក្រុម​ឧក្រិដ្ឋជន ល្បីឈ្មោះ​ជួញដូរ​ឈើ​ខុសច្បាប់​ជាច្រើន​ឆ្នាំ​មក​ហើយ​នោះ៖ «ក្រុមហ៊ុន​ទាំងនោះ ដឹង​មុន​ថា គណៈកម្មការ​ជាតិ​នឹង​ចុះទៅ​បង្ក្រាប នៅ​ស្រុក​កោះ​ញែក ខេត្ត​មណ្ឌលគិរី ហើយ​ក្រុម​ឧកញ៉ា ឈ្មួញ​ទាំងអស់​ហ្នឹង បាន​យក​ឈើ​ទៅ​លាក់ ក្នុង​រៀបចំ​ថា ខ្លួនឯង​ជា​អ្នក​ស្អាតស្អំ​ទេ ហើយ​យើង​ចាំ​មើល​ចំណាត់ការ​របស់​អាជ្ញាធរ ថា​តើ​ស៊ើបអង្កេត មាន​ជន​​ប៉ុន្មាន​នាក់​ទៀត ដែល​រកស៊ី​ខុសច្បាប់ ក្នុង​ការ​កាប់​បំផ្លាញ​ព្រៃឈើ​ង​ហ្នឹង»

សកម្មជន​បរិស្ថាន​រូប​នេះ​រក​ឃើញ​ថា ឧកញ៉ា ស៊ឹង សំអុល បាន​ធ្វើ​អាជីវកម្ម​ឈើ​ខុសច្បាប់​ខ្នាត​ធំ ជ្រក​ក្រោម​ស្លាក​ក្រុមហ៊ុន ម៉ាស្ទ័រ ខេសាន់ នៅ​ស្រុក​កោះញែក ជា​យូរ​មក​ហើយ​។ លើស​ពី​នេះ មាន​ក្រុមហ៊ុន​សម្បទាន​សេដ្ឋកិច្ច​យ៉ាង​ហោចណាស់ ៦​ក្រុមហ៊ុន​ទៀត ក្នុង​ស្រុក​កោះ​ញែក​កំពុង​ធ្វើ​អាជីវកម្ម​ឈើ​យ៉ាង​គគ្រឹក​គគ្រេង។ លោក​ថា ក្រុមហ៊ុន សំអឿន សុវណ្ណ ខេត្ត​ព្រះវិហារ និង​ក្រុមហ៊ុន ស៊ីបាយអូថេក នៅ​ជាប់​ព្រៃឡង់ ខេត្ត​ក្រចេះ បាន​បើក​ទីតាំង​អារ​ច្រៀក​ឈើ និង​ដេប៉ូ​ប្រមូល​ទិញ​ឈើ​មិន​ប្រក្រតី​ជា​យូរ​មក​ហើយ ហើយ​លោក​សង្ឃឹមថា គណៈកម្មការ​ជំនាញ​មួយ​នេះ នឹង​អនុវត្ត​ច្បាប់​យ៉ាង​តឹងរ៉ឹង​ដល់​ក្រុមហ៊ុន​ទាំងនេះ៖ «នឹង​តាមដាន​អ៊ុត​មើល​តើ តុលាការ​អនុវត្ត​ច្បាប់​បាន​កម្រិត​ណា​? ប្រសិនជា​តុលាការ​ដោះលែង​ឧក្រិដ្ឋជន​ទាំង​នោះ នៅ​ក្រៅ​ពន្ធនាគារ មានន័យថា ដូចជា​ព្រ​លែង​ខ្លា​ឱ្យ​រកស៊ី​ឈើ​សាជាថ្មី​អ៊ីចឹង»

អ្នកនាំពាក្យ​គណៈកម្មការ​ជាតិ ទប់ស្កាត់ និង​បង្ក្រាប​បទល្មើស​ព្រៃឈើ លោក អេង ហ៊ី ប្រាប់​អាស៊ីសេរី​ថា នៅ​រសៀល​ថ្ងៃ​ទី​១០ ខែ​កក្កដា ឧកញ៉ា ស៊ឹង សំអុល និង​មនុស្ស​ ៣​នាក់​ទៀត កំពុង​ឃុំខ្លួន នៅ​បញ្ជាការដ្ឋាន​កង​អាវុធហត្ថ​ខេត្ត​មណ្ឌលគិរី និង​ត្រៀម​បញ្ជូន​សំណុំរឿង​ទៅ​តុលាការ​ឆាប់ៗ ​នេះ​។ លោក​ថា កម្លាំង​សមត្ថកិច្ច​កំពុង​រុករក​ឈើ និង​ចុះ​ឆែកឆេរ​ផ្ទៃដី​សម្បទាន​សេដ្ឋកិច្ច​ណា ដែល​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​បទល្មើស​ព្រៃឈើ និង​ត្រូវ​ស៊ើបអង្កេត​រក​មេខ្លោង ដើម្បី​អនុវត្ត​ច្បាប់​។ លោក​បញ្ជាក់​ថា ប្រតិបត្តិ​ការ​បង្ក្រាប​ទ្រង់ទ្រាយ​ធំ​នេះ នឹង​អនុវត្ត​រយៈពេល​យូរអង្វែង។ ចំពោះ​សំនួរ​ដែល​សួរ​ថា តើ​គណៈកម្មការ​នេះ នឹង​ស៊ើបអង្កេត​ក្រុម​ឧកញ៉ា និង​មេ​ឈ្មួញ​ផ្សេងទៀត​ទេ​ដែល​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​ជួញដូរ​ឈើ​ខុសច្បាប់​ជា​យូរ​មក​ហើយ​នោះ អ្នកនាំពាក្យ​រូប​នេះ​ឆ្លើយ​ថា បុគ្គល​ណា ឬ​ក្រុមហ៊ុន​ណា​ក្ដី ដែល​ពាក់ព័ន្ធ​បទល្មើស​ព្រៃឈើ គណៈកម្មការ​ជាតិ​នឹង​អនុវត្ត​ច្បាប់​ទាំងអស់៖ «ពាក់ព័ន្ធ​សេចក្ដី​ប្រកាស​របស់​យើង ធ្វើ​ជាមួយ​បុគ្គល​ដែល​ពាក់ព័ន្ធ ក្រុមហ៊ុន​ដែល​ពាក់ព័ន្ធ​យើង​ធ្វើ​ទាំងអស់»

សកម្មជន​បរិស្ថាន​រក​ឃើញ​ថា ឧកញ៉ា ស៊ឹង សំអុល គឺជា​មន្ត្រី​កងរាជអាវុធហត្ថ​ស័ក្ដិ ៣ ដែល​ល្បីឈ្មោះ​រឿង​រត់ពន្ធ​ឈើ​ឆ្លងដែន​ទៅ​ប្រទេស​វៀតណាម​ខុសច្បាប់។ កាល​ពី​ឆ្នាំ ២០១៧ លោក ហ៊ុន សែន ធ្លាប់​ព្រមាន ឧកញ៉ា រូប​នេះ​ពាក់ព័ន្ធ​ជំនួញ​ឈើ​ខុសច្បាប់​ដែរ។ ក្រោយ​មក តុលា​ខេត្ត​មណ្ឌលគិរី បាន​កោះហៅ លោក ស៊ឹង សំអុល ឱ្យ​ចូល​បំភ្លឺ សំណុំរឿង​កាប់​ឈើ និង​កែច្នៃ​ឈើ​ប្រណិត​គ្រប់​ប្រភេទ ដែល​ប្រព្រឹត្ត​នៅ​ក្នុង​ភូមិ​ចុង​ផ្លាស់ ឃុំ​ចុង​ផ្លាស់ ស្រុក​កែវ​សីមា ខេត្ត​មណ្ឌលគិរី ក្រោយពី​ទទួល​ពាក្យ​បណ្តឹង​ពី​គណៈកម្មការ​ជាតិ ទប់ស្កាត់ និង​បង្ក្រាប​បទល្មើស​ព្រៃឈើ​។ សង្គម​ស៊ីវិល​រិះគន់​ថា តុលាការ​ខេត្ត​នេះ មិនបាន​ផ្ដន្ទាទោស ឧកញ៉ា ស៊ឹង សំអុល នោះ​ទេ ហើយ​មួយ​រយៈ​ក្រោយ​មក សំណុំ​រឿង​នេះ បាន​ស្ងាត់​ទៅវិញ​។ រីឯ លោក ស៊ឹង សំអុល នៅតែ​បន្ត​ធ្វើ​អាជីវកម្ម​ឈើ​ខ្នាត​ធំ​ដដែល។

មន្ត្រី​ពង្រឹង​សិទ្ធិ​អំណាច​សហគមន៍ នៃ​សមាគម​អាដហុក (Adhoc) លោក ប៉ែន ប៊ុណ្ណារ៍ រំពឹង​ថា គណៈកម្មការ​ជាតិ នឹង​បន្ត​ស៊ើបអង្កេត អនុវត្ត​ច្បាប់​ដល់​ក្រុម​ឧកញ៉ា និង​មន្ត្រី​ជាន់ខ្ពស់​មួយ​ចំនួន​ទៀត ពាក់ព័ន្ធ​ប្រព្រឹត្ត​អំពើពុករលួយ និង​បទល្មើស​ព្រៃ​ឈើ​។ លោក​ថា អាជ្ញាយុកាល នៃ​បទល្មើស​ឧក្រិដ្ឋ​មាន​រយៈពេល ១៥ ឆ្នាំ ហើយ​ក្នុង​រង្វង់​អាជ្ញាយុកាល​នេះ ក្រុម​ឧកញ៉ា និង​ក្រុម​ឈ្មួញ ត្រូវតែ​ទទួលខុសត្រូវ​ចំពោះ​មុខ​ច្បាប់​ជា​ធរមាន៖ «ក្រុម​ឧកញ៉ា​ទាំងអស់ មានឈ្មោះ​ច្រើន​មិន​ត្រឹមតែ ឧកញ៉ា លឹម ប៊ុណ្ណារ ទេ មាន​ឈ្មួញ​ធំៗ​ជាង​នេះ​ទៀត ដូចជា ភាព​ល្បីល្បាញ​របស់​ឧកញ៉ា ទ្រី ភាព ជាដើម​ហ្នឹង ក៏​ត្រូវតែ​គណៈកម្មការ​ជាតិ បង្ក្រាប​បទល្មើស​ត្រូវ​ធ្វើ​ការស្រាវជ្រាវ​ដែរ មិនមែន​បង្ក្រាប​បានតែ​បទល្មើស​ថ្មីៗ​ទេ បទល្មើស​មិនទាន់​ហួស​អាជ្ញាយុកាល ក៏​ជា​កាតព្វកិច្ច​របស់​មន្ត្រី​នគរបាល យុត្តិធម៌ ក៏​ត្រូវ​កសាង​សំណុំរឿង​ទៅ​ស្ថាប័ន​អយ្យការ»

ច្បាប់​ស្ដីពី​ព្រៃឈើ​ឆ្នាំ ២០០២ មាត្រា ៩៣ ចែងថា បទល្មើស​ព្រៃឈើ​ថ្នាក់​ទី​១ ត្រូវ​ផ្ដន្ទាទោស​ពី ៥ ទៅ ១០ឆ្នាំ និង​វត្ថុ​តាង​ត្រូវ​រឹបអូស​ជា​សម្បត្តិ​រដ្ឋ​។ នេះ​មិនទាន់​រាប់បញ្ចូល​បទល្មើស​ដែល​ពាក់ព័ន្ធ​ទៅ​នឹង​ការបំផ្លាញ​វត្ថុតាង និង​ផ្ដល់​សំណូក​ដល់​អាជ្ញា​ធរមាន​សមត្ថកិច្ច។

ទោះ​យ៉ាង​ណា សកម្មជន​បរិស្ថាន លោក ហេង ស្រស់ អះអាង​ថា មន្ត្រី​រដ្ឋបាល​ព្រៃឈើ និង​មន្ត្រី​បរិស្ថាន​ខេត្ត​មណ្ឌលគិរី មាន​តួនាទី​អភិរក្ស​ព្រៃ​ការពារ​ធម្មជាតិ ក៏​ត្រូវតែ​ស៊ើបអង្កេត ឱ្យ​ទទួលខុសត្រូវ​ចំពោះ​មុខ​ច្បាប់​ដែរ ទាក់ទិន​ការ​បណ្ដោយ​ឱ្យ​មាន​​បទល្មើស​ឧក្រិដ្ឋ​ព្រៃឈើ ក្នុង​ដែន​សមត្ថកិច្ច​របស់​ខ្លួន​។ លោក​រកឃើញ​ថា មន្ត្រី​គ្រាក់ៗ ​របស់​ក្រសួង​កសិកម្ម និង​ក្រសួងបរិស្ថាន​មួយ​ចំនួន បាន​ចូល​ដៃជើង​ជាមួយ​ឈ្មួញ ឃុបឃិត​ឱ្យ​មាន​អាជីវកម្ម​ឈើ​ទ្រង់ទ្រាយ​ធំ ក្នុង​ដែន​ជម្រក​សត្វព្រៃ​ភ្នំ​ព្រេច​៖ «មន្ត្រី​បរិស្ថាន​ដែល​កាន់​នៅ​តំបន់​ហ្នឹង ហេតុ​អី​ដែល​ដឹង​ហើយ​ថា គេ​កាប់​បំផ្លាញ​ព្រៃឈើ​នៅ​តំបន់​ហ្នឹង​បែរ​ជា​មិន​រាយការណ៍ បែរជា​ទៅ​សម្ងំ​ពូន ទៅ​សម្ងំ​លាក់​ព័ត៌មាន មិន​ផ្ញើ​របាយការណ៍​មក​ឱ្យ ថ្នាក់លើ​ឱ្យ​ទប់ស្កាត់ មិន​កាប់​បំផ្លាញ​ព្រៃ​ឈើ។ ប្រសិនបើ​អាជ្ញាធរ​ទាំងអស់​ហ្នឹង​គាត់​ខ្នះខ្នែង​ធ្វើការ ប្រសិន​គាត់​រាយការណ៍​មក ព្រៃឈើ​នៅ​តំបន់​ហ្នឹង​មិន​ជួប​វិនាសកម្ម​ដល់​ថ្នាក់​ហ្នឹង​ទេ»

សកម្មជន​បរិស្ថាន និង មន្ត្រី​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល នឹង​ឃ្លាំមើល​សំណុំ​រឿង​នេះ​យ៉ាង​យកចិត្តទុកដាក់​។ ពួកគេ​ទាមទារ​ឱ្យ​តុលាការ អនុវត្ត​ច្បាប់​ព្រៃឈើ​ឱ្យ​បាន​ម៉ឹង​ម៉ាត់ ប្រសិនបើ​មាន​ចេតនា​សង្គ្រោះ​ព្រៃឈើ​ពិតមែន​នោះ៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

ព័ត៌មាន (0)
Share
គេហទំព័រ​ទាំងមូល