ចំណាប់​អារម្មណ៍​របស់​អ្នកសារព័ត៌មាន​អំពី​ខួប​៣០​ឆ្នាំ​នៃ​កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស

ដោយ ខែ សុណង
2021-10-23
Share
ចំណាប់​អារម្មណ៍​របស់​អ្នកសារព័ត៌មាន​អំពី​ខួប​៣០​ឆ្នាំ​នៃ​កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន។
Photo of SPM Page

ក្រុម​អ្នក​សារព័ត៌មាន​វិជ្ជាជីវៈ​មួយ​ចំនួន បង្ហាញ​ចំណាប់អារម្មណ៍​ផ្សេងៗ​ គ្នា​អំពី​ខួប​ ៣០​ឆ្នាំ​នៃ​កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស។ ពួកគាត់លើក​ឡើង​ថា សេរីភាព​បញ្ចេញមតិ​និង​សេរីភាព​សារព័ត៌មាន​ដែល​បាន​ចែង​ក្នុង​កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស​នោះ កំពុង​រង​ការ​រំខាន​យាយី​ពី​រដ្ឋាភិបាល​ឯក​បក្ស។ អ្នកសារព័ត៌មាន​ទាំងនេះ​ជំរុញ​ឲ្យ​អ្នកសារព័ត៌មាន​ដទៃទៀត រួម​ទាំង​សង្គម​ស៊ីវិល និង​ប្រជាពលរដ្ឋ គួរតែ​ប្រើប្រាស់​តួនាទី​របស់​ខ្លួន ចូលរួម​ផ្សព្វផ្សាយ​ឲ្យ​បាន​ទូលំទូលាយ​អំពី​ចំណុច​ខ្វះខាត​របស់​រដ្ឋាភិបាល ដើម្បី​ឲ្យ​មានការ​កែ​លម្អ​ឡើង​វិញ។

រយៈពេល​ជាង​ ៤​ឆ្នាំ​ចុង​ក្រោយ​នេះ សេរីភាព​សារព័ត៌មាន ដែល​មាន​ចែង​នៅក្នុង​កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស កាលពី ​៣០​ឆ្នាំមុន​នោះ កំពុង​រង​ការ​បង្ក្រាប​យ៉ាង​ខ្លាំង បន្ទាប់​ពី​របប​លោក ហ៊ុន សែន កំពុង​បោះពួយ​យ៉ាង​លឿន​ទៅ​រក​របប​ផ្ដាច់ការ​តាមរយៈ​ការ​ក្រសោប​​យក​អំណាច​ទាំងស្រុង​មក​ក្ដាប់​តែម្នាក់ឯង។ ទោះជា​បែបនេះ​ក្តី ក្រុម​អ្នកសារព័ត៌មាន​វិជ្ជាជីវៈ នៅតែ​ផ្ដល់​តម្លៃ​ដល់​កិច្ចព្រមព្រៀង​មួយ​នេះ ហើយ​នាំគ្នា​ផលិត​អត្ថបទ​ព័ត៌មាន​ផ្សេងៗ ​គ្នា​ដើម្បី​ឲ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​បាន​យល់ដឹង និង​ជំរុញ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល ងាក​មក​គោរព​និង​អនុវត្ត​តាម​កិច្ចព្រមព្រៀង​ជា​អន្តរជាតិ​មួយ​នេះ​ឲ្យ​បាន​ពេញ​លេញ​ឡើង​វិញ។

អ្នកសារព័ត៌មាន​ជាន់ខ្ពស់​នៃ​វិទ្យុ​សំឡេង​ប្រជាធិបតេយ្យ​ (VOD) លោក ញឹម សុខន ថ្លែង​ថា កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស នៅ​តែ​មាន​សុពលភាព និង​មាន​ខ្លឹមសារ​ល្អ ប៉ុន្តែ​លោកសោកស្តាយ​ដែល ​៣០​ឆ្នាំ​មក​នេះ ក្រុម​អ្នក​កាន់​អំណាច​មិន​បាន​អនុវត្ត​ឲ្យ​បាន​ត្រឹមត្រូវ និង​ពេញលេញ​នោះ​ទេ។ លោក​បន្ត​ថា សូម្បីតែ​សេរីភាព​របស់​អ្នកសារព័ត៌មាន​ដែល​ធានា​ការពារ​ជាពិសេស​នៅក្នុង​ច្បាប់​ស្ដីពី​របប​សារព័ត៌មាន និង​មានកំណត់​នៅក្នុង​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស​ក្តី ក៏​អ្នកសារព័ត៌មាន​នៅ​តែ​រង​ការ​គំរាម​កំហែង ការ​ធ្វើទុក្ខ​បុកម្នេញ ការ​ចាប់ខ្លួន និង​ការ​ចោទប្រកាន់​ដោយ​មិន​សម​ទំនង​ពី​សំណាក់​អាជ្ញាធរ និង​តុលាការ​ដដែល៖ «ចាប់តាំងពី​ប្រទេស​យើង បាត់​នូវ​ប្រព័ន្ធ​ពហុបក្ស មានតែ​ឯក​បក្ស​នេះ ឃើញថា សេរីភាព​នេះ ស្ថិត​ក្នុង​រង្វង់​មួយ​ដែល​គេ​គូស​ឲ្យ​យើង​ដើរ។ ទី​២ ធ្វើ​ម៉េច​ដើម្បី​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​ងាក​មក​លើកកម្ពស់​ឡើងវិញ តួនាទី​អ្នក​កាសែត មានតែ​យើង​បន្ត​ទៅ​មុខ។ អ្វី ដែល​យើង​គិតថា​ជា​បេសកកម្ម​ត្រូវ​ដើម្បី​ជួយ​សង្គម តម្លាភាព​សង្គម និង​យុត្តិធម៌​សង្គម គឺ​យើង​ត្រូវតែ​ទៅមុខ ហើយ​យើង​ជួយ​ស្រែក​គ្នា​ទៅ។ ស្រែក​កាន់តែ​ច្រើន និង​កាន់តែ​លឺ គឺ​រដ្ឋាភិបាល គាត់​នឹង​យកចិត្តទុកដាក់​ដែរ​។ បើ​យើង​គ្រប់គ្នា​អត់​ស្រែក​ហើយ​នាំគ្នា​ខ្លាច​និង​គិតតែ​ពី​ប្រយោជន៍​ផ្ទាល់​ខ្លួន ពេល​នោះ វា​អត់​អាច​ជោគជ័យ​អី​បានទេ»

លោក ញឹម សុខន បន្ត​ថា ខួប ​៣០​ឆ្នាំ​នៃ​កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស​នេះ ស្ថាប័ន​របស់​លោក នឹង​មាន​វេទិកា​ពិភាក្សា​ដេញដោល​អំពី​ចំណុច​ល្អ និង​ចំណុច​ខ្វះខាត​នៃ​ការ​អនុវត្ត​តាម​កិច្ចព្រមព្រៀង​ជា​អន្តរជាតិ​នេះ។ ចំណែក​ខ្លួន​លោក​ផ្ទាល់​វិញ លោក​នឹង​សរសេរ​អត្ថបទ​ព័ត៌មាន​មួយ​អំពី​ការ​បរាជ័យ​របស់​រដ្ឋាភិបាល​ក្នុង​ការបង្កើត​ប្រព័ន្ធ​តុលាការ​ឯករាជ្យ៖ «ក្នុង​កិច្ចព្រមព្រៀង​ទីក្រុង​ប៉ារីស មាន​ចំណុច​មួយ​គេ ជំរុញ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល ត្រូវ​ធានា​ពី​ប្រព័ន្ធ​យុត្តិធម៌​ឯករាជ្យ ហើយ​យើង​មើល​បច្ចុប្បន្ន​នេះ រដ្ឋាភិបាល​យើង អត់​ទាន់​ធ្វើ​បានទេ​កន្លែង​ហ្នឹង​ ដែល​រង​ការ​រិះគន់​ថា ចាប់ចង​មនុស្ស ដោយ​សេរី និង​ស្រេច​តែ​ចិត្ត​តាម​ឥទ្ធិ​នយោបាយ​អី​ ។ល​។ ដែល​មាន​ការ​រិះគន់​ពី​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​នោះ​។ មុំ​នេះ​ដែល​ខ្ញុំ​គិតថា សំខាន់ ព្រោះ​កាលណា​ប្រព័ន្ធ​យុត្តិធម៌ មួយ​អត់​ឯករាជ្យ មាន​ន័យថា ប្រព័ន្ធ​ប្រជាធិបតេយ្យ​វា​អត់​ដើរ​ទេ ការ​ប្រកួត​ប្រជែង​អំណាច​វា​ខ្វះ​តម្លាភាព ការរៀបចំ​ការបោះឆ្នោត​ក៏​វា​មិនអាច​សេរី​ត្រឹមត្រូវ និង​យុត្តិធម៌​បាន ហើយ​ការ​ផ្ទេ​អំណាច​ដោយ​សន្តិវិធី​ក៏​វា​មិន​អាច​ទៅរួច​ដែរ»

អ្នកសារព័ត៌មាន​មួយ​រូប​ទៀត​ដែល​កំពុង​ធ្វើការ​នៅ​គេហទំព័រ​ថ្មីៗ លោក រំដួល ចិត្រា លើកឡើង​ថា កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស នៅតែ​មាន​តម្លៃ​។ លោក​ជំរុញ​ឱ្យ​ភាគី​ពាក់ព័ន្ធ​ជាពិសេស​រដ្ឋាភិបាល ត្រូវតែ​គោរព និង​អនុវត្ត​កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ​ឲ្យ​បាន​ពេញលេញ បើ​ពុំ​នោះ​ទេ ប្រទេស​កម្ពុជា នឹង​កាន់តែ​វិល​ទៅ​រក​ស្ថានភាព​អាក្រក់​ឡើងវិញ ទាំង​សេរីភាព​សារព័ត៌មាន ទាំង​សិទ្ធិមនុស្ស សេដ្ឋកិច្ច និង​អភិបាលកិច្ច​។ លោក​ឲ្យ​ដឹង​ថា ក្នុង​ខួប ​៣០​ឆ្នាំនេះ គេហទំព័រ​ថ្មីៗ ក៏​នឹង​ចេញផ្សាយ​អត្ថបទ​ព័ត៌មាន​អំពី​ប្រវត្តិ​នៃ​កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​​ទីក្រុង​ប៉ារីស និង​ព្រឹត្តិការណ៍​ផ្សេងៗ​ ទៀត​ដែរ ដើម្បី​ឲ្យ​ប្រជាពលរដ្ឋ​បាន​ដឹង និង​ចងចាំ៖ «យើង​ជា​អ្នក​ព័ត៌មាន​ដើម្បី​ជួយ​ឲ្យ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ទីក្រុង​ប៉ារីស​នេះ ឲ្យ​មាន​ការគោរព​ឲ្យ​បាន​ត្រឹមត្រូវ​នោះ គឺ​យើង​គួរតែ​មាន​សិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​បន្ថែម​ជុំវិញ​មាត្រា ក៏ដូចជា​តាមដាន​រាល់​ការអនុវត្ត​របស់​ថ្នាក់ដឹកនាំ ក៏ដូចជា​អ្នកនយោបាយ ថា​តើ​ការ​បកស្រាយ ការដឹកនាំ​នោះ​មានការ​អនុវត្ត​ត្រឹមត្រូវ​តាម​កិច្ចព្រមព្រៀង​ទីក្រុង​ប៉ារីស​ហើយ​ឬ​នៅ»

ស្រដៀង​គ្នា​នេះ​ប្រធាន​គ្រប់គ្រង​ផ្នែក​វិទ្យុ​នៃ​អង្គការ​មជ្ឈមណ្ឌល​ព័ត៌មាន​ស្ត្រី​កម្ពុជា អ្នកស្រី ហង្ស សម្ផស្ស មានប្រសាសន៍ថា កាលពី​ដំបូងៗ​ ឡើយ ប្រទេស​កម្ពុជា បាន​អនុវត្ត​តាម​កិច្ចព្រមព្រៀង​បាន​ល្អ​ប្រសើរ។ ប៉ុន្តែ​ចុង​ក្រោយ​នេះ អ្នកស្រី​ពិនិត្យ​ឃើញ​ថា មាន​បញ្ហា​ជាច្រើន​បាន​កើត​ឡើង ដូចជា​ប្រទេស​កម្ពុជា បាន​វិល​ទៅ​របប​ដឹកនាំ​បែប​ឯក​បក្ស​វិញ ជាមួយ​នឹង​ការគាបសង្កត់​លើ​សំឡេង​រិះគន់ និង​សេរីភាព​សារព័ត៌មាន៖ «រយៈពេល​ចុងក្រោយ​នេះ យើង​ហាក់ដូច​ដើរ​ឃ្លាត​ឆ្ងាយ​ពី​កិច្ចព្រមព្រៀង​ហ្នឹង ដោយសារ​សេរីភាព​សារព័ត៌មាន សេរីភាព​របស់​ពលរដ្ឋ ការ​សម្តែង​មតិ ការចូលរួម​អី​ផ្សេងៗ​ សូម្បីតែ​រឿង​សង្គម រឿង​បរិស្ថាន ក៏​មានការ​រឹតត្បិត ដូច្នេះ​ធ្វើ​ឲ្យ​ប៉ះពាល់​ខ្លាំង​ដល់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ទាំងអស់​តែម្តង។ អ្វី​ដែល​ប្រជាពលរដ្ឋ​ធ្វើ ក៏​ដើម្បី​ប្រយោជន៍​សង្គម យុវជន​ធ្វើ​ក៏​ដើម្បី​ប្រយោជន៍​សង្គម តែ​គាត់​បែរជា​រង​ការចោទប្រកាន់​និង​ការភ័យខ្លាច​ទៅវិញ​។ ខ្ញុំ​យល់​ថា បើ​នៅតែ​បន្ត​បែបនេះ​ទៀត ប្រទេស​កម្ពុជា​ទាំងមូល រង​ផល​ប៉ះពាល់ ព្រោះ​យើង​ចង់បាន​ប្រទេស​ប្រជាធិបតេយ្យ។ សព្វថ្ងៃ​នេះ​តើ​យើង​មាន​ប្រជាធិបតេយ្យ​ពិតប្រាកដ​អត់ ឬ​យើង​មានតែ​នៅ​លើ​ក្រដាស ដូច្នេះហើយ​បាន​យើង​ក្នុងនាម​ជា​ពលរដ្ឋ​ចង់​ឲ្យ​អនុវត្ត​តាម​កិច្ចព្រមព្រៀង​ទីក្រុង​ប៉ារីស»

អ្នកស្រី ហង្ស សម្ភស្ស បន្ថែម​ថា ខួប​ ៣០​ឆ្នាំ​នៃ​កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស​នេះ វិទ្យុ​ស្ត្រី នឹង​មាន​កម្មវិធី​ផ្សាយ​ផ្ទាល់​ពិសេស ព្រមទាំង​ផលិត​អត្ថបទ​ព័ត៌មាន​ផ្សេងៗ​ដូច​រាល់​ឆ្នាំ​ដែរ​។ ទោះជា​យ៉ាងណា អ្នកស្រី​បញ្ជាក់​ថា ស្ថិត​ក្នុង​ស្ថាន​ភាព​មិន​អំណោយផល​បែបនេះ អ្នកសារព័ត៌មាន​នៃ​វិទ្យុ​ស្ត្រី បាន​រឹតត្បិត​ខ្លួនឯង​ដោយ​មិន​ហ៊ាន​សរសេរ​ព័ត៌មាន​ដែល​ស៊ីជម្រៅ និង​ប្រធានបទ​រសើបៗ​ដូច​មុន​ឡើយ។

ទាក់ទង​ករណី​នេះ វិទ្យុ​អាស៊ីសេរី មិន​អាច​សុំ​ការ​ឆ្លើយ​តប​ពី​អ្នកនាំពាក្យ​ក្រសួង​ព័ត៌មាន លោក មាស សុភ័ណ្ឌ បាន​ទេ ដោយ​ទូរស័ព្ទ​ចូល តែ​ពុំ​មាន​អ្នក​ទទួល។

ជុំវិញ​បញ្ហា​នេះ​ដែរ អ្នករាយការណ៍​ព័ត៌មាន​ឲ្យ​វិទ្យុ​សំឡេង​សហរដ្ឋអាមេរិក (VOA) លោក ស៊ុន ណារិន លើកឡើង​ថា សេរីភាព​សារព័ត៌មាន​ដែល​ជា​មូលដ្ឋានគ្រឹះ​មួយ​នៃ​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យនៅ​កម្ពុជា កំពុង​ធ្លាក់ចុះ​ដុនដាប​ខ្លាំង​តាំងពី​ឆ្នាំ​២០១៧ ​មក ដែល​មិន​ស្រប​នឹង​អ្វី​ដែល​បាន​កំណត់​ក្នុង​កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស​នោះ​ទេ។ អ្នកសារព័ត៌មាន​ឯករាជ្យ​រូប​នេះ ឲ្យ​ដឹង​ថា ឆ្នាំនេះ​ស្ថាប័ន​របស់​លោក បាន​ធ្វើ​ព័ត៌មាន​ច្រើន​ទាក់ទង​នឹង​កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស ព្រោះ​ជា​ខួប​ ៣០​ឆ្នាំ​ផង និង​ដោយសារ ស្ថានភាព​សិទ្ធិមនុស្ស និង​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ កាន់តែ​ធ្លាក់ចុះ​ធ្ងន់ធ្ងរ​ផង៖ «កាលណា​យើង​ផ្សាយ​ពី​កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ ប្រជា​ពលរដ្ឋ គាត់​យល់​ថា គាត់​មាន​សិទ្ធិ​សេរីភាព​ក្នុង​ការ​បញ្ចេញមតិ សិទ្ធិ​សេរីភាព​ក្នុង​ការ​ប្រមូល​ផ្តុំ សិទ្ធិ​សេរីភាព​ការ​អាន​ព័ត៌មាន ទទួល​បាន​ព័ត៌មាន​ក្នុង​ការ​និយាយ​ជាមួយ​សារព័ត៌មាន ជាដើម​។ ដូច្នេះ​ខ្ញុំ​គិតថា នេះ​គឺជា​ការចូលរួម​ហើយ​។ ខ្ញុំ​ក៏​លើកទឹកចិត្ត​ឲ្យ​អ្នកសារព័ត៌មាន​ផ្សេងៗ​ទៀត មាន​ការ​ផ្សព្វផ្សាយ​ពី​ខ្លឹមសារ​ឬក៏​អ្វី​ដែល​កើតឡើង ដូចជា​ការ​ដើរ​ផ្ទុយ​ពី​កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ គឺ​យើង​ផ្សាយ​ទៅ ហើយ​ពលរដ្ឋ​បាន​យល់ដឹង​បន្ថែម»

ការ​បង្ក្រាប​ទ្រង់ទ្រាយ​ធំ​លើ​សេរីភាព​សារព័ត៌មាន​រយៈពេល​ជាង ​៤​ឆ្នាំ​ចុង​ក្រោយនេះ ត្រូវ​បាន​ក្រុម​អ្នកសង្កេតការណ៍​វាយតម្លៃ​ថា ជា​ការ​បំបិទ​សំឡេង​ឯករាជ្យ ទន្ទឹមគ្នា​នឹង​ការ​កម្ចាត់​គណបក្សប្រឆាំង ដើម្បី​ធានា​ជ័យជម្នះ និង​ស្ថិរភាព​អំណាច​សម្រាប់​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា។

ក្រុម​អ្នកសារព័ត៌មាន​ឯករាជ្យ ស្នើ​យ៉ាង​ទទូច​ដល់​រដ្ឋាភិបាល​លោក ហ៊ុន សែន ឱ្យ​បើក​លំហ​សេរីភាព​សារព័ត៌មាន ស្តារ​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ និង​ការគោរព​សិទ្ធិមនុស្ស​ឲ្យ​ស្របតាម​ស្មារតី​នៃ​កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស​វិញ ដើម្បី​កុំ​ឲ្យ​កម្ពុជា មាន​វិបត្តិ​ធ្ងន់ធ្ងរ​ដូច​អតីតកាល និង​ទទួលរង​ការ​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​ពី​ប្រទេស​លោក​សេរី៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

ព័ត៌មាន (0)

មើល​មតិ​ទាំង​អស់.

បញ្ចេញ​មតិយោបល់៖

បញ្ចូលមតិរបស់អ្នកដោយបំពេញទម្រង់ខាងក្រោមជាអក្សរសុទ្ធ។ មតិនឹងត្រូវសម្រេចដោយអ្នកសម្របសម្រួល និងអាចពិនិត្យកែប្រែឲ្យស្របតាម លក្ខខណ្ឌនៃការប្រើប្រាស់ របស់វិទ្យុអាស៊ីសេរី។ មតិនឹងមិនអាចមើលឃើញភ្លាមៗទេ។ វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះខ្លឹមសារនៃមតិដែលបានចុះផ្សាយឡើយ។ សូមគោរពមតិរបស់អ្នកដទៃ ហើយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការពិត។

គេហទំព័រ​ទាំងមូល