សមាគម​គ្រូ​បង្រៀន​ដាក់​លិខិត​ស្នើ​សុំ​ប្រមូល​ផ្ដុំ​គ្នា​នៅ​ទីលាន​ប្រជាធិបតេយ្យ​ទាមទារ​ដោះលែង​សកម្មជន​នយោបាយ

ដោយ ទីន ហ្សាការីយ៉ា
2022.12.20
សមាគម​គ្រូ​បង្រៀន​ដាក់​លិខិត​ស្នើ​សុំ​ប្រមូល​ផ្ដុំ​គ្នា​នៅ​ទីលាន​ប្រជាធិបតេយ្យ​ទាមទារ​ដោះលែង​សកម្មជន​នយោបាយ អ្នកស្រី អ៊ុក ឆាយាវី ប្រធាន​សមាគម​គ្រូ​បង្រៀន​កម្ពុជា​ឯករាជ្យ។
Photo Courtesy

សមាគម​គ្រូ​បង្រៀន​កម្ពុជា​ឯករាជ្យ បាន​ដាក់​លិខិត​ជូន​ដំណឹង​មួយ​ដល់​សាលារាជធានី​ភ្នំពេញ ដើម្បី​ប្រមូល​ផ្ដុំ​គ្នា​ប្រមាណ១០០នាក់ នៅ​ទីលាន​ប្រជាធិបតេយ្យ និង​ដើរ​ដង្ហែ​ក្បួន​ក្នុង​ក្រុង​ភ្នំពេញ ដើម្បី​ទាមទារ​ឱ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ដោះលែង​សកម្មជន​នយោបាយ និង​សកម្មជន​ដទៃ​ទៀត។ មន្ត្រី​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល គាំទ្រ​ចំពោះ​ការ​ទាមទារ​នេះ និង​ស្នើ​ឱ្យ​រដ្ឋាភិបាល​បើក​លំហ​ប្រជាធិបតេយ្យ​ឡើង​វិញ។

សមាគម​គ្រូ​បង្រៀន​កម្ពុជា​ឯករាជ្យ​កាល​ពី​ថ្ងៃទី១៦ ខែធ្នូ ដាក់​លិខិត​ទៅ​កាន់​សាលារាជធានី​ភ្នំពេញ ដើម្បី​ជូន​ដំណឹង​ទុក​ជាមុន ពី​ការ​ប្រមូល​ផ្ដុំ​គ្នា​នៅ​ទីលាន​ប្រជាធិបតេយ្យ នាថ្ងៃទី៣០ ខែធ្នូ ខាង​មុខ។ ក្នុង​លិខិត​ជូន​ដំណឹង​នេះ សមាគម​គ្រូ​បង្រៀន​កម្ពុជា ក៏​គ្រោង​នឹង​ដើរ​ដង្ហែ​ក្បួន​ដាក់​ញត្តិ​ទៅ​ដល់​សាលាដំបូង​រាជធានី​ភ្នំពេញ និង​ខុទ្ទកាល័យ​លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ដើម្បី​ទាមទារ​ឱ្យ​ស្ថាប័ន​ទាំង​នេះ ដោះ​លែង​សកម្មជន​នយោបាយ សកម្មជន​សង្គម និង​សហជីព។

ប្រធាន​សមាគម​គ្រូ​បង្រៀន​កម្ពុជា​ឯករាជ្យ លោកស្រី អ៊ុក ឆាយ៉ាវី ប្រាប់​វិទ្យុអាស៊ីសេរី​នៅ​ថ្ងៃទី១៩ ធ្នូ​ថា ការ​តស៊ូ​មតិ​ដោយ​សន្តិវិធី​នេះ នឹង​មាន​ការ​ចូលរួម​ពី​សាច់ញាតិ​អ្នក​ជាប់​ឃុំ​ដែល​ជា​សកម្មជន​នយោបាយ សកម្មជន​សង្គម សហជីព ព្រម​ទាំង​យុវជន គ្រូបង្រៀន អង្គការ​ជាតិ និង​អន្តរជាតិ។ លោក​ស្រី​បន្ថែម​ថា មូលហេតុ​ដែល​សមាគម​គ្រូ​បង្រៀន​កម្ពុជា​ឯករាជ្យ​ទាមទារ​ឱ្យ​អាជ្ញាធរ ដោះលែង​សកម្មជន​ទាំង​នេះ ព្រោះ​ពួកគេ​មិន​បាន​ប្រព្រឹត្តិ​កំហុស​ដូច​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​របស់​តុលាការ​នោះ​ឡើយ ហើយ​សកម្មភាព​បំពេញ​ការងារ​របស់​ពួកគេ​កន្លង​មក គឺ​ធ្វើ​ឡើង​ក្នុង​ន័យ​លើក​កម្ពស់​សិទ្ធិមនុស្ស និង​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​នៅ​កម្ពុជា​តែ​ប៉ុណ្ណោះ។

លោកស្រី អ៊ុក ឆាយ៉ាវី៖ «យើង​មិន​ឈរ​ឱប​ដៃ​មើល​លោកគ្រូ ដែល​ជា​សមាជិក​របស់​សមាគម ជាប់​ពន្ធនាគារ​ដោយ​អយុត្តិធម៌​នោះ​ទេ ហើយ​ជា​ពិសេស​ទៀត អ្នក​ទោស​នយោបាយ​ទាំង​អស់ មិនមែន​ប្រព្រឹត្តិ​អំពើ​ដូច​អ្វី​ដែល​តុលាការ​បាន​ចោទ​ប្រកាន់ អ៊ីចឹង​យើង​មិន​ឱប​ដៃ​មើល​ទេ ក្នុង​នាម​យើង​ជា​បញ្ញវន្ត យើង​ឃើញ​ថា អយុត្តិធម៌ យើង​ត្រូវ​តែ​ទាមទារ​ឱ្យ​ពួកគាត់»

វិទ្យុ​អាស៊ីសេរី​មិន​អាច​ទាក់ទង អ្នក​នាំ​ពាក្យ​សាលា​ក្រុងភ្នំពេញ លោក ម៉េត មាសភក្ដី ដើម្បី​សុំ​សួរ​ពី​បញ្ហា​នេះ​បាន​នៅ​ឡើយ​ទេ នៅថ្ងៃទី១៩ ខែ​ធ្នូ។

ទោះជា​យ៉ាងណា លោកស្រី អ៊ុក ឆាយ៉ាវី បញ្ជាក់​ជំហរ​ថា បើ​ទោះ​បី​ជា​សាលា​រាជធានី​ភ្នំពេញ មិន​អនុញ្ញាត​ក៏​ដោយ ក៏​សមាគម​គ្រូ​បង្រៀន​កម្ពុជា​ឯករាជ្យ នឹង​ប្រមូល​ផ្ដុំ​គ្នា​សម្ដែង​មតិ និង​ដើរ​ដង្ហែ​ញត្តិ​ដែរ។

ជុំវិញ​រឿង​នេះ នាយក​ទទួល​បន្ទុក​កិច្ចការ​ទូទៅ​នៃ​អង្គការលីកាដូ (Licadho) លោក អំ សំអាត គាំទ្រ​សកម្មភាព​ទាមទារ​របស់​សមាគម​គ្រូបង្រៀន​កម្ពុជា​ឯករាជ្យ។ លោក​បន្ថែម​ថា ការ​ឃុំ​ខ្លួន​របស់​សកម្មជន​នានា ​កន្លង​មក មិន​បាន​ឆ្លុះ​បញ្ចាំង​ពី​ការ​លើក​កម្ពស់​នីតិរដ្ឋ​នោះ​ឡើយ ផ្ទុយ​ទៅ​វិញ​ការ​បន្ត​ឃុំ​ខ្លួន​សកម្មជន​ទាំង​នេះ បង្ហាញ​ពី​ភាព​ទន់​ខ្សោយ​ក្នុង​ការ​អនុវត្ត​ច្បាប់​ប្រកប​ដោយ​យុត្តិធម៌​នៅ​កម្ពុជា​ទៅ​វិញ​ទេ។ លោក អំ សំអាត បន្ថែម​ថា បើ​ទោះ​បី​ជា​សាលារាជធានី​ភ្នំពេញ​មិន​អនុញ្ញាត​ក្ដី ក៏​សមាគម​គ្រូ​បង្រៀន​កម្ពុជា​ឯករាជ្យ​នៅ​តែ​អាច​ប្រមូល​ផ្ដុំ​មនុស្ស និង​ដើរ​ដង្ហែ​ញត្តិ​បាន ព្រោះ​សកម្មភាព​របស់​ពួកគេ​ធ្វើ​ឡើង​ដោយ​អហិង្សា និង​ស្រប​តាម​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ។

លោក អំ សំអាត៖ «ខ្ញុំ​យល់ថា អា​ហ្នឹង​ជា​សិទ្ធិ​សេរីភាព​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ នៅ​ក្នុង​ការ​បញ្ចេញ​មតិ ឬ​ក៏​ទាមទារ ព្រោះ​នៅ​ក្នុង​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ មាត្រា៣៥ កថាខណ្ឌទី២ និយាយ​អំពី សំណើ​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ត្រូវ​បាន​ទទួល​ដោយ​អង្គការ​រដ្ឋ ហើយ​នឹង​ត្រូវ​ពិចារណា​ដើម្បី​ដោះស្រាយ​ជូន​ពលរដ្ឋ»

សកម្មជន​នយោបាយ សកម្មជន​សហជីព និង​សកម្មជន​បរិស្ថាន មាន​ជិត៦០នាក់ កំពុង​ជាប់​ឃុំ​ដោយ​អយុត្តិធម៌​នៅ​ពន្ធនាគារ។ ក្នុង​នោះ សមាជិក​​សមាគម​គ្រូ​បង្រៀន​កម្ពុជា​ចំនួន​៥នាក់ រួម​មាន​ដូចជា លោក ស៊ុន ធន់ លោក កែវ ថៃ លោក អំ សំអាត និងលោក ពៀប ម៉ាប់ ជាដើម កំពុង​ជាប់​ឃុំ​ក្រោម​បទ​ចោទ​ញុះ​ញង់ និង​រួម​គំនិត​ក្បត់ ដោយសារ​តែ​ពួកគេ​បាន​ចូល​រួម​ធ្វើ​នយោបាយ​ជា​មួយ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ។ សកម្មជន​នយោបាយ​ភាគ​ច្រើន​កំពុង​មាន​ជំងឺ​ប្រចាំ​កាយ បន្ទាប់​ពី​ពួកគាត់​បាន​ជាប់​ពន្ធនាគារ​អស់​រយៈពេល​ជិត​៣ឆ្នាំ​មក​នេះ។

អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​ជាតិ អន្តរជាតិ និង​បណ្ដា​ទូត​ប្រជាធិបតេយ្យ​ជាច្រើន តែង​តែ​ទទូច​ឱ្យ​រដ្ឋាភិបាល​បើក​លំហ​ប្រជាធិបតេយ្យ លើក​កម្ពស់​ការ​គោរព​សិទ្ធិមនុស្ស​ឡើង​វិញ និង​ដោះលែង​សកម្មជន​នយោបាយ សកម្មជន​សង្គម និង​សហជីព​ឱ្យ​មាន​សេរីភាព​វិញ​ដោយ​ឥត​លក្ខខណ្ឌ។ ទោះ​បី​ជា​យ៉ាងណា​រហូត​មក​ដល់​ពេល​នេះ រដ្ឋាភិបាល​មិន​បាន​ឆ្លើយតប​ដោយ​វិជ្ជមាន​ឡើយ តែ​បែរ​ជា​ឃាត់ខ្លួន​ប្រធាន​សហជីព​ណាហ្គាវើលដ៏ (Naga World) កញ្ញា ឈឹម ស៊ីថរ ដាក់​ពន្ធនាគារ​ម្ដងទៀត​កាល​ពី​ខែវិច្ឆិកា​ទៅវិញ៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។
អត្ថបទពេញនិយម
RFA
ព្រះចៅ​អធិការ​វត្ត​ដំរីស ខេត្ត​បាត់ដំបង បណ្ដេញ​ព្រះសង្ឃ​មួយ​អង្គ​ចេញ​ពី​វត្ត​បន្ទាប់​ពី​ចូលរួម​បុណ្យ​ខួប​បាញ់សម្លាប់​បណ្ឌិត កែម ឡី
បញ្ចេញ​មតិយោបល់៖

បញ្ចូលមតិរបស់អ្នកដោយបំពេញទម្រង់ខាងក្រោមជាអក្សរសុទ្ធ។ មតិនឹងត្រូវសម្រេចដោយអ្នកសម្របសម្រួល និងអាចពិនិត្យកែប្រែឲ្យស្របតាម លក្ខខណ្ឌនៃការប្រើប្រាស់ របស់វិទ្យុអាស៊ីសេរី។ មតិនឹងមិនអាចមើលឃើញភ្លាមៗទេ។ វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះខ្លឹមសារនៃមតិដែលបានចុះផ្សាយឡើយ។ សូមគោរពមតិរបស់អ្នកដទៃ ហើយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការពិត។