ឧកញ៉ា​មួយចំនួន «អាច​នៅ​ក្រៅ​សំណាញ់​ច្បាប់» ព្រោះ​មាន​ទំនាក់ទំនង​ជាមួយ​អ្នក​មាន​អំណាច

ដោយ ខាន់ លក្ខិណា
2024.02.21
ឧកញ៉ា​មួយចំនួន «អាច​នៅ​ក្រៅ​សំណាញ់​ច្បាប់» ព្រោះ​មាន​ទំនាក់ទំនង​ជាមួយ​អ្នក​មាន​អំណាច (ពីស្ដាំ) ប្រធានក្រុមហ៊ុន ប្រ៊ីលាន ស៊ីធី ឧកញ៉ា ឡេង ចាន់ណា និងលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន ម៉ាណែត និង​ពលរដ្ឋរងគ្រោះចាញ់បោកក្រុមហ៊ុនចេញតវ់ាប្រឆាំងនឹងក្រុមហ៊ុន កាលពីដើមខែកុម្ភៈ ២០២៤។
Photo Courtesy

អ្នកឃ្លាំមើល និង​សង្គម​ស៊ីវិល​លើកឡើង​ថា ឧកញ៉ា​មួយចំនួន​ដែល​មាន​កេរ្តិ៍ឈ្មោះ​មិន​ល្អ​ក្នុង​រឿង​បំផ្លិចបំផ្លាញ​ធនធាន​ធម្មជាតិ និង​រំលោភបំពាន​ដីធ្លី ឬក៏​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការ​ឆបោក​ប្រាក់​វិនិយោគ​របស់​ពលរដ្ឋ​ជាដើម​នោះ ប៉ុន្តែ​ពួកគេ​អាច​រស់​នៅ​ក្រៅ​សំណាញ់​ច្បាប់​បាន គឺ​ដោយសារ​តែ​ពួកគេ​មាន​ទំនាក់ទំនង​ជិតស្និទ្ធ​ជាមួយ​អ្នក​មាន​អំណាច​។ ការ​លើកឡើង​នេះ ក្រោយ​ពេល​មាន​ពលរដ្ឋ​ចេញ​តវ៉ា​ជា​បន្តបន្ទាប់​ប្រឆាំង​នឹង​ឧកញ៉ា​មួយ​ចំនួន ដែល​ពលរដ្ឋ​ចោទ​ថា ឆបោក ឬ​រំលោភ​ដីធ្លី​ពលរដ្ឋ តែ​រដ្ឋាភិបាល​ហាក់​គ្មាន​វិធានការ​ច្បាប់​តឹងរ៉ឹង​ចំពោះ​ឧកញ៉ា​ទាំង​នោះ​ឡើយ។

តួលេខ​ពី​សមាគម​ឧកញ៉ា​កម្ពុជា​បង្ហាញថា នៅ​ឆ្នាំ​២០២៣ កម្ពុជា​មាន​ឧកញ៉ា យ៉ាងតិច ១​ពាន់ ៣​រយ​នាក់ (.៣០០)

ទោះបីជា​រដ្ឋាភិបាល អះអាង​ថា អ្នក​បាន​ងារ​ជា​ឧកញ៉ា​ទាំងអស់​នោះ បាន​រួម​ចំណែក​យ៉ាង​សំខាន់ ក្នុង​ការ​កសាង​សង្គម និង​សេដ្ឋកិច្ច តាមរយៈ​ការ​វិនិយោគ ជួយ​បង្កើត​ការងារ​សម្រាប់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ក៏ដោយ ប៉ុន្តែ​គេ​សង្កេត​ឃើញ​ថា វិបត្តិ​សង្គម​នៅ​ក្នុង​សង្គម​ខ្លះ គឺ​បាន​កើត​ឡើង ដោយសារ​តែ ស្នាដៃ​មិន​សុចរិត​របស់​ឧកញ៉ា​មួយ​ចំនួន។

អ្នកសម្របសម្រួល​គម្រោង​ធុរកិច្ច និង​សិទ្ធិមនុស្ស នៃ​មជ្ឈមណ្ឌល​សិទ្ធិមនុស្ស​កម្ពុជា (CCHR) លោក វណ្ណ សុផាត កត់សម្គាល់​ថា គម្រោង​វិនិយោគ​របស់​ឧកញ៉ា​ខ្លះ ប៉ះពាល់​ដល់​ដីធ្លី​របស់​ប្រជា​ពលរដ្ឋ ដូចជា គម្រោង​វិនិយោគ​ចម្ការ​អំពៅ ចម្ការ​ដំឡូង ចម្ការ​កៅស៊ូ​ជាដើម។

លោក វណ្ណ សុផាត កត់សម្គាល់​ដែរ​ថា មាន​ឧកញ៉ា​ខ្លះ ប្រមូល​លុយ​ពី​ប្រជាពលរដ្ឋ​រាប់​លាន​ដុល្លារ ក្នុង​គម្រោង​ជំនួញ​អចលនទ្រព្យ និង​បុរី ផ្ទះល្វែង ហើយ​កន្លងមក ឧកញ៉ា​ខ្លះ​ដែល​បោកប្រាស់​ប្រជាពលរដ្ឋ ក្នុង​វិស័យ​នេះ ប្រឈម​មុខ​នឹង​ផ្លូវច្បាប់​តែ​រយៈពេល​ខ្លី ហើយក៏​រួចខ្លួន​វិញ។

លោក វណ្ណ សុផាត៖ «ឃើញ​មាន​អន្តរាគមន៍​ពី​ថ្នាក់ដឹកនាំ ឬ​អ្នក​ដែល​មាន​ឥទ្ធិពល​ទៅ​ឃើញ​អនុវត្ត​ផ្លូវ​ច្បាប់​បាន​មួយ​រយៈពេល​ប៉ុណ្ណោះ ឥឡូវ​ដោះលែង​ជិត​អស់​ហើយ​វិញ ហើយ​ឧកញ៉ា​កំពុង​ប្រជាពលរដ្ឋ​តវ៉ា​ឱ្យ​សង​សំណង​ដែល​គាត់​បង់​ផ្ទះ​ហើយ ក៏​អត់​ត្រូវ​មាន​ចាត់​វិធានការ​ច្បាស់លាស់​ពី​ច្បាប់​ពី​រាជរដ្ឋាភិបាល​អី​ទេ អាហ្នឹង​ហើយ​ដែល​ធ្វើ​ឱ្យ​បញ្ហា​ដែល​ប្រជាពលរដ្ឋ​ដែល​គាត់​កាន់តែ​ក្រីក្រ​ទៅ​បំណុល​វណ្ឌ​ក​ខ្ចី​ផង លក់​ដី​លក់​ស្រែ​ផង យក​ទៅ​បង់​ផ្ទះ​ផង»

ថ្មីៗ​នេះ ប្រជាពលរដ្ឋ​ជាង​២០០​នាក់ មកពី​តាម​ខេត្ត​នានា ផ្ទុះ​ការ​តវ៉ា​នៅ​ខេត្ត​សៀមរាប ទាមទារ​ឱ្យ​ឧកញ៉ា ឡេង ចាន់ណា សង​ប្រាក់​ដល់​ពួកគាត់​វិញ។

ប្រជាពលរដ្ឋ​រាប់ពាន់​គ្រួសារ​ចោទ​ថា ក្រុមហ៊ុន ប្រ៊ីលានស៊ីធី របស់​ឧកញ៉ា ឡេង ចាន់ណា បាន​បញ្ចុះបញ្ចូល​ឱ្យ​ពួកគាត់​ដាក់​វិនិយោគ​ជាមួយ​ក្រុមហ៊ុន​នេះ សរុប​រាប់​រយ​លាន​ដុល្លារ ដោយ​ក្រុមហ៊ុន​បាន​សន្យា​ផ្ដល់​ការប្រាក់ ៤​ភាគរយ​(%) ដល់ ពួកគាត់ ប៉ុន្តែ រយៈពេល​ជិត ៨​ខែ មក​នេះ ក្រុមហ៊ុន​មិន​បាន​ឱ្យ​ការប្រាក់​ហើយ និង​មិន​សង​ប្រាក់​ដើម​ឱ្យ​ពួកគាត់​ទៀត។

ប្រជាពលរដ្ឋ​ដែល​ដាក់​លុយ​វិនិយោគ​ជាមួយ​ក្រុមហ៊ុន ប្រ៊ីលាន ស៊ីធី លោកស្រី ដូ សុខណា ប្រាប់​វិទ្យុ​អាស៊ីសេរី​នៅ​ថ្ងៃទី២០ កុម្ភៈ ថា គិត​មក​ដល់​ពេល​នេះ ក្រុមហ៊ុន មិន​ទាន់​មាន​ដំណោះស្រាយ​ឱ្យ​ពួកគាត់​ឡើយ ខណៈ​គ្រួសារ​និង​សាច់ញាតិ គាត់​ជំពាក់​ធនាគារ​ជាង ១០​ម៉ឺន​ដុល្លារ។

លោកស្រី ដូ សុខណា៖ «ពឹង​តែ​ទៅលើ​តែ​ទៅ​សម្ដេច​ដែល​ថា ជា​ម៉ែ​ជា​ពុក អ្នកមាន​ភ្នែក អ្នក​ដោះស្រាយ អ្នករក​យុត្តិធម៌ ពួក​ខ្ញុំ​ក្រ​ណាស់​មិន​មាន​ប្រាក់​ទៅ​ជួល​អ្នកចេះ អ្នកដឹង មេធាវី តុលាការ គឺ​ខ្ញុំ​អត់​ស្គាល់​ទាំងអស់។ ពឹង​តែ​ទៅលើ​សម្ដេច ស្រែក​សុំ​តែ​ជំនួស​ពី​សម្ដេច​ពុក សម្ដេចម៉ែ សម្ដេច ហ៊ុន ម៉ាណែត ។ បើ​គាត់​មិន​មាន​ដំណោះស្រាយ បើ​គាត់​ធ្មេចភ្នែក ធ្មេច​ច្រមុះ សម្រាប់​ប្រជាពលរដ្ឋ​គាត់ មាន​តែ​ស្លាប់ ហើយ​រត់ចោល​ស្រុក​តែ​ប៉ុណ្ណោះ»

លោកស្រី​ថា គ្រួសារ​គាត់​ដាក់​ប្រាក់​វិនិយោគ​ជាមួយ​ក្រុមហ៊ុន ប្រ៊ីលាន ស៊ីធី នេះ ដោយសារ​តែ ឧកញ៉ា ឡេង ចាន់ណា ម្ចាស់​ក្រុមហ៊ុន ប្រ៊ីលាន ស៊ីធី អះអាង​ថា ក្រុមហ៊ុន​នេះ មាន​អ្នកធំ​នៅ​ពី​ក្រោយ។

លោកស្រី ដូ សុខណា៖ «អ្នកស្រី ឡេង ចាន់ណា ចេញ​សម្ដី​ស្រែក​ឡូងៗ​សុទ្ធ​តែ​មាន​ខ្នង​ធំ នៅ​បង្អែក​មិន​ឱ្យ​ដួល​រលំ​ទេ គេ​ចិញ្ចឹម​ប្រជាជន​មួយ​ជីវិត​ក្រីក្រ ដក​ដើម​ពេល​ណា​ក៏​បាន​ដល់​ពេល​នេះ ៨ ខែ​កន្លង​ហើយ ពួក​ខ្ញុំ​ប្រជាពលរដ្ឋ​មានតែ​ទឹកភ្នែក​ជោគ​ខ្លួន​អស់។ សូម​ឱ្យ​ជួយ​រក​ដំណោះស្រាយ​ដល់​សម្ដេច​ជួយ​ប្រជាជន​ផង មិនដឹង​ពឹង​អ្នកណា​ទេ»

ក្រោយ​ការ​តវ៉ា​របស់​ពលរដ្ឋ នៅក្នុង​ឃ្លីប​វីដេអូ (Clip Video) ជាង ៤​នាទី​ដែល​ផ្សាយ​ដោយ​អ្នកកាសែត​ក្នុងស្រុក អ្នកស្រី ឡេង ចាន់ណា បែរជា​អះអាង​ថា មិន​ញញើត​នឹង​បុគ្គល​ណា​ទេ ព្រោះ​ក្រុមហ៊ុន​របស់ អ្នកស្រី ជា​ដៃគូ​របស់​រដ្ឋាភិបាល និង​ត្រូវ​បាន​ជួយ​ជ្រោមជ្រែង​ដោយ​រដ្ឋាភិបាល រីឯ​សមាគម​របស់​អ្នកស្រី បង្កើត​ឡើង​ដោយ​លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត និង​គំរាម​ថតរូប​ប្រជាពលរដ្ឋ​រងគ្រោះ ដែល​ហ៊ាន​តវ៉ា​ទៀត​ផង។

អ្នកស្រី ឡេង ចាន់ណា៖ «និយាយ​ពាក្យ​បង្ខូច​បង្កាច់​សមាគម បង្ខូច​បង្កាច់​ពួក​ខ្ញុំ​។ សូម​ពុក​ម៉ែ​បងប្អូន​ថតរូប​បុគ្គល​រូប​នោះ​ឱ្យ​បាន​ឱ្យ​ខ្ញុំ ឱ្យ​ពួក​ខ្ញុំ​យល់​ទេ ទាំងអស់គ្នា ខ្ញុំ​ឱ្យ​អ្នក​ទាំងអស់គ្នា​ហ៊ាន​និយាយ ព្រោះ​ពួក​ខ្ញុំ​ទាំងអស់​ក៏​មាន​សិទ្ធិ​ការពារ​នៅ​កេរ្តិ៍ឈ្មោះ​របស់​ពួក​ខ្ញុំ​ដែរ ជាពិសេស​សមាគម​ដែល​បង្កើត​ឡើង​ដោយ​ឯកឧត្ដម ហ៊ុន ម៉ាណែត ទៀត»

វិទ្យុ​អាស៊ីសេរី​មិន​អាច​សុំ​ការ​អត្ថាធិប្បាយ​បញ្ហា​នេះ ពី​អ្នកនាំពាក្យ​នាយករដ្ឋមន្ត្រី លោក មាស សុភ័ណ្ឌ និង​ប្រធាន​អង្គភាព​អ្នកនាំពាក្យ​រដ្ឋាភិបាល លោក ប៉ែន បូណា បាន​ទេ​នៅ​ថ្ងៃ​ទី២០ កុម្ភៈ ដោយ​ទូរស័ព្ទ​ចូល​គ្មាន​អ្នក​ទទួល។

ក្រៅពី​ឧកញ៉ា ឡេង ចាន់ណា នៅ​មាន​ឧកញ៉ា​មួយ​ចំនួន​ទៀត ដូចជា ឧកញ៉ា ហ៊ី គឹមហុង និង​ឧកញ៉ា ជា សារ៉ន ដែល​កាល​ពី​ឆ្នាំ​២០២៣ ក៏​ត្រូវ​ប្រជាពលរដ្ឋ​នៅ​ខេត្តកំពត ចោទ​ថា ឆបោក​ប្រាក់​របស់​ពលរដ្ឋ ដែល​ដាក់​ប្រាក់​វិនិយោគ​រាប់​លាន​ដុល្លារ​ក្នុង​គម្រោង​អចលនទ្រព្យ​ដែរ។

តែ​ក្រោយពី​ប្រជាពលរដ្ឋ​តវ៉ា និង​ដាក់​ពាក្យបណ្ដឹង​នោះ សមត្ថកិច្ច​ខេត្ត​កំពត បាន​ចាប់ និង​ឃុំខ្លួន​ឧកញ៉ា ជា សារ៉ន ប្រធាន​ក្រុមហ៊ុន ជា សារ៉ន និង​បក្ខពួក​មួយ ចំនួន​ទៀត ដាក់ពន្ធនាគារ​បណ្ដោះអាសន្ន ខណៈ​ប្រជាពលរដ្ឋ​រងគ្រោះ​នៅ​មិន​ទាន់​ទទួល​បាន​ដំណោះស្រាយ​នៅ​ឡើយ ចាប់​តាំង​ពី​ខែ​មេសា ឆ្នាំ​២០២៣ ដល់​បច្ចុប្បន្ន។

រីឯ​ឧកញ៉ា ហ៊ី គឹមហុង ដែល​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​ករណី​ឆបោក​ប្រជាពលរដ្ឋ​នៅ​ខេត្ត​កំពត ដែល​ដាក់​វិនិយោគ​ប្រាក់​រាប់​លាន​ដុល្លារ ក្នុង​គម្រោង​អចលនទ្រព្យ ត្រូវ​តុលាការ​ដោះលែង​ឱ្យ​នៅ​ក្រៅ​ឃុំ​បណ្ដោះអាសន្ន កាលពី​ខែ​វិច្ឆិកា ឆ្នាំ​២០២៣។

ចំណែក ឧកញ៉ា ឡេង ណាវ៉ាត្រា ដែល​តែងតែ​បង្ហាញ​វត្តមាន​ជា​សាធារណៈ ជា​មនុស្ស​ស្និទ្ធ​នឹង​លោក ហ៊ុន សែន នោះ ក៏​ត្រូវ​ពលរដ្ឋ​ចោទ​ប្រកាន់​ពី​រឿង​ឆបោក​លក់​ផ្ទះ​ខ្យល់​ឱ្យ​អតិថិជន ហើយ​មិន​ទាន់​មាន​ដំណោះស្រាយ​ដល់​បច្ចុប្បន្ន។

ក្នុង​ពេល​ជាមួយ​គ្នា ឧកញ៉ា លី យ៉ុងផាត់ ដែល​ល្បី​ខាង​ទន្ទ្រាន​យក​ដីធ្លី​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ជាច្រើន​រយ​គ្រួសារ​នៅ​ខេត្តកោះកុង និង​កំពង់ស្ពឺ ឧកញ៉ា​រូប​នេះ ត្រូវ​បាន​រដ្ឋាភិបាល​ផ្តល់​តួនាទី​កាន់តែ​ច្រើនឡើង ដូចជា ជាទី​ប្រឹក្សា​លោក ហ៊ុន សែន ជា​ប្រធាន​គណៈកម្មាធិការ​ហិរញ្ញវត្ថុ នៃ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា និង​ជា​សមាជិក​ព្រឹទ្ធសភា​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា និង​ចុងក្រោយ គឺជា​ប្រធាន​សមាគម​ឧកញ៉ា​កម្ពុជា។

រីឯ​ឧកញ៉ា លឹម ប៊ុណ្ណា និង​ឧកញ៉ា ទ្រី ភាព ដែល​ល្បី​ខាង​បំផ្លាញ​ព្រៃឈើ កំពុង​ធ្វើជា​ជំនួយការ​របស់​លោក ហ៊ុន សែន ខណៈ ឧកញ៉ា ទ្រី ភាព​គឺជា​អនុប្រធាន​ក្រុមការងារ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា​ខេត្ត​កំពង់ធំ និង​ជាទី​ប្រឹក្សា​របស់​លោក ហ៊ុន សែន ជាដើម។

អ្នក​ប្រឹក្សា​យោបល់​ផ្នែក​អភិវឌ្ឍន៍​ផ្នត់គំនិត និង​ការស្រាវជ្រាវ លោក សេក សុជាតិ ប្រាប់​វិទ្យុ​អាស៊ីសេរី ថា រដ្ឋាភិបាល​គួរតែ​ដាក់ចេញ នូវ​គោលការណ៍​អនុវត្តន៍​ច្បាប់ ដោយ​តម្លាភាព​ត្រឹមត្រូវ ចំពោះ​ឧកញ៉ា​ពុករលួយ និង​ប្រព្រឹត្ត​ខុសច្បាប់​ទាំងឡាយ ដោយ​មិន​លើកលែង ប្រសិន​បើ​រដ្ឋាភិបាល​ពិតជា​មាន​ឆន្ទៈ​លុប​បំបាត់​បញ្ហា។

លោក សេក សុជាតិ៖ «គឺ​ពឹងផ្អែក​សំខាន់​លើ​ទៅ​ការសម្រេចចិត្ត​របស់​មេ​ដឹកនាំ​ដែរ តើ​ចង់ឱ្យ​ក្រុម​ឧកញ៉ា​មួយចំនួន​តូច​ហ្នឹង ធ្វើ​ព្យុះ​ធ្វើ​ភ្លៀង ឬក៏​បង្ក​បញ្ហា​ផ្សេងៗ​ទៅដល់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ដោយ​ខ្វះ​ការ​ទទួលខុសត្រូវ​បែប​ហ្នឹង ឬក៏​យ៉ាងណា​នោះ អានេះ គឺជា​បេះដូង​និង​ឆន្ទៈ​របស់​មេដឹកនាំ​ប្រទេស​របស់​យើង»

ទាក់ទិន​រឿង​ឧកញ៉ា​នេះ សហរដ្ឋអាមេរិក ក៏​បាន​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​បង្កក​ទ្រព្យសម្បត្តិ និង​រឹតត្បិត​ទិដ្ឋាការ​ពី​សហរដ្ឋអាមេរិក​លើ​ឧកញ៉ា ទ្រី ភាព និង​ក្រុមហ៊ុន ចំនួន​១១ របស់​លោក​ផង​ដែរ​។ ការ​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​ពេល​នោះ​ធ្វើឡើង​ក្រោម​ការ​អនុវត្ត​ច្បាប់ Global Magnitsky ដោយ​អាមេរិក​រក​ឃើញ​ថា ឧកញ៉ា ទ្រី ភា ដែល​ជា​មនុស្ស​ស្និទ្ធ​នឹង​លោក ហ៊ុន សែន នេះ បាន​រួម​ចំណែក​យ៉ាងច្រើន​ក្នុង​ការ​ប្រព្រឹត្ត​អំពើពុករលួយ បំផ្លិចបំផ្លាញ​ទ្រព្យសម្បត្តិ​ជាតិ និង​រំលោភ​សិទ្ធិមនុស្ស​ជាដើម៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

បញ្ចេញ​មតិយោបល់៖

បញ្ចូលមតិរបស់អ្នកដោយបំពេញទម្រង់ខាងក្រោមជាអក្សរសុទ្ធ។ មតិនឹងត្រូវសម្រេចដោយអ្នកសម្របសម្រួល និងអាចពិនិត្យកែប្រែឲ្យស្របតាម លក្ខខណ្ឌនៃការប្រើប្រាស់ របស់វិទ្យុអាស៊ីសេរី។ មតិនឹងមិនអាចមើលឃើញភ្លាមៗទេ។ វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះខ្លឹមសារនៃមតិដែលបានចុះផ្សាយឡើយ។ សូមគោរពមតិរបស់អ្នកដទៃ ហើយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការពិត។