មន្ត្រីសង្គម​ស៊ីវិល​បារម្ភ​ថា ស្ថាប័ន​សិទ្ធិមនុស្ស​ជាតិ គ្រោង​បង្កើត​ថ្មី ​មិន​ឯករាជ្យ​ដោយសារ​ក្រោមការ​ដឹកនាំ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ឯកបក្ស

ដោយ ម៉ៅ សុធានី
2021-06-17
Share
មន្ត្រីសង្គម​ស៊ីវិល​បារម្ភ​ថា ស្ថាប័ន​សិទ្ធិមនុស្ស​ជាតិ គ្រោង​បង្កើត​ថ្មី ​មិន​ឯករាជ្យ​ដោយសារ​ក្រោមការ​ដឹកនាំ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ឯកបក្ស តំណាងប្រទេសអូស្ត្រាលីជួបប្រជុំជាមួយគណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាជុំវិញសេចក្តីព្រាងច្បាប់ស្តីពី «ការបង្កើតស្ថាប័នសិទ្ធិមនុស្សជាតិ» កាលពីថ្ងៃទី១៥ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២១។
រូប៖ គណៈកម្មាធិការសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា

មន្ត្រីសង្គមស៊ីវិល​មួយចំនួន​យល់​ស្រប​ដូចគ្នា​ថា ​សេចក្តីព្រាងច្បាប់​ដំបូង​ស្តីពី​«ការបង្កើត​ស្ថាប័ន​សិទ្ធិមនុស្ស​ជាតិ» នឹង​មិនមាន​ភាព​ឯករាជ្យនោះ​ឡើយ​ ទាំង​ដំណើរការ​អនុវត្តន៍​និង​នីតិវិធី​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​នានា​ទាក់ទង​នឹង​ករណី​រំលោភ​សិទ្ធិមនុស្សពួកគេ​ព្រួយ​បារម្ភ​ពី​ឯករាជ្យភាព​របស់​ស្ថាប័ន​ជាតិ​មួយ​នេះ ដោយសារតែ​បរិបទ​នយោបាយ​បច្ចុប្បន្ន គឺ​ស្ថិត​ក្នុងការ​គ្រប់គ្រង​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ឯកបក្ស។

ការលើក​ឡើង​នេះ ធ្វើឡើង​ក្រោយ​ដែល​គណៈកម្មាធិការ​សិទ្ធិមនុស្ស​កម្ពុជា​ គ្រោង​ជួប​ពិភាក្សា​ជាមួយ​មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់​ផ្នែក​សិទ្ធិមនុស្ស​នៃ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ នៅថ្ងៃព្រហស្បតិ៍នេះ ដើម្បី​កំណត់​ទិសដៅ​ច្បាស់លាស់​ ក្នុងការ​ពិគ្រោះយោបល់​ជាមួយ​អង្គការ​សង្គមស៊ីវិល​ ទៅលើ​សេចក្តីព្រាងច្បាប់​នៃ​ការ​បង្កើត​ស្ថាប័ន​សិទ្ធិមនុស្សជាតិនេះ ដែល​គណៈកម្មាធិការ​សិទ្ធិមនុស្ស​កម្ពុជា​ ទើប​បាន​បញ្ចប់​ថ្មីៗ​នេះ។

នាយករង​ទទួល​បន្ទុក​ផ្នែក​សិទ្ធិមនុស្ស នៃ​អង្គការ​លីកាដូលោក អំ សំអាត មាន​ប្រសាសន៍​ប្រាប់​វិទ្យុអាស៊ីសេរី កាលពីយប់មិញ​ថា អង្គការ​សង្គមស៊ីវិល ធ្លាប់​ចូលរួម​ពិភាក្សា ជាមួយ​មន្ត្រី​រដ្ឋាភិបាល​ ម្តង​រួច​មក​ហើយ ក្នុងគោលបំណង​បង្កើត​ស្ថាប័ន​មួយ​នេះ កាល​ពី​ជាង​១៥​ឆ្នាំមុន​ ប៉ុន្តែ​ត្រូវបាន​អាក់​ខាន​ទៅ​វិញ។ លោក​សង្កត់ធ្ងន់​ថា ភាគីសង្គម​ស៊ីវិល​ចង់បាន​ស្ថាប័នជាតិ​នេះ ជាស្ថាប័ន​ឯករាជ្យពេញ​លេញ​ដូច​នៅតាម​បណ្តាប្រទេស​ដទៃទៀត​ដែរដែលឱ្យ​តម្លៃលើការ​គោរព​សិទ្ធិមនុស្ស៖ «កាល​ពី​ឆ្នាំ​២០០៥ រដ្ឋាភិបាល​និង​អង្គការ​សង្គមស៊ីវិល គ្រោងបង្កើត​ស្ថាប័ននេះ​ម្តងរួច​មក​ហើយ ​ប៉ុន្តែ​ដោយ​សង្គម​ស៊ីវិល មើលឃើញថា​ ស្ថាប័ន​នេះ មិនអាច​ទៅជា​ស្ថាប័ន​ឯករាជ្យ។ អ្វីដែល​យើងចង់​បាន​គឺ ស្ថាប័ន​ជាតិ​សិទ្ធិមនុស្ស ដូចជា​នៅប្រទេសថៃ និង​ប្រទេស​ផ្សេងៗ ដែលគេ​ឯករាជ្យ គេមាន​អំណាច ​ក្នុង​ការ​ស៊ើបអង្កេត ទាក់ទង​នឹង​បញ្ហារំលោភសិទ្ធិមនុស្ស និង​ដាក់​បណ្តឹង​ទៅ​តុលាការជាដើម»។

ចំណែក​នាយិកា​មជ្ឈមណ្ឌល​សិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា​អ្នកស្រី ចក់ សុភាព មាន​ប្រសាសន៍​បញ្ជាក់​ថា ​ទាំងអង្គការ​សង្គមស៊ីវិល​ជាតិ និង​សហគមន៍​អន្តរជាតិ ​ជាពិសេស​អ្នក​រាយការណ៍​ពិសេស​នៃ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ ក៏បាន​ជំរុញ​ឲ្យបង្កើត​ស្ថាប័ន​សិទ្ធិមនុស្ស​ថ្នាក់​ជាតិ​នេះដែរ​ ដើម្បីលើក​ស្ទួយ​ការគោរព​សិទ្ធិ​មនុស្ស។ ក៏ប៉ុន្តែ អ្នកស្រី ព្រួយបារម្ភថា ស្ថាប័នជាតិ​មួយ​នេះ ​ទំនង​ជាមិន​អាច​ធានា​នូវ​ឯករាជ្យភាព និង​ចំណុះ​ឱ្យ​រដ្ឋាភិបាល៖ «ទោះបីអង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​ចង់ឲ្យ​បង្កើត​គណៈកម្មាធិការ​សិទ្ធិមនុស្ស​នេះជា​យូរ​មកហើយ ប៉ុន្តែពាក់ព័ន្ធ​ស្ថានភាព​នយោបាយ​បច្ចុប្បន្ន យើង​ឃើញថា​ មាន​តែ​តំណាងរាស្ត្រ​គណបក្ស​កាន់​អំណាច ដែល​គ្រប់គ្រង​ទាំង​ស្រុង ​អញ្ចឹង​ហើយថា​តើការ​បង្កើត​ច្បាប់​នេះ អាចធានា​ទៅតាម​ការ​អនុលោម​តាមគោលការណ៍​ប៉ារីស​ដែរ​ឬទេ។ យើង​ឃើញ​ថា ពេលខ្លះ​មាន​ច្បាប់​ហើយ​ ប៉ុន្តែថា​តើ​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​គណៈកម្មាធិការនេះ ​អាច​បំពេញ​តួនាទី​ឯករាជ្យ​និង​ពេញលេញ​បាន​ដែរ​ឬទេ

ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​សេចក្តីព្រាង​ច្បាប់​ដំបូង​ស្តីពី​«ការបង្កើត​ស្ថាប័ន​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ជាតិ» នេះ អ្នកនាំ​ពាក្យ​គណៈកម្មាធិការ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​កម្ពុជាលោក កត្តា អ៊ន មាន​ប្រសាសន៍​ប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរី​ថា ​ខ្លឹម​សារ​សំខាន់​នៃ​សេចក្តីព្រាង​ច្បាប់​នេះ ផ្តោតសំខាន់​លើ​តួនាទី​និង​ភារកិច្ចរបស់​ស្ថាប័ន​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ជាតិ ​ដោយ​មាន​ការ​ចូលរួម​ពី​គ្រប់​ភាគី​អន្តរជាតិ៖«ក្រុមការងារ​គណៈកម្មាធិការ​សិទ្ធិមនុស្ស​កម្ពុជា ​បាន​សហការ​ជា​មួយ​ការិយាល័យ​ស្នងការ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ផ្នែក​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ប្រចាំ​កម្ពុជា ​និង​អង្គការ​វេទិកា​អាស៊ីប៉ាស៊ីហ្វិក​ដែល​មាន​មូលដ្ឋាន​នៅប្រទេស​អូស្រ្តាលី (APF Asia Pacific Forum)។​ ដូច្នេះ​សេចក្តីព្រាងច្បាប់​ថ្មី​នេះ យើង​ធានា​ថា ស្ថាប័ននេះ​គោរព​តាម​កិច្ចព្រមព្រៀង​ក្រុង​ប៉ារីស ​ធានា​ឯករាជ្យភាព ធានា​អំណាច​និង​អង្កេត​បញ្ហាសិទ្ធិមនុស្ស​ និង​ការ​លើកកម្ពស់​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ពិត​ប្រាកដ»

អ្នក​នាំពាក្យ​គណៈកម្មាធិការ​សិទ្ធិមនុស្ស​កម្ពុជាលោក កត្តា អ៊ន បញ្ជាក់​ថា​ គម្រោង​នៃការ​បង្កើត​ស្ថាប័ន​សិទ្ធិមនុស្ស​ជាតិ​នេះ គឺ​អនុលោម​ទៅ​តាម​គោលការណ៍​ប៉ារីស (The Paris Principles)​ ដែល​ត្រូវ​បាន​បង្កើត​ឡើង​នៅក្នុង​សិក្ខាសាលា​អន្តរជាតិ​មួយ​នាទី​ក្រុង​ប៉ារីស ឆ្នាំ១៩៩១ ហើយ​ត្រូវ​បាន​មហាសន្និបាត​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ អនុម័ត​នៅ​ឆ្នាំ១៩៩៣។ ស្ថាប័ន​សិទ្ធិមនុស្ស​ជាតិ ​គឺ​ជា​ស្ថាប័ន​ឯករាជ្យ​មួយ​មិន​ចំណុះក្រោម​រដ្ឋាភិបាល ដែលមា​ន​តួនាទី​ការពារនិង​ធ្វើឱ្យ​ប្រសើរ​ឡើង​នូវស្ថានភាព​សិទ្ធិ​មនុស្ស​នៅ​កម្ពុជា។ ក៏ប៉ុន្តែពាក្យ​ឯករាជ្យ និង​អព្យាក្រឹត្យ​នេះ​មាន​តែនៅលើ​ក្រដាស​ទេ។ ក្នុង​ស្ថាន​ភាព​ជាក់ស្តែង ស្ថាប័ន​ជាតិ​កំពូលៗ​រាប់​ចាប់​តាំង​ពី​ស្ថាប័ន​ព្រះមហាក្សត្រ ស្ថាប័នព្រឹទ្ធសភា សភាជាតិ និង​តុលាការ​ជាដើម ត្រូវ​មតិជាតិ និង​អន្តរជាតិ​មើល​ឃើញ​ដូចៗ​គ្នា​ថា ស្ថិត​ក្រោមឥទ្ធិពល​របស់លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន និង​គណបក្ស​កាន់​អំណាច៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

ព័ត៌មាន (0)

មើល​មតិ​ទាំង​អស់.

បញ្ចេញ​មតិយោបល់៖

បញ្ចូលមតិរបស់អ្នកដោយបំពេញទម្រង់ខាងក្រោមជាអក្សរសុទ្ធ។ មតិនឹងត្រូវសម្រេចដោយអ្នកសម្របសម្រួល និងអាចពិនិត្យកែប្រែឲ្យស្របតាម លក្ខខណ្ឌនៃការប្រើប្រាស់ របស់វិទ្យុអាស៊ីសេរី។ មតិនឹងមិនអាចមើលឃើញភ្លាមៗទេ។ វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះខ្លឹមសារនៃមតិដែលបានចុះផ្សាយឡើយ។ សូមគោរពមតិរបស់អ្នកដទៃ ហើយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការពិត។

គេហទំព័រ​ទាំងមូល