អ្នក​​សិទ្ធិ​មនុស្ស​​ជំរុញ​​ឲ្យ​​អាជ្ញាធរ​​​​អនុវត្ត​គោលការណ៍​​ស្ម័គ្រ​ចិត្ត​​ចំពោះ​​ការ​​បង្ហាញ​​​ព័ត៌មាន​​អ្នក​​ឆ្លង​​ជំងឺ​កូវីដ​១៩​ជា​​សាធារណៈ​​​​

ដោយ ទីន ហ្សាការីយ៉ា
2021-04-14
Share
អ្នក​​សិទ្ធិ​មនុស្ស​​ជំរុញ​​ឲ្យ​​អាជ្ញាធរ​​​​អនុវត្ត​គោលការណ៍​​ស្ម័គ្រ​ចិត្ត​​ចំពោះ​​ការ​​បង្ហាញ​​​ព័ត៌មាន​​អ្នក​​ឆ្លង​​ជំងឺ​កូវីដ​១៩​ជា​​សាធារណៈ​​​​ អ្នក​​សិទ្ធិ​មនុស្ស​​ជំរុញ​​ឲ្យ​​អាជ្ញាធរ​​​​អនុវត្ត​គោលការណ៍​​ស្ម័គ្រ​ចិត្ត​​ចំពោះ​​ការ​​បង្ហាញ​​​ព័ត៌មាន​​អ្នក​​ឆ្លង​​ជំងឺ​កូវីដ​១៩​ជា​​សាធារណៈ​​​​។
រូប៖ OHCHR

អ្នក​​សិទ្ធិ​មនុស្ស​​ជំរុញ​​ឲ្យ​​អាជ្ញាធរ​​​​អនុវត្ត​​គោលការណ៍​​ស្ម័គ្រ​ចិត្ត​​ចំពោះ​ការ​​បង្ហាញ​​​ព័ត៌មានផ្ទាល់ខ្លួនរបស់​អ្នក​ឆ្លង​ជំងឺ​កូវីដ​១៩ ​(Covid-19)​ ជា​សាធារណៈ។ ការ​ជំរុញ​នេះ ក្រោយ​​ពេល​​ការិយាល័យ​ឧត្តមស្នងការ​អង្គការ​​​សហប្រជាជាតិ​​ផ្នែក​សិទ្ធិ​មនុស្ស​​នៅ​​កម្ពុជា ​(UNHRC) និង​ក្រុម​អ្នកជំនាញ​​សិទ្ធិមនុស្ស​នៃ​អង្គការសហប្រជាជាតិ ​បានបង្ហាញ​​ការ​ព្រួយ​បារម្ភ​​​ជា​​ថ្មី ថា​ការ​​បង្ហាញ​ព័ត៌មាន​​ផ្ទាល់ខ្លួន​របស់អ្នក​ឆ្លង​ជំងឺ​កូវីដ​១៩​ ជា​សាធារណៈអាច​​ធ្វើ​ឲ្យ​អ្នក​​ផ្សេង​​ខ្លាចនិងលែង​​ហ៊ាន​​ធ្វើតេស្ត។​

នេះ​គឺ​​ជា​លើក​ទី​​២ ​ហើយ​​ ដែល​ការិយាល័យ​ឧត្តមស្នងការ​អង្គការ​​សហប្រជាជាតិ​​​ទទួល​​បន្ទុក​សិទ្ធិ​មនុស្ស​​នៅ​​កម្ពុជា​សម្ដែង​​ក្ដី​បារម្ភ​ជុំវិញ​​ការ​​បង្ហាញ​​ព័ត៌មានផ្ទាល់​ខ្លួន​របស់​​អ្នក​ជំងឺ​នេះ​ ទោះ​បី​​ជា​​​អាជ្ញាធរ​អះអាង​ថា ​​ការ​ផ្សព្វផ្សាយ​​​ព័ត៌មាន និង​​បង្ហាញ​​​បញ្ជី​ឈ្មោះ​អ្នក​ឆ្លង​​ជំងឺ​កូវីដ​១៩ ជា​សាធារណៈ គឺក្នុងគោលបំណង​ដើម្បី​​ស្វែង​​រក​ និង​​​​​ជំរុញ​​អ្នក​ពាក់ព័ន្ធ​​ឲ្យ​មក​​ធ្វើតេស្ត និង​​ធ្វើ​ចត្តាឡីស័ក​ក៏​ដោយ​។

អ្នក​នាំ​ពាក្យ​​សមាគម​អាដហុកលោក ស៊ឹង សែន​ករុណា សង្កេត​ឃើញ​​ថា ក្នុង​សង្គម​​កម្ពុជា​នៅ​តែ​​​មាន​ការ​​រើស​អើង​​អ្នក​ឆ្លង​​ជំងឺ​កូវីដ​១៩ ហើយ​អ្នក​​ជំងឺ​កូវីដ​១៩​​ខ្លះ ​​ប្រឈម​​ការ​រើស​អើង​ក្រោយ​​ឆ្លង​ជំងឺ​ និង​​​ជា​សះ​ស្បើយ​​ពី​​ជំងឺ​នេះ។ លោក​បន្ត​ថា ពលរដ្ឋ​ខ្លះ​​អាច​​បារម្ភ​​ពី​​ការ​រើស​អើង និង​​មិន​​យល់​ដឹង​​ពី​ជំងឺ​នេះ​ ហើយ​​បាន​​រត់​គេច​​ពី​​ការ​​ធ្វើតេស្ត។​

លោក ស៊ឹង សែន​ករុណា​ ចង់​​ឲ្យ​អាជ្ញាធរ​គោរព​គោលការណ៍​​ស្ម័គ្រ​ចិត្ត​​របស់​ពលរដ្ឋ​​ក្នុង​ការ​​បង្ហាញ​អត្ត​សញ្ញាណ​​និង​​ព័ត៌មានផ្ទាល់ខ្លួន​​របស់​​អ្នក​ឆ្លង​​ជំងឺ​កូវីដ​១៩។ ​ជាង​​នេះ​​ទៅ​ទៀត លោកស្នើសុំ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​បង្កើន​​ការ​ផ្សព្វផ្សាយ​ឲ្យ​ពលរដ្ឋ​​​​យល់​ដឹង​ និង​​​កុំ​ឲ្យ​មាន​ការ​​​រើស​អើង​ចំពោះ​អ្នក​ឆ្លង និង​អ្នក​ជា​សះ​ស្បើយ​​ពី​​ជំងឺ​នេះ ដើម្បី​​ជា​​ការ​​លើក​ទឹក​ចិត្ត​​ឲ្យ​​គ្រប់​គ្នា​ហ៊ាន​​​ធ្វើតេស្ត​រក​មេរោគ​នៃ​ជំងឺ​នេះ។

មន្ត្រីសង្គម​ស៊ីវិល​​រូប​នេះសង្កេត​ឃើញវិធានការ និង​យន្តការ​​របស់​​រដ្ឋាភិបាល​កន្លង​មក ដូច​ជា​​ការ​ជួយ​ស្បៀង​និង​ហិរញ្ញ​វត្ថុ​ជា​ផ្នែក​មួយ​បញ្ឈប់​ការ​រើស​អើង​​អ្នក​​ឆ្លង​​ជំងឺ​​កូវីដ​១៩។ តែ​យ៉ាង​ណា លោក​ជំរុញ​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​បន្ថែម​យន្ត​ការ​ជួយ​ពលរដ្ឋ​​បន្ថែម​ទៀត ​​ទើប​​ពលរដ្ឋ​ក្លាហាន និង​មាន​​ទឹក​ចិត្ត​​ក្នុង​​ការ​​ហ៊ាន​ធ្វើតេស្ត​​រ​ក​​ជំងឺ​​កូវី​ដ​​១៩​៖ «គួរ​តែ​រក​មធ្យោបាយឲ្យ​កាន់​តែ​ល្អ​ជាង​ហ្នឹង​ទៅ​ទៀត ដើម្បី​​លើក​ទឹក​ចិត្ត​ឲ្យ​អ្នក​ទាំង​អស់​ហ្នឹង​ គាត់​ស្ម័គ្រ​ចិត្ត​ចូលរួម​សហការ​ជាមួយ​អាជ្ញាធរ​ ហើយ​ក៏​អាច​ថា បន្ថែម​នូវ​ការ​អប់រំ​ផ្សព្វផ្សាយ​ពន្យល់​ពី​សារៈ​សំខាន់​​នៃ​ការ​ចូលរួម​ទប់​ស្កាត់​អាច​មាន​ការ​លំបាក​រយៈ​ពេល​ខ្លី តែ​វា​អាច​ដោះស្រាយ​បញ្ហា​វិបត្តិ​សេដ្ឋកិច្ច​គ្រួសារ សង្គម​​អ្វី​ហ្នឹង​ គឺ​រយៈ​ពេល​វែង​នៅ​ពេល​ខាង​មុខ​។ អ៊ីចឹង យើង​អាច​មាន​មធ្យោបាយ​ច្រើន​ទៀត ដើម្បី​ឲ្យ​កិច្ច​សហការ​រវាង​ពលរដ្ឋ និង​អាជ្ញាធរ​បាន​ល្អ​ប្រសើរ»។

ការ​លើក​​ឡើង​​នេះ ក្រោយ​ពេល​ការិយាល័យ​ឧត្តមស្នងការ​​​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​​ទទួល​បន្ទុក​​ផ្នែក​​សិទ្ធិ​មនុស្ស​​នៅ​​កម្ពុជា និង​ក្រុម​អ្នកជំនាញ​​សិទ្ធិ​មនុស្ស​​របស់​​អង្គការ​សហប្រជាជាតិបង្ហាញ​ក្ដី​បារម្ភ​ថា ការ​ផ្សព្វផ្សាយ​ព័ត៌មាន​ផ្ទាល់ខ្លួន​​របស់​បុគ្គល​ទាំង​ឡាយ​ដែល​ធ្វើតេស្ត​វិជ្ជមាន​​ជំងឺ​កូវីដ​១៩ (COVID-19) អាច​​រារាំង​​ដល់​អ្នក​​ផ្សេង​មិន​​ឱ្យ​ទៅ​​ធ្វើតេស្ត។

ការិយាល័យ​ឧត្តមស្នងការ​​​អង្គការ​​សហប្រជាជាតិយល់​ថា​ ​ពលរដ្ឋ​​ខ្លះ​​មាន​រោគ​សញ្ញា ឬ​សង្ស័យ​ថា ​មាន​ហានិភ័យ​នៃ​​ការ​​ឆ្លង​​ជំងឺ​​​ពី​អ្នក​​ជិត​​ស្និទ្ធ តែ​ពួកគេ​​អាច​​នឹង​​​មិន​​ហ៊ាន​​ទៅ​​ធ្វើតេស្ត​​ទេ។ អង្គការ​ដដែល​​នេះ​បារម្ភ​ថា ​បញ្ហា​នេះ​នឹង​​បង្កើន​​ហានិភ័យ​ដល់​​មនុស្ស​​គ្រប់​គ្នា ព្រោះ​តែ​​ពលរដ្ឋ​ខ្លះ​មិន​​ព្រម​ស្វែង​រក​​ការ​​ព្យាបាល​​​ទាន់​​ពេល​​​វេលា។

បន្ថែម​ពី​លើនេះ ​កាលពី​ថ្ងៃទី១២ ខែមេសា ក្រុម​​អ្នក​ជំនាញ​​សិទ្ធិមនុស្ស​​អង្គការ​​សហប្រជាជាតិ​ ៤​​រូប ក្នុងនោះរួ​ម​ទាំងអ្នករាយការណ៏ពិសេស​អ្នកស្រី រ៉ូណា ស្ម៊ីត  (Rhona Smith) ផង បាន​​សម្ដែង​កង្វល់​​ជា​​ខ្លាំ​ង​​ចំពោះ​​ការ​ដាក់​ចេញ​​វិធានការ​​របស់​​រដ្ឋាភិបាល ​ទាំង​វិធានការ​​ច្បាប់ និង​​វិធានការ​រដ្ឋបាល​​ក្នុង​ការ​ឆ្លើយតប​​ទៅ​នឹង​​ការ​រាលដាល​​នៃ​​ជំងឺ​កូ​វីដ​១៩។ ក្រុម​អ្នក​ជំនាញ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​​ទាំងនោះ​​គូសបញ្ជាក់​​ថា ទិន្នន័យ​សុខភាព​​អ្នកកើត​ជំងឺកូវីដ​១៩ គួរតែ​ស្ថិត​​ក្នុង​ការ​​ការពា​រ​យ៉ា​ង​​តឹង​រ៉ឹង​​នូវ​​សិទ្ធិ​ឯកជន ព្រោះ​​ថា​ ការ​លាតត្រដាង​​ទិន្នន័យ​បុគ្គល​​ទាំងនេះ គឺ​ជា​ការបំពាន​ធ្ងន់ធ្ងរ​​លើ​សិទ្ធិ​ឯកជនដែល​អាច​នាំ​​ឱ្យ​មានការ​​រើសអើង និង​ការ​​ម៉ាក់​​ងាយ។ ទន្ទឹម​នឹងនេះ កាល​ពី​​​ចុង​ឆ្នាំ​២០២០ ក្នុង​​ព្រឹត្តិការណ៍​​ផ្ទុះ​ជំងឺ​កូវីដ​​១៩ ក្នុង​​សហគមន៍​ ២៨​​ វិច្ឆិកា ការិយាល័យ​ឧត្តមស្នងការ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​​ទទួល​​បន្ទុក​​ផ្នែក​សិទ្ធិ​មនុស្ស​​ក៏ធ្លា​ប់​​បង្ហាញ​​ក្ដី​​កង្វល់​​នេះដែរ។

ជុំវិញ​ករណី​នេះ អាស៊ី​សេរី មិន​​អាច​សុំ​ការ​បញ្ជាក់​​ពី​​មន្ត្រី​រដ្ឋាភិបាល​ពាក់ព័ន្ធ​​បាន​ទេ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី១៤ ខែមេសា។ ប៉ុន្តែ​កន្លង​មក​​ លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី​ ហ៊ុន សែន និង​​អ្នក​​នាំ​​ពាក្យ​​ក្រសួង​​យុត្តិធម៌​លោក ជិន ម៉ាលីន អះអាង​ថា​ ​​ការ​បង្ហាញ​​ឈ្មោះទី​កន្លែង​ធ្វើការ និង​រូប​ថតអ្នក​ឆ្លង​​ជំងឺ​កូវីដ​១៩ កាល​នោះ​​​មិនមែន​​ជា​ការ​រំលោភ​​លើ​សិទ្ធិ​​បុគ្គល​ ​និង​​ឯកជន​ភាព​នៃ​​អ្នក​​វិជ្ជមាន​​កូ​វីដ​-១៩​នោះ​ទេ​ តែ​ផ្ទុយទៅវិញ ​គឺ​​ជា​វិធានការ​​ចាំបាច់​​ក្នុង​ស្រាវជ្រាវ​​រក​​អ្នក​ពាក់ព័ន្ធ​​ដទៃ​ទៀត ​ដោយ​ផ្ទាល់​ និង​​ប្រយោល​​ ដើម្បី​ទប់ស្កាត់​ការ​​រីក​រាលដាល​​ការ​ឆ្លង​កាន់​​ច្រើន​​ចូល​​ក្នុង​​សហ​គមន៍​​​។​

លើសពីនេះទៀត តំណាង​​កម្ពុជាប្រចាំទីក្រុង​ហ្សឺណែវ (Geneva) ប្រទេសស្វី​ស​ (Switzerland) បានបក​ស្រាយ​​ថា ការបង្ហាញ​អត្តសញ្ញាណ​​ដូច្នេះ គឺ​ជា​​ការ​លើក​ទឹក​ចិត្ត​ ​និង​ជំរុញ​​ឲ្យ​មាន​​ការ​តាមរុករក ​ការធ្វើតេស្ត​ និង​ធ្វើ​ចត្តាឡីស័ក ​បាន​លឿន​ និង​​ទាន់​ពេលវេលា​​ សំដៅ​​រួមចំណែក​ទប់ស្កាត់​​ការ​​ឆ្លង​​ជំងឺកូវីដ១៩​ក្នុង​​សហគមន៍។

បច្ចុប្បន្ន​ក្រសួង​សុខាភិបាល​ មិន​បាន​បង្ហាញ​ព័ត៌មាន​​លម្អិត​ និង​រូប​ថត​ អ្នក​ឆ្លង​ជំងឺ​កូវីដ​​១៩​ទេ។ តែអាជ្ញាធរ​​រាជធានី​ខេត្ត បាន​ប​ង្កើន​​ការ​​ផ្សព្វផ្សាយ​​ និង​ ​បង្ហាញ​​ឈ្មោះ ​និង​ទី​កន្លែង​​ធ្វើការ ឬ​​ក​ន្លែង​​ប្រកប​​មុខ​​របរ​​របស់​អ្នក​ជំងឺ​កូវីដ​​១៩​​ទាំង​អស់ ក្រោម​​ហេតុ​ផល​ដដែល​ គឺ​ស្វែង​រក​​អ្នក​ពាក់ព័ន្ធ​ផ្ទាល់ ​និង​​ប្រយោល ដើម្បី​ទប់​ស្កាត់​​ការ​រីក​រា​ល​​ដាល​នៃ​​ជំងឺ​នេះ។ បើតាមក្រុម​​អ្នកជំនាញ​សិទ្ធិ​​មនុស្ស​​អ​ង្គការ​សហប្រជាជាតិ​​ទាំងនេះ ​​រដ្ឋបាល​រាជធានី​ភ្នំពេញ​​ ​បាន​ផ្សព្វផ្សាយ​​ព័ត៌មាន​​ឯកជន​​របស់​​មនុស្ស​យ៉ាងហោច​ណាស់​ជិត ១ពាន់នាក់ ​ដែល​កើត​ជំងឺ​កូវីដ១៩ ក្នុងនោះ​​មាន​ការ​ផ្សព្វផ្សាយ​ជា​​សាធារណៈ​ពី​ឈ្មោះ ភេទ អាយុ មុខរប កន្លែង​ធ្វើការ និ​ង​​អាសយដ្ឋានជាដើម។

ទោះ​ជា​យ៉ាង​ណា អ្នក​ធ្លាប់​​ឆ្ល​ង​​​ជំងឺ​កូវីដ​១៩​ម្នាក់ សុំ​លា​ក់​​ឈ្មោះ និង​សំឡេង​ ឲ្យ​ដឹង​​ថា​ មុន​ដំបូង​លោក ​​មិន​ចង់​ឲ្យ​​អាជ្ញាធរ​​បង្ហាញ​​អត្តសញ្ញាណ​លោក​ទេ ​ដោយសារ​បារម្ភ​​​​ខ្លាចអ្នក​ជិត​ខាង​​រើស​អើង​​គ្រួសារ​ និង​កូន​​តូច​ៗ​​របស់​លោក​​។ ​ចំណែក​ក្រុម​សិល្បៈ​ករ​ និង ​​អ្នក​​នយោបាយ​មួយ​ចំនួន ​ដែល​ឆ្លង​ជំងឺ​​កូវីដ​១៩​នេះ ​ភាគ​ច្រើន​មិន​​បារម្ភ​​ពី​ការ​​​រើស​អើង​ទេ។ ពួកគាត់​​​ តែងតែ​ប្រកាស​តាម​​បណ្ដាញ​សង្គម​ ថា​ខ្លួន​ ឬ​ ក្រុម​គ្រួសារ កើត​​​ជំងឺ​កូវីដ​១៩​​នេះ និង​​ស្នើសុំ​​ឲ្យ​អ្នក​ធ្លាប់​​ប្រាស្រ័យ​​ទាក់ទង​ ទៅ​​ធ្វើតេ​ស្ត​ ដើម្បី​​រក​ការ​​ព្យាបាល​ជាដើម​៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

ព័ត៌មាន (0)

មើល​មតិ​ទាំង​អស់.

បញ្ចេញ​មតិយោបល់៖

បញ្ចូលមតិរបស់អ្នកដោយបំពេញទម្រង់ខាងក្រោមជាអក្សរសុទ្ធ។ មតិនឹងត្រូវសម្រេចដោយអ្នកសម្របសម្រួល និងអាចពិនិត្យកែប្រែឲ្យស្របតាម លក្ខខណ្ឌនៃការប្រើប្រាស់ របស់វិទ្យុអាស៊ីសេរី។ មតិនឹងមិនអាចមើលឃើញភ្លាមៗទេ។ វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះខ្លឹមសារនៃមតិដែលបានចុះផ្សាយឡើយ។ សូមគោរពមតិរបស់អ្នកដទៃ ហើយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការពិត។

គេហទំព័រ​ទាំងមូល