សាមណេរ ​យឿង ​ខាយ ​សាង​ផ្នួស​ដើម្បី​តស៊ូ​មតិទាមទារ​សិទ្ធិ​ស្វ័យ​សម្រេច​ឲ្យ​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ក្រោម​

ដោយ យន់ សាមៀន
2023.01.10
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
សាមណេរ ​យឿង ​ខាយ ​សាង​ផ្នួស​ដើម្បី​តស៊ូ​មតិទាមទារ​សិទ្ធិ​ស្វ័យ​សម្រេច​ឲ្យ​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ក្រោម​ (ស្តាំ) ព្រះតេជគុណ យឿង ខាយ ក្រោយពីបួសជាព្រះសង្ឃក្នុងពុទ្ធសាសនា។
រូប៖ ពលរដ្ឋផ្តល់ឱ្យ

យុវជន​ខ្មែរ​កម្ពុជា​ក្រោម​ដែល​សកម្ម​ ធ្វើ​ការងារ​ផ្នែក​ សិទ្ធិ​មនុស្ស​លោក ​យឿង​ ខាយ​ បាន​សម្រេច​ចិត្ត​បួស​ជា​សង្ឃ​។ ​ទោះបី ​សាមណេរ​ យឿង​ ខាយ​ សាង​ផ្នួស​ក្តី ប៉ុន្តែ​ព្រះអង្គ​ប្តេជ្ញា​បន្ត​ធ្វើការ​តស៊ូ​មតិ​ ដើម្បី​ទាមទារ​សិទ្ធិ​ស្វ័យ​ស​ម្រេច​ឲ្យ​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ក្រោម ​ដែល​កំពុង​រស់​នៅ​លើ​ទឹកដី​កំណើត​។

តើសាមណេរ ​យឿង​ ​ខាយ ​បាន​លះ​បង់​អ្វីខ្លះ ដើម្បី​បុព្វ​ហេតុ​សិទ្ធិ​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ក្រោម​?

សាមណេរ ​យឿង ​ខាយ ​បាន​ជ្រើសរើស​យក​វត្ត​ មង្គល​បុរីទ្រ​​នំ​សេក ​នៅ​ខេត្ត លង់​ហោរ ​ដែល​វៀតណាម​កំ​ពុង​ធ្វើទុក្ខ​បុក​ម្នេញ ​ដើម្បី​សាង​ផ្នួស​សិក្សា​ ប្រតិបត្តិ​ព្រះ​សាសនា​ និង​បន្ត​ធ្វើ​ការពារ​ផ្នែក​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ដើម្បី​ឲ្យ​ខ្មែរ​ក្រោម​ទទួល​បាន​សិទ្ធិ​ស្វ័យ​សម្រេច​ទៅ​ថ្ងៃ​អនាគត។ សាមណេរ យឿង​ ខាយ​ ធ្លាប់​ជា​យុវជន​ខ្មែរ​កម្ពុជា​ក្រោម​ ដែល​សកម្ម​ក្នុង​វិស័យ​ផ្នែក​សិទ្ធិ​ការងារ​ និង​មនុស្ស​។ កាលពី​មុន​បួស​ជា​សង្ឃ​ សាមណេរ ​យឿង ​ខាយ ​ធ្លាប់​ត្រូវ​បាន​អាជ្ញាធរ​វៀតណាម​ឃាត់ខ្លួន​ប្រមាណ ១០​ដង​ និង​រង​ការ​ផាក​ពិន័យ​រឿង​ចែក​ចាយ​ឯកសារ​ និងផ្សព្វផ្សាយ​ពីសិទ្ធិ​ជនជាតិ​ដើម។

សាមណេរ យឿង​ ខាយ​ មាន​ថេរ​ដី​កា​ថា វត្ត​មង្គល​បុរី​ទ្រនំ​សេក​ ជា​ក​ន្លែង​ចាប់​ផ្តើមធ្វើ​ការងា​រ​តស៊ូ​មតិ​ ដើម្បី​ការពារ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ និង​សាសនា៖

«ខ្ញុំ​ជ្រើស​រើស​យក​វត្ត​មង្គល​បុរីទ្រនំ​សេក​ហ្នឹង​ទី​មួយ​ គឺ​យើង​មាន​ឱកាស​មើល​ថែ​ ក៏​ដូច​ជា​ការពារ​សេរីភាព​សាសនា​ ព្រះពុទ្ធ​សាសនា​ និង​វត្ត​អារាម​យើង។ ឥឡូវ​អាត្មា​ទើប​បួស​ ប៉ុន្តែ​បើ​បួស​យូរអាត្មា​​នឹង​​និមន្ត​​ផ្សព្វផ្សាយសិទ្ធិ​​សម្រេច​​វាសនា​​ដោយខ្លួនឯង»

សាមណេរ យឿង ​ខាយ ប្រសូតកាល​ពី​ឆ្នាំ​១៩៩៤​ ក្នុង​ស្រុក​ជ្រោយ​ញ​ ខេត្ត​ឃ្លាំង។ សាមណេរ យឿង ​ខាយ មិន​បាន​សិក្សា​ភាសាខ្មែរ​ឲ្យ​បាន​ជ្រៅជ្រះ គឺ​រៀន​បានតែ​ថ្នាក់​ទី​១០ ហើយ​ឈប់​រៀន​ ដើម្បី​ដើរ​ធ្វើ​ការងារ​ស៊ី​ឈ្នួលគេ រហូត​បាន​ការងារ​នៅ​រោងចក្រ។ កាល​នៅ​ជា​កម្មករ​ សាមណេរ យឿង ​ខាយ​ បាន​ដើរ​តួនាទី​ជា​សហជីព ​ដើម្បី​ជួយ​តស៊ូ​មតិ​កម្មករ​ខ្មែរ​ក្រោម​ផ្សេង​ទៀត ​មិន​ឲ្យ​ថៅកែ​រំលោភ​សិទ្ធិ​ការងារ ​និង​អាច​ឈប់​សម្រាក​ដោយ​មាន​ប្រាក់​ខែ ក្នុង​បុណ្យ​សំខាន់ៗរបស់​ខ្មែរ​ក្រោម ​ដូច​ជា បុណ្យ​សែន​ដូនតា ​និង​បុណ្យ​ចូល​ឆ្នាំ​ថ្មី​ជាដើម។ 

សាមណេរ យឿង ខាយ ​ធ្លាប់​ដឹកនាំ​ប្រតិភូ​ខ្មែរ​ក្រោម​ជួប​តំណាង​ស្ថាន​ទូត​អាមេរិក ​ដើម្បី​ជម្រាប​ទូត​អំពី​ការ​ធ្វើ​ទុក្ខ​បុក​ម្នេញ​ផ្នែក​សាសនា​ខ្មែរ​​ក្រោម។ ប្រហែល​ជា​ដោយ​សារ​តែ​ព័ត៌មាន​នេះ​ហើយ បាន​ជា​សហរដ្ឋ​អាមេរិក​កាល​ពីដើម​ខែ​ធ្នូ បាន​ដាក់​ប្រទេស​វៀតណាម​ក្នុង​បញ្ជី​ឃ្លាំមើល ជា​ប្រទេស​ចូលរួម និង​ធ្វើ​ឲ្យ​ការ​រំលោភ​សិទ្ធិ​សេរីភាព​សាសនា​ធ្ងន់ធ្ងរ ហើយ​គណៈកម្មការ​ទទួល​បន្ទុក​ផ្នែក​សេរីភាព​សាសនា​អន្តរជាតិ​​សហរដ្ឋអាមេរិក​ក៏​ស្នើ​ឲ្យ​វៀតណាម​កុំ​ធ្វើ​ទុក្ខ​បុក​ម្នេញ​សិទ្ធិ​សាសនា​របស់​ខ្មែរ​ក្រោម។ ករណី​រំលោភ​បំពាន​សិទ្ធិ​របស់​វៀតណាម​ទៅលើសាមណេរ យឿង ​ខាយ ក៏​ត្រូវ​បាន​អ្នក​រាយការណ៍​ពិសេស​របស់​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ ​ស្ដីពី​សិទ្ធិ​ជន​ជាតិ​ដើម​ វប្បធម៌​ អប់រំ​ និង​សេរីភាព​សាសនា ដាក់​សំណួរ​រដ្ឋាភិបាល​កុម្មុយនិស្ត​វៀតណាម​បកស្រាយ។

អ្នក​ជំនាញអង្គការ​សហ​ប្រជាជាតិ ​សំដែង​ក្តី​បារម្ភ​ជាពិសេស​លើ​ករណី​វៀតណាមឃាត់ខ្លួនសាមណេរ យឿង ខាយ យក​ទៅ​ឃុំសួរ​ចម្លើយ​អស់​ជា​ច្រើន​ម៉ោងនិង​បង្ខំ​ឲ្យ​សារ​ភាព​ទោស ​ដែល​មិនបាន​ប្រព្រឹត្ត។

កន្លង​មក​ទោះ​បី​ជា​សហរដ្ឋ​អាមេរិក និង​អង្គការ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​អន្តរជាតិ​រក​ឃើញ​ថា វៀតណាម​បន្ត​រំលោភ​សិទ្ធិមនុស្ស និង​សាសនា​ក្តី ក៏​រដ្ឋាភិបាល​បាន​បន្ត​បដិសេធ​ដែរ​។ ទោះបី​ អាជ្ញាធរ​វៀតណាម​បន្ត​ឃ្លាំ​មើល​និង​តាមដាន​និង​ធ្វើបាប​ក៏​ដោយ ​ក៏​សាមណេរ យឿង ខាយ សន្យា​នឹង​បន្ត​ការងារ​ផ្នែក​សិទ្ធិមនុស្ស និង​សាសនា ​ដើម្បី​សិទ្ធិ​ស្វ័យ​សម្រេច​របស់​ខ្មែរ​ក្រោម​ទៅ​ថ្ងៃ​អនាគត៖

«អាត្មា​បួស​ដើម្បី​ការពារ​ព្រះ​ពុទ្ធ​សាសនា​ខ្មែរ​ក្រោម ​ជំនឿ​ក៏​ដូច​ជា​វត្ត​អារាម​ដែល​ខ្មែរ​ក្រោម​យើង​បន្សល់​ទុក​រាប់​ពាន់​ឆ្នាំ​មក​។ ​ទៅ​អនាគត​តាម​និស្ស័យ​បើ​និស្ស័យ​អស់ ​អាត្មា​​​​​​អាច​សឹក​ចេញ​បន្ត​បម្រើ​សង្គម​ដូច​កាល​នៅ​គ្រហស្ថ​ជា​ធម្មតា»​។​

ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការ​ប្ដេជ្ញា​របស់​សាមណេរ យឿង ខាយ​ នេះ​ដែរ ​ប្រធាន​នាយក​ដ្ឋាន​សហព័ន្ធ​ខ្មែរ​កម្ពុជាក្រោម ​ព្រះភិក្ខុ សឺង យ៉ឹង រតនា ​មាន​ថេរ​ដីកា​ថា ​នេះ​ជា​ឧទាហរណ៍​​ល្អ​មួយ ​ក្នុង​ការ​ជួយ​យុវជន​ខ្មែរ​ក្រោម​លះបង់​ដើម្បី​ហេតុ​សិទ្ធិ​ស្វ័យ​សម្រេច​របស់ជនជាតិ​ខ្មែរ​ក្រោម៖

«ការ​សាង​ផ្នួស​របស់​សាមណេរ​ពិត​ជា​ការ​សម្រេច​ចិត្ត​ដ៏​អស្ចារ្យ​​ក៏​ជា​សកម្មភាព​ទ្វេ​ដង​សម្រាប់​ការ​តស៊ូ​ទាមទារ​សិទ្ធិ​សេរីភាព​ក្នុងនាម​ជាខ្មែរ​ក្រោម​​ជា​ម្ចាស់​ស្រុក​ជន​ជាតិ​ដើម​ ព្រោះ​តួ​នាទី​របស់​ព្រះសង្ឃ​មាន​ឱកាស​ច្រើន​សម្រាប់​ការ​ផ្សព្វ​ផ្សាយ​នូវ​ប្រពៃណី​ ទំនៀម​ទម្លាប់ ​អក្សរ​សាស្ត្រ​ និង​សិទ្ធិ​សម្រេច​វាសនា​ដោយ​ខ្លួន​ឯង​នៅ​លើ​ទឹកដី​កម្ពុជា​ក្រោម​»

សហព័ន្ធ​ខ្មែរ​កម្ពុជាក្រោម​ឲ្យ​ដឹង​ថា ព្រះសង្ឃ ពលរដ្ឋ និង​ជា​ពិសេស​យុវជន​ខ្មែរ​ក្រោម​បាន​បន្ត​ជម្នះ​ ការ​ធ្វើ​ទុក្ខ​បុក​ម្នេញ​ពី​សំណាក់​អាជ្ញាធរ​វៀតណាម​ដើម្បី​ទាមទារ​សិទ្ធិ​ស្វ័យ​សម្រេច​ទៅ​ថ្ងៃ​អនាគត។ ​ពួក​គេ​បាន​បន្ត​ងើប​ឡើង​ប្រមូល​ផ្ដុំ​គ្នា​តស៊ូ​មតិ​ ទោះបី​ជា​អាជ្ញាធរ​វៀតណាម​ បាន​ប្រើ​ប្រាស់​យុទ្ធសាស្ត្រ​ គំរាម​កំហែង​ ហិង្សា​ និង​ចាប់​ដាក់​ពន្ធនាគារ​ក្ដី។

បច្ចុប្បន្ន​សហព័ន្ធ​បាន​ប្រើ​ប្រាស់​បណ្ដាញ​សង្គម​ផ្សព្វផ្សាយ​អប់រំ​ឲ្យ​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ក្រោម​ដឹង​ពី​សិទ្ធិ​របស់​ជា​ជន​ជាតិ​ដើម រហូត​ដល់​ពួក​គេ​ហ៊ាន​ទាមទារ​ជា​សាធារណៈ​ឲ្យ​វៀតណាម​គោរព​សិទ្ធិ​ ដែល​មាន​ចែង​ក្នុង​ច្បាប់​​អន្តរជាតិ​។ កាល​ពី​ឆ្នាំ២០២២​ គឺ​ឆ្នាំ​ប្រវត្តិ​សាស្ត្រ​មួយ ​ដែល​ខ្មែ​រ​ក្រោម​​អាច​រៀបចំ​ដោយ​ជោគជ័យ​ នូវ​ព្រឹត្តិការណ៍​សំខាន់ៗ ​ដើម្បី​អបអរ​សាទរ​សេចក្ដី​សម្រេច​របស់​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​ស្ដី​ពី​សិទ្ធិ​ជន​ជាតិ​ដើម (UNDRIP) និង​សេចក្ដី​ប្រកាស​ជា​សកល​ស្ដី​ពី​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ ទោះ​បី​វៀតណាម​រារាំង​ក្ដី​៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

បញ្ចេញ​មតិយោបល់៖

បញ្ចូលមតិរបស់អ្នកដោយបំពេញទម្រង់ខាងក្រោមជាអក្សរសុទ្ធ។ មតិនឹងត្រូវសម្រេចដោយអ្នកសម្របសម្រួល និងអាចពិនិត្យកែប្រែឲ្យស្របតាម លក្ខខណ្ឌនៃការប្រើប្រាស់ របស់វិទ្យុអាស៊ីសេរី។ មតិនឹងមិនអាចមើលឃើញភ្លាមៗទេ។ វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះខ្លឹមសារនៃមតិដែលបានចុះផ្សាយឡើយ។ សូមគោរពមតិរបស់អ្នកដទៃ ហើយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការពិត។