មន្ត្រី​សិទ្ធិមនុស្ស​ថា ប្រសិនបើ​តុលាការ​កំពូល​កាត់ក្ដី​ដោយ​សុភវិនិច្ឆ័យ ​ពួក​​គាត់​​នឹង​ទទួល​បាន​យុត្តិធម៌

ដោយ ឡេង ម៉ាលី
2022.11.04
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
មន្ត្រី​សិទ្ធិមនុស្ស​ថា ប្រសិនបើ​តុលាការ​កំពូល​កាត់ក្ដី​ដោយ​សុភវិនិច្ឆ័យ ​ពួក​​គាត់​​នឹង​ទទួល​បាន​យុត្តិធម៌ លោក នី សុខា ប្រធាន​សមាគម​ការពារ​សិទ្ធិមនុស្ស អាដហុក ពេល​ផ្ដល់​បទ​សម្ភាសន៍​ដល់​អ្នក​កាសែត ក្រោយ​ពី​សវនាការ​តុលាការ​កំពូលលើ​រឿងក្ដី​របស់​លោក​ និង​មន្ត្រី​សិទ្ធិមនុស្ស​ ៤រូបផ្សេង​ទៀត នៅថ្ងៃ​ទី៤ ខែ​វិច្ឆកា ឆ្នាំ២០២២។
Photo: RFA

មន្ត្រី​សិទ្ធិមនុស្ស​នៃ​សមាគម អាដហុក (ADHOC) លើក​ថ្លែង​ថា ប្រសិនបើ​តុលាការ​កំពូល​កាត់ក្ដី​ប្រកប​ដោយ​សុភវិនិច្ឆ័យ មន្ត្រី​សិទ្ធិមនុស្ស អាដហុក និង​អតីត​មន្ត្រី​អាដហុក នឹង​ទទួល​បាន​យុត្តិធម៌​ឡើង​វិញ។ ប្រធាន​សមាគម​អាដហុក លោក នី សុខា លើក​ឡើង​ដូច្នេះ នៅ​ពេល​តុលាការ​កំពូល​បើក​សវនាការ​លើ​បណ្ដឹង​សាទុក្ខ ថ្ងៃ​ទី៤ ខែវិច្ឆិកា ចំពោះ​ការ​មិន​សុខចិត្ត ដែល​តុលាការ​ជាន់​ទាប បាន​កាត់ក្ដី​ឱ្យ​ក្រុម​មន្ត្រី​សិទ្ធិមនុស្ស​មានទោស ក្នុង​សំណុំរឿង​សូកប៉ាន់​សាក្សី គឺ​នាង ខុម ចាន់ ដារ៉ាទី ហៅ ស្រីមុំ។

ជា​រឿង​ចម្លែក ដែល​តុលាការ​បាន​ចោទ​ប្រកាន់​ថា ក្រុម​មន្ត្រី​សិទ្ធិមនុស្ស​ថា បាន​សូកប៉ាន់​សាក្សី ប៉ុន្តែ ភាគី​សាក្សី មិន​ដែល​ចូល​បំភ្លឺ​នៅ​តុលាការ​ម្ដង​ណា​ឡើយ រាប់​តាំង​ពី​នៅ​សាលាដំបូង​រាជធានី សាលា​ឧទ្ធរណ៍ និង​តុលាការ​កំពូល។ មន្ត្រី​សង្គម​ស៊ីវិល ដែល​ឃ្លាំមើល​សវនាការ រិះគន់​ថា សំណុំរឿង​នេះ​ជា​ចេតនា​នយោបាយ និង​ជា​ការ​យាយី លើ​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល។

ប្រធាន​សមាគម​ការពារ​សិទ្ធិមនុស្ស អាដហុក លោក នី សុខា ឱ្យ​អ្នក​សារ​ព័ត៌មាន​ដឹង​ក្រោយ​ចប់​សវនាការ​ថា ការ​ចោទ​ប្រកាន់​រូប​លោក និង​មន្ត្រី​សិទ្ធិមនុស្ស​ផ្សេង​ទៀត​ថា សូកប៉ាន់​សាក្សី​នោះ ជា​ការ​បំភ្លៃ​ខុស​ពី​ការ​ពិត។ លោក​លើក​ឡើង​ទៀត​ថា សំណុំរឿង​នេះ​គ្មាន​ធាតុផ្សំ​គ្រប់គ្រាន់​ទេ ព្រោះ​តុលាការ​បាន​ចោទ ប្រកាន់​ថា ពួក​លោក សូកប៉ាន់​សាក្សី គឺ​នាង ខុម ចាន់ដារ៉ាទី ហៅ ស្រីមុំ ប៉ុន្តែ លិខិត​កោះហៅ របស់​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ​មិន​បាន​បញ្ជាក់​ថា ស្រីមុំ ជា​សាក្សី​ទេ ចំណែក​ដីកា​របស់​ព្រះរាជអាជ្ញា​នៃ​សាលា​ដំបូង​រាជធានី​ភ្នំពេញ បាន​បញ្ជាក់​ថា នាង ខុម ចាន់ដារ៉ាទី ហៅ ស្រីមុំ ជា​ជន​សង្ស័យ៖

«ខាង​តុលាការ​ទាំង​ពីរ​ថ្នាក់​បាន​ចោទ​ប្រកាន់​ពួក​យើង​ដោយ​បំភ្លៃ​ខុស​អី ដែល​ជា​ការ​ពិត ការ​ពិត​ត្រង់​ថា ពួក​យើង​ធ្វើការ ដើម្បី​ការពារ​ប្រយោជន៍​សង្គម ដើម្បី​ពង្រឹង​ទៅ​ដល់​វិស័យ​សិទ្ធិមនុស្ស​វិស័យ​យុត្តិធម៌ បែរ​ជា​គាត់ យក​អង្គហេតុ ដែល​យើង​ទៅ​ធ្វើ​កិច្ច​ការងារ ដើម្បី​ប្រយោជន៍​សង្គម​ទាំង​អស់​ហ្នឹង បែរ​ជា​យើង​សូកប៉ាន់​សាក្សី​ទៅ​វិញ ពីព្រោះ​ហ្នឹង​ជា​បំភ្លៃ បំភ្លៃ​នូវ​ការ​ពិត ព្រោះ​ការ​ពិត យើង​ធ្វើ​ដើម្បី​ប្រយោជន៍​សង្គម ការពារ​យុត្តិធម៌»

លោក នី សុខា លើក​ឡើង​ថា ប្រសិនបើ តុលាការ​ពិនិត្យ​លើ​អង្គហេតុ ភស្តុតាង និង​សារណា របស់​មេធាវី​ការពារ​របស់​លោក ហើយ​ការ​សម្រេច​តុលាការ ដោយ​មិន​លុះ​ដោយ​អគតិ​ទាំង៤ នោះ​ក្រុម​មន្ត្រី​សិទ្ធិមនុស្ស នឹង​ទទួល​បាន​យុត្តិធម៌​ឡើង​វិញ។

តុលាការ​កំពូល បើក​សវនាការ​បណ្ដឹង​សាទុក្ខ ថ្ងៃ​ទី៤ ខែវិច្ឆិកា ដែល​សវនាការ​ដេញដោល​តែ​អង្គ​ច្បាប់ ទាក់ទង​ការ​បំភ្លៃ​អង្គហេតុ និង​ការ​អនុវត្តន៍​ច្បាប់​មិន​ប្រក្រតី តាម​បណ្ដឹង​សាទុក្ខ របស់​មន្ត្រី អាដហុក និង​អតីត​មន្ត្រី អាដហុក ទាំង​ប្រាំ​រូប។ អ្នក​ទាំង​នោះ រួម​មាន៖ ប្រធាន​សមាគម​អាដហុក លោក នី សុខា មន្ត្រី​អាដហុក លោក យី សុខសាន្ត អ្នក​ទាំង​ពីរ​បាន​មក​ចូលរួម​ក្នុង​សវនាការ។ ចំណែក​មន្ត្រី​សិទ្ធិមនុស្ស អាដហុក អ្នកស្រី លឹម មុន្នី អតីត​មន្ត្រី អាដហុក លោក នី ចរិយា និង​លោក ណៃ វង់ដា មិន​បាន​ចូលរួម​ក្នុង​សវនាការ​នេះ​ទេ។

មេធាវី​ការពារ​ក្ដី​មន្ត្រី​សិទ្ធិមនុស្ស អាដហុក លោក​មេធាវី សំ សុគង់ ឱ្យ​ដឹង​ថា បទចោទប្រកាន់​សូកប៉ាន់​សាក្សី​នេះ តាម​ច្បាប់​ទាមទារ​ឱ្យ​អ្នក​សូក និង​អ្នក​ទទួល​សំណូក គឺ​ជា​សាក្សី។ ទោះ​យ៉ាង​ណា​ក្ដី លោក​ថា នាង ខុម ចាន់ដារ៉ាទី ដែល​ជា​អ្នក​ប្ដឹង​តុលាការ​ថា មន្ត្រី​អាដហុក សូកប៉ាន់​នោះ គ្មាន​ឋានៈ​ជា​សាក្សី ប៉ុន្តែ ស្រីមុំ គឺ​ជា​ជន​សង្ស័យ។ លោក​មេធាវី​ឱ្យ​ដឹង​ទៀត​ថា ការ​កាត់ក្ដី​នៅ​សាលា​ឧទ្ធរណ៍​កន្លងមក តុលាការ​ក៏​មិន​បាន​កោះហៅ នាង ខុម ចាន់ដារ៉ាទី មក​បំភ្លឺ ចំណែក សាក្សី សំខាន់ មួយ​រូប​ទៀត គឺ​អ្នកស្រី ទ្រី ឈួន ក៏​មិន​ដែល​បាន​ចូល​បំភ្លឺ​តុលាការ​នោះ​ដែរ៖

«ទាក់ទង​នឹង​ភស្តុតាង​ផ្សេងៗ ក្នុង​សំណុំរឿង ក្រុម​មេធាវី ក៏​បាន​ស្នើសុំ​ទៅ​តុលាការ​កំពូល​ផង​ដែរ ស្នើសុំ​ច្រាន​ចោល​សាលដីកា សាលាឧទ្ធរណ៍​ភ្នំពេញ ទុក​ជា​អសារបង់ ហើយ​សុំ​ឱ្យ​តុលាការ​កំពូល​សម្រេច​ឱ្យ​ខ្ញុំ​រួច​ផុត​បទ​ចោទ​ប្រកាន់ ដោយ​មិន​បង្វិល​ទៅ​សាលាឧទ្ធរណ៍​វិញ​ទេ។ អ៊ីចឹង មានន័យថា ក្រុម​មេធាវី​ការពារ​សុំ​ឱ្យ​កូនក្ដី​រួច​ផុត​ពី​បទ​ចោទ»

អ្នក​ការពារ​សិទ្ធិមនុស្ស​សមាគម អាដហុក ចំនួន ៣រូប និង​អតីត​មន្ត្រី អាដហុក ពីរ​រូប​ទៀត បាន​រង​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ពី​បទ​សូកប៉ាន់​សាក្សី និង​សមគំនិត​សូកប៉ាន់​សាក្សី​ក្នុង​សំណុំរឿង​អាស្រូវ​ស្នេហា​រវាង​លោក កឹម សុខា និង​នាង ខុម ចាន់ដារ៉ាទី ហៅ ស្រីមុំ។ អ្នក​ទាំង ៥ ត្រូវ​បាន​តុលាការ​ឃុំ​ខ្លួន​បណ្ដោះអាសន្ន​ក្នុង​ពន្ធនាគារ​អស់​រយៈ​ពេល ១៤ខែ មុន​នឹង​ត្រូវ​បាន​ដោះលែង​ឱ្យ​នៅ​ក្រៅ​ឃុំ​វិញ កាល​ពី​ចុង​ខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០១៧។ ក្រោយ​ចេញ​ពី​ពន្ធនាគារ សំណុំរឿង​នេះ​ត្រូវ​បាន​តុលាការ​ផ្អឹប​ទុក​អស់​រយៈ​ពេល​ជាង ១ឆ្នាំថែមទៀត មុន​នឹង​ត្រូវ​បាន​លើក​យក​មក​ជម្រះ​អង្គ​សេចក្ដី នៅ​ថ្ងៃ​ទី២៧ សីហា ក៏​ប៉ុន្តែ​សវនាការ​នោះ​មិន​អាច​ដំណើរ​ការ​បាន​ដូច​ការ​គ្រោង​ទុក​ឡើយ ព្រោះ​អវត្តមាន​តួអង្គ​សំខាន់ៗ ក្នុង​សំណុំរឿង។

នាយិកា​មជ្ឈមណ្ឌល​សិទ្ធិមនុស្ស​កម្ពុជា អ្នកស្រី ចក់ សុភាព ដែល​ចូល​ឃ្លាំមើល​សវនាការ​នេះ​លើក​ឡើង​ថា មន្ត្រី​សិទ្ធិមនុស្ស ដែល​រង​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ក្នុង​សំណុំរឿង​នេះ មិន​គួរ​ត្រូវ​ចាប់​ខ្លួន​តាំង​ពី​ដំបូង​មក​ម៉្លេះ។ អ្នកស្រី​បន្ត​ទៀត​ថា ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ថា ជំនួយ​សមាគម​អាដហុក​ថា ជា​ការ​សូកប៉ាន់ អាច​មក​ពី​សមត្ថកិច្ច និង​តុលាការ មិន​បាន​ដឹង​ពី​ការងារ​របស់​សមាគម​អាដហុក ព្រោះ​ការ​ផ្ដល់​ថវិកា​ដល់​នាង ខុម ចាន់ដារ៉ាទី លុយ​ជាង ២០០ដុល្លារនោះ ជា​ការ​ផ្ដល់​ជំនួយ ដល់​ជន​រង​ការ​រំលោភ​បំពាន​សិទ្ធិ ដែល​ថវិកា​នេះ សមាគម អាដហុក ដែល​ផ្ដល់​ទៅ​ពលរដ្ឋ​រងគ្រោះ ដែល​មក​សុំ​ជំនួយ។

«អ្នក​ណា​ជា​សាក្សី​ក្នុង​ដំណើរ​ការ​ហ្នឹង​មិន​មាន​ការ​បញ្ជាក់​ណា​មួយ​ថា ខុម ចាន់ដារ៉ាទី ហៅ ស្រីមុំ នេះ ជា​សាក្សី​ទេ ពី​ដំបូង​ឡើយ​យើង​ឃើញ​ហើយ​ថា គាត់​រង​បទ​បណ្ដឹង​ពីធី សុវណ្ណថា អ៊ីចឹង អ៊ីចឹង​បើ​យើង​និយាយ​អំពី​ការ​រង​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ហ្នឹង​គាត់ (ខុម ចាន់ដារ៉ាទី ហៅ ស្រីមុំ) ឬ​គេ​ហៅ​ថា ចុង​ចម្លើយ ឬ​សង្ស័យ​ទៅ​វិញ​ទេ មិនមែន​ជា​សាក្សី​ទេ ប៉ុន្តែ យើង​ឃើញ​ដំណើរការ នីតិវិធី ចោទ​ប្រកាន់​មក​លើ​ក្រុម​ការងារ និង​អតីត​ក្រុម​ការងារ​អាដហុក នេះ​បាន​សំអាង​ថា ខុម ចាន់ដារ៉ាទី ជា​សាក្សី»

មន្ត្រី​សិទ្ធិមនុស្ស អាដហុក លើក​ឡើង​ថា ការ​សម្រេច​ក្ដី​របស់​តុលាការ​ជាន់​ទាប កន្លង​មក​ជា​អំពើ​អយុត្តិធម៌ ចំពោះ​អ្នក​ធ្វើ​ការងារ​សង្គម ព្រោះ​មន្ត្រី​សិទ្ធិមនុស្ស ជា​អ្នក​ជួយ​ប្រយោជន៍​សង្គម ជួយ​ពង្រឹង​វិស័យ​សិទ្ធិមនុស្ស ជួយ​ការពារ​យុត្តិធម៌ ជាពិសេស ជួយ​បំពេញ ភាព​ខ្វះ​ចន្លោះ​នៃ​ការ​បំពេញ​ការងារ​របស់​ស្ថាប័ន​រដ្ឋ។ តុលាការ​កំពូល​នឹង​ប្រកាស​សាលដីកា សំណុំ​រឿង​នេះ នា​ថ្ងៃ​ទី១៨ ខែវិច្ឆិកា ខាងមុខ៕

អ្នកស្រី ចក់ សុភាព នាយិកា​មជ្ឈមណ្ឌល​សិទ្ធិមនុស្ស​កម្ពុជា (CCHR) ក្រោយ​ពេល​តាមដាន​សវនាការ​រឿងក្ដី​មន្ត្រី​សិទ្ធិមនុស្ស អាដហុក នៅតុលាការ​កំពូល ​ថ្ងៃ​ទី៤ ខែ​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២។ រូបពីពលរដ្ឋ

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

បញ្ចេញ​មតិយោបល់៖

បញ្ចូលមតិរបស់អ្នកដោយបំពេញទម្រង់ខាងក្រោមជាអក្សរសុទ្ធ។ មតិនឹងត្រូវសម្រេចដោយអ្នកសម្របសម្រួល និងអាចពិនិត្យកែប្រែឲ្យស្របតាម លក្ខខណ្ឌនៃការប្រើប្រាស់ របស់វិទ្យុអាស៊ីសេរី។ មតិនឹងមិនអាចមើលឃើញភ្លាមៗទេ។ វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះខ្លឹមសារនៃមតិដែលបានចុះផ្សាយឡើយ។ សូមគោរពមតិរបស់អ្នកដទៃ ហើយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការពិត។