ជនជាតិ​ដើម​ភាគតិច​ចារ៉ាយ​ខេត្ត​រតនគិរី​បារម្ភ​ពី​ការស្រាវជ្រាវ​រ៉ែ​មាស​ប៉ះពាល់​បរិស្ថាន​និង​សង្គម

ដោយ មួង ណារ៉េត
2019-01-27
អ៊ីម៉ែល
មតិ
Share
បោះពុម្ព
ផែនទី​ខេត្ត​រតនគិរី។
ផែនទី​ខេត្ត​រតនគិរី។
Photo: RFA

នៅ​ឯ​ខេត្ត​ភាគ​ឦសាន​ឯណោះ អ្នកស្រុក​ខ្វល់ខ្វាយ​ខ្លាំង​ពី​រឿង​ផល​ប៉ះពាល់​ធនធាន​ធម្មជាតិ និង ជីវភាព​រស់នៅ​របស់​ពួកគាត់ ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការរុករក​រ៉ែ​មាស​នៅ​តំបន់​នោះ។ សហគមន៍​ជនជាតិ​ដើម​ភាគតិច​ចារ៉ាយ រស់នៅ​ឃុំ​ប៉ាតេ ស្រុក​អូរយ៉ាដាវ ខេត្ត​រតនគិរី នៅតែ​ប្រកាស​ជំហរ​មិន​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​មាន​វត្តមាន​ក្រុមហ៊ុន អង្គរហ្គោល ( Angkor Gold ) ស្រាវជ្រាវ​រក​រ៉ែ​មាស នៅ​តំបន់​ពួកគាត់​រស់នៅ។ ការ​លើកឡើង​នេះ ក្រោយពី​តំណាង​ក្រុមហ៊ុន កាល​ពី​ពេល​ថ្មីៗ​នេះ នៅតែ​ព្យាយាម​ពន្យល់ តំណាង​សហគមន៍ ពី​លក្ខណៈ​បច្ចេកទេស​ស្តង់ដារ និង​ធានា​មិន​ធ្វើ​ឱ្យ​ប៉ះពាល់​ប្រជាជន​ក្នុង​គម្រោង​សិក្សា​រ៉ែ​នេះ។

សហគមន៍​ជនជាតិ​ដើម​ភាគតិច​ចារ៉ាយ ឱ្យ​ដឹង​នៅ​ថ្ងៃ​ទី២៦ មករា ថា អាជ្ញាធរ​ស្រុក បាន​ថ្លែងប្រាប់​តំណាង​ពលរដ្ឋ កាល​ពី​ពេល​ថ្មីៗ​នេះ​ថា ក្រុមហ៊ុន​ស្រាវជ្រាវ​រ៉ែ​មាស នឹង​សិក្សា​ផល​ប៉ះពាល់​សង្គម និង បរិស្ថាន​ផ្អែក​តាម​អាជ្ញាប័ណ្ណ ដែល​ក្រសួង​អនុញ្ញាត បើ​ទោះ​បី​ជា​សហគមន៍​បដិសេធ​ក្ដី។ លោក​ថា អ្នកភូមិ​បាន​មូលមតិ​គ្នា​រួចហើយ ដោយ​ជំទាស់​មិន​ឱ្យ​ក្រុមហ៊ុន អង្គរហ្គោល សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​នោះ​ទេ។

តំណាង​សហគមន៍​រស់នៅ​ភូមិ​គងធំ ឃុំ​ប៉ាតេ លោក រចំ ហេងវី បារម្ភ​ថា ទីតាំង​ដែល​ក្រុមហ៊ុន​គ្រោង​សិក្សា និង​វាយតម្លៃ​ផល​ប៉ះពាល់ ឋិត​នៅ​ចំណុច​ស្នូល នៃ​តំបន់​ដែល​ជា​ដង្ហើម​សេដ្ឋកិច្ច ប្រពៃណី​វប្បធម៌​ជនជាតិ​ដើម​ភាគតិច​ចារ៉ាយ។ តំបន់​នោះ មាន​ព្រៃ​អារក្ស ព្រៃ​បម្រុង​ទុក ដីស្រែ​ចម្ការ និង​ព្រៃ​សហគមន៍​ជាដើម ហើយ​ប្រសិនបើ​ក្រុមហ៊ុន​នេះ ចូល​ទៅ​ស្រាវជ្រាវ គឺ​ចៀស​មិន​ផុត ពី​បាត់បង់​ព្រៃឈើ ដីធ្លី និង​ផល​ប៉ះពាល់​ផ្នែក​បរិស្ថាន​ផ្សេងៗ​ជាដើម​នោះ​ឡើយ៖ «បាទ​អ្នកភូមិ​មិន​ចង់​ឲ្យ​មាន​វត្តមាន​ក្រុមហ៊ុន​តែម្ដង គាត់​បដិសេធ ព្រោះ​ជនជាតិ​ដើម​ភាគតិច ធ្វើស្រែ​ចម្ការ​មិន​ពឹង​ទឹក​សុទ្ធ​អី​ណា។ គាត់​ពឹង​ទឹកអូរ​ធម្មជាតិ តែ​ដល់​ពេល​ធ្វើ​រ៉ែ​បង្ហូរ​ចូល​អាង ធ្វើ​ឲ្យ​ពលរដ្ឋ​កើត​ជំងឺ​មហារីក តើន​ណា​ទទួលខុសត្រូវ?»

លោក រចំ ហេង​វី បន្ថែម​ថា អ្នកភូមិ​ចំនួន ៥​ភូមិ នឹង​តវ៉ា​ជំទាស់ វត្តមាន​ក្រុមហ៊ុន​ស្រាវជ្រាវ​រ៉ែ​មាស​នេះ ដើម្បី​ទប់ស្កាត់​ហានិភ័យ​នានា នៅ​ថ្ងៃ​ខាងមុខ។ លោក​ថា បើ​ទោះ​បីជា​ក្រុមហ៊ុន និង​អាជ្ញាធរ ធានា​ដោះស្រាយ ផល​ប៉ះពាល់​បរិស្ថាន បែប​ណា​ក្តី ក៏​ពួកគាត់​គ្មាន​ជំនឿ​ចិត្ត​នោះ​ដែរ«តាម​ដែល​ខ្ញុំ​មើល គឺ​គេ​នៅតែ​សិក្សា​ដែរ គេ​ថា អាជ្ញាប័ណ្ណ​គេ​មាន​ទោះបី​យើង​មិន​ឲ្យ​ក៏​គេ​ធ្វើ​ដែរ ព្រោះ​អាជ្ញាប័ណ្ណ​គេ​មាន»

អាស៊ីសេរី​នៅ​មិនទាន់​អាច​ទាក់ទង​តំណាង ក្រុមហ៊ុន​អង្គរ​ហ្គោល ដើម្បី​សុំ​ការ​បំភ្លឺ​រឿង​នេះ​បានទេ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី២៦ មករា។

អភិបាលស្រុក​អូរយ៉ាដាវ លោក ម៉ា វិចិត្រ បដិសេធ​ផ្ដល់​បទសម្ភាសន៍ ដល់​អាស៊ីសេរី​ទេ នៅ​ថ្ងៃ​ដដែល​នេះ ព្រោះ​លោក​ប្រាប់​ថា លោក​កំពុង​ជាប់រវល់​ប្រជុំ។

ចំណែក​មេឃុំ​ប៉ាតេ លោក ឆាយ ធី ប្រាប់​អាស៊ីសេរី​ថា ក្រុមហ៊ុន​ដែល​ចុះ​ស្រាវជ្រាវ​នោះ ពុំ​មែន​ជា​ក្រុមហ៊ុន​អង្គរ​ហ្គោល​ទេ គឺជា​ក្រុមហ៊ុន​ផ្សេងទៀត ដែល​លោក​ពុំ​ស្គាល់​ឈ្មោះ មាន​បេសកកម្ម​ស្រាវជ្រាវ​ផល​ប៉ះពាល់​បរិស្ថាន និង​សង្គម​ចំនួន ៦​ឃុំ នៅ​ខេត្ត​រតនគិរី។ លោក​ថា ក្រុមហ៊ុន​នេះ គ្រាន់តែ​សិក្សា និង​ពិភាក្សា​ជាមួយ​សហគមន៍ ដើម្បី​ធ្វើ​របាយការណ៍​ជូន​ក្រសួង​ពាក់ព័ន្ធ​តែប៉ុណ្ណោះ៖ «គេ​មក​សិក្សា គឺ​គេ​សួរនាំ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ទេ។ ប៉ះ​អី​មិន​ប៉ះ​អី ពលរដ្ឋ​ព្រម​មិន​ព្រម គេ​យក​របាយការណ៍​ហ្នឹង​ទៅ ក្រសួង​បរិស្ថាន​។ អាហ្នឹង​ក្រុមហ៊ុន​ឯកជន សិក្សា​ផល​ប៉ះពាល់ គេ​មិន​អនុវត្ត​ទេ»

កាលពី​ចុង​ឆ្នាំ​២០១៧ ជនជាតិ​ដើម​ភាគតិច​ចារ៉ាយ ចំនួន ៤​ភូមិ ក្នុង​ឃុំ​ប៉ាតេ ប្រមាណ​ជាង​៧០០ នាក់ បាន​លើកគ្នា​តវ៉ា នៅមុខ​សាលាឃុំ​ប៉ាតេ ដោយ​បង្ហាញ​ជំហរ ប្រឆាំង​គម្រោង​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​រ៉ែ​នេះ ដែល​ពួកគាត់​ចាត់ទុកថា ប៉ះពាល់​ធនធានធម្មជាតិ និង​សិទ្ធិ​រស់នៅ​ជា​មូលដ្ឋាន របស់​ជនជាតិ​ដើម​ភាគតិច​ចារ៉ាយ។

ក្រោយពី​ការ​តវ៉ា​រួច តំណាង​ពលរដ្ឋ​មួយ​ចំនួន ត្រូវ​បាន​អាជ្ញាធរ​មូលដ្ឋាន និង​សមត្ថកិច្ច​កោះហៅ​មក​សួរនាំ ពាក់ព័ន្ធ​ការ​ញុះញង់ ប្រមូល​ផ្តុំ​តវ៉ា​ឱ្យ​ប្រព្រឹត្ត​បទល្មើស។

ប្រធាន​អង្គការ​សម្ព័ន្ធ​គណនេយ្យភាព​សង្គម​កម្ពុជា លោក សន ជ័យ សង្កេត​ឃើញ​ថា ការ​វិនិយោគ​វិស័យ​រ៉ែ បង្ក​ហានិភ័យ​ខ្ពស់ ដល់​សុវត្ថិភាព​បរិស្ថាន និង​សង្គម ព្រមទាំង​ប៉ះពាល់ ដល់​ជីវភាព​រស់នៅ​របស់​សហគមន៍​ជាដើម ព្រោះ​បទពិសោធន៍​កន្លងទៅ មាន​ក្រុមហ៊ុន​រុករក​រ៉ែ​មាស​មួយ​ចំនួន នៅ​ខេត្ត​មណ្ឌលគិរី និង​ខេត្ត​ព្រះវិហារ បាន​ធ្វើ​ឱ្យ​ពលរដ្ឋ ជួប​ការ​លំបាក​សព្វ​បែបយ៉ាង។ ហេតុនេះ​ហើយ ទើប​ធ្វើ​ឱ្យ​សហគមន៍​ខ្លាចរអា។

លោក​បញ្ជាក់​ថា បទពិសោធន៍​ដ៏​អាក្រក់​នេះ គឺជា​ហេតុផល ធ្វើ​ឱ្យ​សហគមន៍ បដិសេធ មិន​ឱ្យ​មាន​ការ​សិក្សា និង​វាយតម្លៃ​ផល​ប៉ះពាល់​បរិស្ថាន៖ «រឿង​ដែរ​ពួកគេ​ការពារ​ខ្លួន វា​ជា​អ្វីមួយ​ដែរ​ហៅថា បទពិសោធន៍​អាក្រក់​ខ្លះ នៃ​ការ​វិនិយោគ​ផ្នែក​រ៉ែ​ហ្នឹង ធ្វើ​ឲ្យ​ពលរដ្ឋ​ភ័យខ្លាច​កាន់តែ​ខ្ពស់។ ការ​បារម្ភ​ពី​ផល​ប៉ះពាល់ វា​ជា​សិទ្ធិ​ផ្ទាល់​របស់​សហគមន៍ ដើម្បី​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​យកចិត្តទុកដាក់​សិទ្ធិ​ជន​ជាដើម​ភាគតិច​ដែរ»

សហគមន៍​ជនជាតិ​ដើម​ភាគតិច​ចារ៉ាយ អំពាវនាវ​ឱ្យ​ក្រសួង​សាមី ពិចារណា​ឡើងវិញ ពាក់ព័ន្ធ​ការ​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​ក្រុមហ៊ុន​ស្រាវជ្រាវ​រ៉ែ ចូល​ក្នុង​តំបន់​ពួកគាត់​រស់នៅ ដើម្បី​ផ្ដល់​លទ្ធភាព ឱ្យ​អ្នកភូមិ​រស់​ដោយ​សុខសាន្ត ពឹង​ផ្អែកលើ​ធនធានធម្មជាតិ និង​ព្រៃឈើ ព្រោះ​ការរុករក​រ៉ែ​កន្លងទៅ បង្ក​ផល​ប៉ះពាល់​បរិស្ថាន រួមមាន ការ​បំពុល​ទឹកអូរ​ធម្មជាតិ បាត់បង់​ធនធានធម្មជាតិ និង​មាន​ពលរដ្ឋ​ខ្លះ ស្លាប់​ដោយសារ​ពុល​ទឹកអូរ ដែល​ក្រុមហ៊ុន​បង្ហូរ​សារធាតុ​គីមី​ចូល​ជាដើម៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

ព័ត៌មាន (0)
Share
គេហទំព័រ​ទាំងមូល