ខួប ៥ឆ្នាំ​នៃ​ការ​រំលាយ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ អ្នក​ច្បាប់​ថា៖ បំពាន​ច្បាប់​ជា​ច្រើន

ដោយ ជី វិតា
2022.11.16
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
ខួប ៥ឆ្នាំ​នៃ​ការ​រំលាយ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ អ្នក​ច្បាប់​ថា៖ បំពាន​ច្បាប់​ជា​ច្រើន (ឆ្វេង) លោក កឹម សុខា ប្រធាន​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ និង​ថ្នាក់​ដឹកនាំ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ នៅ​ក្នុង​វេទិកាជួប​សំណេះសំណាល និង​ថ្លែងអំណរ​គុណអ្នក​បោះឆ្នោត និង​អ្នក​ជាប់ឆ្នោត ធ្វើ​នៅ​ទីស្នាក់ការ​កណ្ដាល​របស់​គណបក្ស នារាជធានី​ភ្នំពេញ ថ្ងៃ​ទី១០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៧។
រូប៖ ហ្វេសប៊ុកលោក កឹម សុខា

គិត​មក​ដល់​ថ្ងៃ​ទី១៦ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២២ ការ​រំលាយ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ ​មាន​រយៈ​ពេល ៥ឆ្នាំ​គត់។ អ្នក​ច្បាប់​ថា សេចក្ដី​សម្រេច​របស់​តុលាការ​កំពូល​ឆ្នាំ២០១៧ ដែល​រំលាយ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ ដកហូត​តំណែង​តំណាងរាស្ត្រ ៥៥អាសនៈ និង​រំលាយ​មុខ​តំណែង​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ឃុំ​សង្កាត់​ជាង​ប្រាំពាន់ (៥០០៦) និង​ហាម​ឃាត់​មន្ត្រី​ជាន់​ខ្ពស់ នៃ​គណបក្ស​ប្រឆាំង​មិន​ឱ្យ​ធ្វើ​នយោបាយ ៥ឆ្នាំ​នោះ បាន​រំលោភ​ច្បាប់​ជា​ច្រើន។

តើ​សាលដីកា​របស់​តុលាការ​កំពូល​នេះ​បំពាន​ច្បាប់​បែប​ណា​ខ្លះ?

ការអនុវត្ត​ច្បាប់​បែប​ប្រតិសកម្ម​របស់​តុលាការ​កំពូល

ការ​បំពាន​ច្បាប់​ដំបូង​គេ​របស់​តុលាការ​កំពូល គឺ​ការ​អនុវត្ត​ច្បាប់​បែប​ប្រតិសកម្ម ឬ​ការ​អនុវត្តន៍​ច្បាប់​ធាក់​ថយ​ក្រោយ។ កតិកាសញ្ញា​អន្តរជាតិ​ស្ដីពី​សិទ្ធិ​ពលរដ្ឋ និង​សិទ្ធិ​នយោបាយ ដែល​ត្រូវ​បាន​ដាក់​បញ្ចូល​ក្នុង​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​កម្ពុជា​នោះ បាន​ហាម​មិន​ឱ្យ​មាន​ការ​អនុវត្ត​ច្បាប់​ធាក់​ថយ​ទេ។ លើស​ពី​នេះ ក្រម​ព្រហ្មទណ្ឌ​កម្ពុជា ក៏​ហាម​មិន​ឱ្យ​អនុវត្ត​ច្បាប់​ធាក់​ថយ​ក្រោយ​ដែរ។

ប៉ុន្តែ​តុលាការ​កំពូល​ដែល​សម្រេច​រំលាយ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ នៅ​ថ្ងៃ​ទី១៦ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៧ នោះ​ថែមទាំង​ដកហូត​អាសនៈ​សភា​តំណាងរាស្ត្រ ៥៥អាសនៈ និង​ហាម​មន្ត្រី​ចំនួន ១១៨រូប មិន​ឱ្យ​ធ្វើ​នយោបាយ​រយៈ​ពេល ៥ឆ្នាំ ព្រមទាំង​រំលាយ​មុខ​តំណែង​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ឃុំ​សង្កាត់​គណបក្ស​នេះ​ជាង​ប្រាំ​ពាន់ (៥០០៦)នាក់ ដោយ​យោង​តាម​ច្បាប់​ស្ដីពី​វិសោធនកម្ម​ច្បាប់​ស្ដីពី​ច្បាប់​គណបក្ស​នយោបាយ​ឆ្នាំ២០១៧ ដែល​ច្បាប់​នេះ​ធ្វើ​ឡើង​ក្រោយ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ឆ្នាំ២០១៣ និងការបោះឆ្នោតឃុំ​សង្កាត់​ឆ្នាំ២០១៧ នោះ អ្នក​ច្បាប់​ថា វា​ជា​ការ​អនុវត្ត​ច្បាប់​ធាក់​ថយ​ក្រោយ ដែល​បំពាន​លើ​ច្បាប់​កម្ពុជា​ខ្លួន​ឯង។

មន្ត្រី​តុលាការ​កំពូល​មួយ​រូប​ដែល​និយាយ​ក្នុង​លក្ខខណ្ឌ​មិន​បញ្ចេញ​ឈ្មោះ និង​សំឡេង ប្រាប់​វិទ្យុ​អាស៊ី​សេរី​ថា យោង​តាម​គោលការណ៍​ប្រតិសកម្ម ឬ​គោលការណ៍​មិន​អនុវត្ត​ច្បាប់​ធាក់​ថយ​ក្រោយ គណបក្ស​នយោបាយ សមាសភាព​មន្ត្រី​ដែល​បាន​ទទួល​អាណត្តិ​ដោយ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ថ្នាក់​ជាតិ​ឆ្នាំ២០១៣ និង​ថ្នាក់​មូលដ្ឋាន​ឆ្នាំ២០១៧ រួមមាន សមាជិកសភា និង​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ឃុំ សង្កាត់​នៃ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ មិន​អាច​ត្រូវ​រំលាយ​បាន​ទេ។ ប៉ុន្តែ​អង្ករ​បាន​ក្លាយ​ជា​បាយ​រួច​ទៅ​ហើយ។

លោក​ថា ដូច​ការ​លេង​កីឡា​ផ្សេងៗ ដែរ មុន​ការ​ប្រកួត​ប្រជែង គេ​តែងតែ​បង្កើត​វិធាន ឬ​ច្បាប់​ស្ដីពី​របៀប​ដែល​ត្រូវ​លេង។ នៅ​មុន​ការ​ប្រកួតប្រជែងការបោះឆ្នោតឆ្នាំ២០១៣ កម្ពុជា​បាន​កំណត់​នូវ​វិធាន ឬ​ច្បាប់ ដែល​ត្រូវ​លេង​របៀប​ណា។ ទាំង​ច្បាប់​បោះ​ឆ្នោត​ក្ដី ទាំង​នីតិវិធី​បោះ​ឆ្នោត​ក្ដី ទាំង​បទបញ្ជា​ក្ដី និង​ទាំង​នីតិវិធី​សម្រាប់​ការ​បោះ​ឆ្នោត​របស់ គ..ប ក្ដី បាន​កំណត់​យ៉ាង​ជាក់​ច្បាស់​ថា កម្ពុជា៖

. បោះឆ្នោត​តាម​ប្រព័ន្ធ​សមាមាត្រ

. សមាជិក​សភា​មាន​អាណត្តិ ៥ឆ្នាំ

. សមាជិក​សភា​មាន ១២៣រូប

. រីឯ​ការ​បោះ​ឆ្នោត​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ឃុំ​សង្កាត់​នៅ​ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៧ វិញ សមាជិក​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ឃុំ​សង្កាត់ ក៏​មាន​អាណត្តិ ៥ឆ្នាំ​ដែរ ហេតុ​ដូច្នេះ មន្ត្រី​ទទួល​អាណត្តិ​ដោយ​ការ​បោះ​ឆ្នោត រួមមាន សមាជិក​សភា ក្រុម​ប្រឹក្សា​ឃុំ​សង្កាត់ មិន​អាច​ត្រូវ​បាន​រំលាយ​ទេ។ ការ​រំលាយ​នីតិកាល ដែល​មិន​ទាន់​ផុត​អាណត្តិ​របស់​សមាជិក​សភា ព្រឹទ្ធសភា និង​សមាជិក​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ឃុំ​សង្កាត់ នៃ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ នា​ពេល​កន្លង​ទៅ គឺ​ជា​ការ​បំពាន​លើ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ។

ច្បាប់​ដើម​ស្ដីពី​គណបក្ស​នយោបាយ​ឆ្នាំ១៩៩៧ មិន​មាន​បញ្ញត្តិ​ស្ដីពី​ការ​ដក​ហូត​មុខ​តំណែង​សមាជិក​សភា និង​មុខ​តំណែង​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ឃុំ​សង្កាត់​របស់​គណបក្ស​នយោបាយ​ណា​មួយ ដែល​ជាប់​ឆ្នោត យក​ទៅ​ចែក​ឱ្យ​គណបក្ស​ផ្សេង ដែល​ពលរដ្ឋ​មិន​បោះ​ឆ្នោត​ឱ្យ​នោះ​ទេ។ លើស​ពី​នេះ ច្បាប់​ស្ដីពី​គណបក្ស​នយោបាយ គឺ​ច្បាប់​ដើម ក៏​មិន​បាន​តម្រូវ​ឱ្យ​តុលាការ​ហាម​ឃាត់​អ្នក​នយោបាយ​ពី​ការ​ធ្វើ​នយោបាយ​ដែរ។

កាន់​តែ​ច្បាស់​ទៅ​ទៀត​នោះ ច្បាប់​ស្ដីពី​វិសោធនកម្ម​ច្បាប់​ស្ដីពី​ច្បាប់​គណបក្ស​នយោបាយ​ឆ្នាំ២០១៧ ដែល​អនុម័ត​ដោយ​តំណាងរាស្ត្រ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា ហើយ​ដែល​ត្រូវ​តុលាការ​កំពូល ប្រើ​ជា​មូលដ្ឋាន​សម្រាប់​រំលាយ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​នោះ ក៏​ពុំ​បាន​ចែង​អំពី​ប្រតិសកម្ម ឬ​មាន​អនុភាព​អនុវត្ត​ធាក់​ថយ​ក្រោយ​ដែរ។ តំណាងរាស្ត្រ និង​មន្ត្រី សមាជិក​ក្រុម​ប្រឹក្សា​ឃុំ​សង្កាត់​នៃ​បក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ ដែល​ត្រូវ​តុលាការ​រំលាយ​តំណែង​របស់​ពួក​គេ​ចោល​នោះ គឺ​ជា​មន្ត្រី​ជាប់​ឆ្នោត​កើត​ឡើង មុន​ច្បាប់​ស្ដីពី​វិសោធនកម្ម​ច្បាប់​ស្ដីពី​ច្បាប់​គណបក្ស​នយោបាយ​ឆ្នាំ២០១៧។

តាម​គោលការណ៍​ច្បាប់ រដ្ឋ​មិន​អាច​បង្កើត​ច្បាប់​ណា​មួយ ដើម្បី​ផ្ដន្ទាទោស​បទ​ល្មើស​មួយ ដែល​បាន​កើត​ឡើង​មុន​ច្បាប់​នោះ​ទេ។ និយាយ​ម៉្យាង​ទៀត ច្បាប់​ដែល​ចូល​ជាធរមាន​នៅ​ថ្ងៃ​នេះ សម្រាប់​តែ​អនុវត្តន៍​លើ​បទ​ល្មើស ដែល​កើត​ឡើង​នៅ​ថ្ងៃ​ខាង​មុខ​ប៉ុណ្ណោះ មិនមែន​សម្រាប់​អនុវត្ត​លើ​បទ​ល្មើស ឬ​ហេតុការណ៍​ណា​មួយ ដែល​បាន​កើត​ឡើង​កន្លង​ផុត​ទៅ​ហើយ​នោះ​ទេ។ ប៉ុន្តែ​ក្នុង​សវនាការ​ជំនុំជម្រះ​រំលាយ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ តុលាការ​កំពូល​មិន​ខ្វល់​ពី​គោលការណ៍​ប្រតិសកម្ម​នេះ​ឡើយ។ តំណាង​អយ្យការ និង​មេធាវី​តំណាង​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ ដែល​ជា​ដើម​ចោទ បាន​លើក​យក​រឿងរ៉ាវ និង​ព្រឹត្តិការណ៍​នានា ដែល​បាន​កើត​យូរ​ឆ្នាំ​មុន​មាន​ច្បាប់​ស្ដីពី​វិសោធនកម្ម​ច្បាប់​ស្ដីពី​ច្បាប់​គណបក្ស​នយោបាយ​ឆ្នាំ២០១៧។

CNRP_HQ_in_Chak_angre_Leu.jpg
(រូបថតឯកសារ) ​​នគរបាល​យក​ដីកា​តុលាការ​ទៅ​បិទនៅ​របង​មុខ​ទីស្នាក់ការ​កណ្ដាល​ នៃ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ ក្នុង​សង្កាត់​ចាក់​អង្រែលើ ខណ្ឌមានជ័យ រាជធានី​ភ្នំពេញ កាល​ពី​ថ្ងៃ​ទី១២ ខែ​សីហា ឆ្នាំ២០១៩។ រូប៖ ហ្វេសប៊ុក Neang Sokhun



តុលាការ​គ្មាន​ភស្តុតាង

ទាក់ទង​នឹង​ភស្តុតាង និង​មេធាវី​ក្នុង​សវនាការ​ជំនុំជម្រះ​វិញ ចុងចោទ គឺ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​មិន​មាន​មេធាវី​តំណាង ឬ​មេធាវី​ចាត់តាំង​ដោយ​តុលាការ​ទេ។ លោក ជួង ជូងី ដែល​ជា​មេធាវី​តែងតែ​ការពារ​ក្ដី​ឱ្យ​មន្ត្រី​បក្ស​ប្រឆាំង​នោះ លើក​ឡើង​ថា នៅ​ពេល​ជំនុំជម្រះ តុលាការ​កំពូល​ជឿ​តែ​លើ​សម្ដី​ភាគី​ដើម​ចោទ ដែល​ពុំ​មាន​ភស្តុតាង

«មេធាវី​តំណាង​ឱ្យ​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ​លើក​សំអាង​អង្គហេតុ​សុទ្ធតែ​ជា​អំពើ​បទ​ឧក្រិដ្ឋ​ទាំង​អស់ ប៉ុន្តែ​សមត្ថកិច្ច​អត់​បាន​ស៊ើបអង្កេត ថា​តើ​អង្គហេតុ​ដែល​កើត​ឡើង​ទាំង​អស់​នោះ ពិត​ជា​អំពើ​ប្រព្រឹត្ត​ដោយ​ថ្នាក់​ដឹក​នាំ​សង្គ្រោះ​ជាតិ​មែន ឬ​មិន​មែន? ប៉ុន្តែ តុលាការ​កំពូល​បែរ​ជា​ជឿ​លើ​ការ​លើក​ឡើង​របស់​មេធាវី​តំណាង​ឱ្យ​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ​ថា អង្គហេតុ​ហ្នឹង​គឺ​ជា​រឿង​ពិត ហើយ​ឈាន​មក​រម្លាយ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​តែ​ម្ដង។ នេះ​គឺ​ជា​កំហុស​ឆ្គង រំលោភ​បំពាន​គោលការណ៍​ទី១ ក្នុង​ការ​ចាត់ការ​រឿងក្ដី​រម្លាយ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ហ្នឹង»

ចាប់​តាំង​ពី​ថ្ងៃ​ចាប់​ខ្លួន និង​ចោទ​ប្រកាន់​ប្រធាន​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ លោក កឹម សុខា ពី​ទោស​ក្បត់​ជាតិ​រហូត​មក​ដល់​ពេល​នេះ មាន​រយៈ​ពេល​ជាង ៥ឆ្នាំ​ហើយ ប៉ុន្តែ​តុលាការ​នៅ​មិន​ទាន់​អាច​សម្រេច​បញ្ចប់​រឿង​ក្ដី​នេះ​បាន​នៅ​ឡើយ​ទេ។ លោក កឹម សុខា គឺ​ជា​ជន​ជាប់ចោទ​ទី១ ហើយ​ក្នុង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​កម្ពុជា ហើយ​ក៏​ប្រហែល​ជា​មនុស្ស​ដំបូង​ដែរ​ក្នុង​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​ពិភពលោក ដែល​ជាប់​ចោទ​ពី​ទោស​ធ្ងន់ធ្ងរ​មួយ គឺ​ទោស​ក្បត់​ជាតិ តែ​លោក​អាច​ដើរ​ហើរ​បាន​ដោយ​សេរី​នៅ​ក្នុង​ប្រទេស និង​អាច​ជួប​ប្រមុខ​ការ​ទូត​បរទេស​បាន​ទៀត​ផង។ លើស​ពី​នេះ លោក កឹម សុខា ដែល​ត្រូវ​បក្ស​កាន់​អំណាច​ហៅ​ពេញៗ មាត់​ថា ជា​ជន​ក្បត់​ជាតិ​ទៅ​ហើយ​នោះ ក៏​នៅ​តែ​អាច​ជួប​សន្ទនា​ជាមួយ​គូ​សត្រូវ​នយោបាយ​របស់​លោក គឺ​លោក​នាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន ដែល​ជា​ដើម​ចោទ​ថែម​ទៀត​ផង។ នេះ​កាន់​តែ​ស​បញ្ជាក់​ឱ្យ​ឃើញ​ថា ការ​ចោទ​ប្រកាន់​លោក កឹម សុខា គឺ​ជា​រឿង​នយោបាយ ដូច​ដែល​អ្នក​សង្កេតការណ៍​មើល​ឃើញ​ថា ការ​ចាប់ និង​រំលាយ​បក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ គឺ​ដោយសារ​គណបក្ស​កាន់​អំណាច​ភ័យ​ខ្លាច​ពី​ការ​រះ​ត្រដែត​ឡើង​នៃ​ប្រជាប្រិយភាព​របស់​បក្ស​ប្រឆាំង ទៅ​វិញ​ទេ។  

លោក​មេធាវី ជូង ជូងី ថា ករណី​លោក កឹម សុខា គឺ​តុលាការ​កំពុង​ទាល់​ច្រក ព្រោះ​គ្មាន​ភស្តុតាង​ដាក់​បន្ទុក​លើ​ប្រធាន​គណបក្ស​ប្រឆាំង​មួយ​នេះ ដូច្នេះ តុលាការ​ដែល​រង​ក្រោម​ឥទ្ធិពល​នយោបាយ​នេះ ត្រូវ​អូស​បន្លាយ​តាម​ការ​គូសវាស​របស់​អ្នក​នយោបាយ

«ហើយ​ឥឡូវ កឹម សុខា អតីតកាល​នោះ​គឺ ឆ្នាំ២០១៧ ពេល​ដែល​តុលាការ​កំពូល​រម្លាយ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ហ្នឹង ឯកឧត្ដម កឹ សុខា ជា​ប្រធាន​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ ហើយ​រហូត​មក​ដល់​ពេល​ហ្នឹង គឺ​អត់​ទាន់​មាន​សេចក្ដី​សម្រេច​ណា អត់​មាន​លទ្ធផល​ស៊ើបអង្កេត​ណា​ថា ឯកឧត្ដម កឹម សុខា ពិត​ជា​ប្រព្រឹត្ត​អំពើ​ឧក្រិដ្ឋ​ទាំង​ឡាយ ដូច​ដែល​មេធាវី​តំណាង​ឱ្យ​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ​លើក​ឡើង​នៅ​តុលាការ​កំពូល​ហ្នឹង​ទេ។ អ៊ីចឹង អា​ហ្នឹង គឺ​ជា​ការ​លោភ​បំពាន​គោលការណ៍​ច្បាប់​ទី២ ដែល​ចោទ​ប្រកាន់​យក​តែ​ម្ដង អត់​មាន​ការ​ស៊ើបអង្កេត អត់​មាន​ភស្តុតាង​ជាក់​ស្ដែង ធ្វើ​ស្រាប់តែ​មក​រម្លាយ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​តែ​ម្ដង»

ប្រើ​ក្រម​នីតិវិធី​រដ្ឋប្បវេណី ដែល​ផ្ទុយ​ពី​គោលការណ៍​ច្បាប់

បញ្ហា​ផ្លូវ​ច្បាប់​មួយ​ទៀត​នៃ​ការ​រំលាយ​បក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ គឺ​តុលាការ​កំពូល​ប្រើប្រាស់«ក្រម​នីតិវិធី​រដ្ឋប្បវេណី» ក្នុង​សំណុំរឿង​នយោបាយ។ តុលាការ​កំពូល​ទទួល​ស្គាល់​ថា សំណុំរឿង​រំលាយ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ ជា «សំណុំរឿង​នយោបាយ»។ ការ​ទទួល​ស្គាល់​នេះ​បាន​បញ្ជាក់​នៅ​ក្នុង​សាលដីកា​រំលាយ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ ទំព័រ​ទី​មួយ​របស់​តុលាការ​កំពូល​តែ​ម្ដង។ អ្នក​ច្បាប់​ថា បើ​វា​ជា​សំណុំរឿង​នយោបាយ តុលាការ​ត្រូវ​មាន​ក្រម​នីតិវិធី​ស្ដីពី «សំណុំរឿង​គណបក្ស​នយោបាយ» ឬ​គួរ​ត្រូវ​បង្កើត​បទ​បញ្ជា​ផ្ទៃក្នុង​សម្រាប់​ជំនុំជម្រះ​រឿងក្ដី​នយោបាយ មុន​បើក​ការ​ជំនុំជម្រះ មិន​គួរ​ប្រើ «ក្រម​នីតិវិធី​រដ្ឋប្បវេណី» ហើយ​កំណត់​យក​តាម​ស្តង់ដារ «ក្រម​នីតិវិធី​រដ្ឋប្បវេណី» ជា​មូលដ្ឋាន​មក​ប្រើ​ក្នុង​ការ​ជំនុំជម្រះ​សំណុំរឿង​រំលាយ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​នោះ​ទេ។

លោក​មេធាវី ជូង ជូងី បក​ស្រាយ​ថា ការណ៍​ដែល​តុលាការ​កំពូល​យក «ក្រម​នីតិវិធី​រដ្ឋប្បវេណី» មក​ប្រើ ដើម្បី​រម្លាយ​បក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ កាលពី៥ឆ្នាំមុននោះគឺជាទង្វើផ្ទុយពីច្បាប់

«តុលាការ​កំពូល​ប្រកាន់​យក​ឥរិយាបថ​ថា អ្វី​ដែល​មេធាវី​តំណាង​ឱ្យ​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ​លើក គឺ​ជា​ការ​ពិត​ទាំង​អស់ ដោយ​យក​សំអាង ដែល​មាន​ចែង​ក្នុង​ក្រ​រដ្ឋប្បវេណី ដែល​ថា កូន​បំណុល ឬ​ក៏​ចុង​ចម្លើយ ឬ​ចុងចោទ​មិន​បាន​ឆ្លើយតប ឆ្លើយ​ដោះសា​ទេ គឺ​តុលាការ​ទទួល​ស្គាល់​ថា អ្វី​ដែល​ដើម​ចោទ​លើក គឺ​ជា​ការ​ពិត។ អា​ហ្នឹង គឺ​វា​អត់​ត្រឹមត្រូវ ព្រោះ​ថា អង្គហេតុ​ដែល​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ​លើក​ជា​សម្អាង ដើម្បី​ប្ដឹង​រម្លាយ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​នោះ សុទ្ធតែ​ជា​បទ​ឧក្រិដ្ឋ! ដូច្នេះ ជា​គោលការណ៍​ច្បាប់​គឺ​គែ​ត្រូវ​ស៊ើបអង្កេត មិន​មែន​យក​សម្អាង​ថា កាល​ណា​ចុង​ចោទ​មិន​ចូល​ទៅ​ឆ្លើយ​បំភ្លឺ ឬ​ក៏​ឆ្លើយ​ដោះសា គឺ​បាន​ន័យ​ថា ទទួល​ស្គាល់​អ្វី​ដែល​ដើម​ចោទ​លើក ជា​ការ​ពិត​ទាំង​អស់ គឺ​មិនមែន​អ៊ីចឹង​ទេ។ អា​ហ្នឹង គឺជា​ការ​រំលោភ​បំពាន​គោលការណ៍​ធំ​ទី៣»

សេចក្ដី​សន្និដ្ឋាន​ចំណុច៦ នៃ​សាលដីការ​រំលាយ​គណបក្ស​សង្រ្គោះ​ជាតិ របស់​តុលាការ​កំពូល សរសេរ​ថា៖ «តុលាការ​យល់​ឃើញ​ថា ដោយ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​នៅ​ស្ងៀមស្ងាត់​មិន​បង្ហាញ​ឆន្ទៈ​ក្នុង​ការ​តតាំង​ចំពោះ​ការ​អះអាង​របស់​មេធាវី​តំណាង​ឱ្យ​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ ព្រម​ទាំង​អវត្តមាន​នា​ពេល​សវនាការ​ដោយ​គ្មាន​មូលហេតុ ដែល​មាត្រា៩៦ មាត្រា២០១ កថាខណ្ឌ​ទី២ និង​មាត្រា១៤០ នៃ​ក្រម​នីតិវិធី​រដ្ឋប្បវេណី ចាត់​ទុក​ថា ជា​ការ​សារភាព​ទទួល​ស្គាល់​ការ​អះអាង​របស់​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ ថា ជា​ការ​ពិត ដែល​ជា​កំហុស​ធ្ងន់ធ្ងរ​ល្មើស​នឹង​មាត្រា ៦ថ្មី (ចំណុច​ពីរ) នៃ​ច្បាប់​ស្ដីពី​វិសោធនកម្ម​ច្បាប់​ស្ដីពី​គណបក្ស​នយោបាយ និង​មាត្រា៧ នៃ​ច្បាប់​ស្ដីពី​គណបក្ស​នយោបាយ។ ដូច្នេះ គណបក្ស​នេះ​ត្រូវ​រង​នូវ​ការ​រំលាយ​ចោល តាម​មាត្រា ៣៨ថ្មី និង​មាត្រា ៤៤ថ្មី (ចំណុច​ពីរ) នៃ​ច្បាប់​ស្ដីពី​វិសោធនកម្ម​ច្បាប់​ស្ដីពី​គណបក្ស​នយោបាយ»

ការ​បំពាន​សិទ្ធិ​ជន​ជាប់​ចោទ

ទាក់ទង​នឹង​សិទ្ធិ​ទទួល​បាន​ការ​ជំនុំជម្រះ​ដោយ​យុត្តិធម៌​របស់​ជន​ជាប់​ចោទ ទាំង​ច្បាប់​ជាតិ ទាំង​ច្បាប់​អន្តរជាតិ​កំណត់​ថា ជន​ណា​ម្នាក់​ដែល​ត្រូវ​រដ្ឋអាជ្ញា​ចោទ​ប្រកាន់​ពី​បទ​អ្វី​មួយ តុលាការ​ត្រូវ​តែ​កោះហៅ​ជន​នោះ​មក​សវនាការ ដើម្បី​ឱ្យ​បុគ្គល​នោះ​ប្រើ​សិទ្ធិ​តតាំង​ក្ដី ការពារ​ខ្លួន។ ប៉ុន្តែ ករណី​រំលាយ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ ដែល​ជា​គណបក្ស​មាន​អាសនៈ​ក្នុង​សភា ពលរដ្ឋ​បោះ​ឆ្នោត​ឱ្យ​នោះ តុលាការ​កំពូល​មិន​បាន​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​ប្រធាន​គណបក្ស​នេះ គឺ​លោក កឹម សុខា ដែល​កំពុង​ជាប់​ឃុំ​ស្រាប់​នោះ មក​ឆ្លើយ​តតាំង​ការពារ​គណបក្ស​របស់​លោក​នោះ​ទេ។

សម្រាប់​លោក​មេធាវី ជូង ជូងី នេះ​ក៏​ជា​បញ្ហា​ផ្លូវ​ច្បាប់​ធ្ងន់ធ្ងរ​មួយ​ដែរ

«ចាប់​គាត់​ដាក់​ឃុំ​នៅ​ត្រពាំង​ផ្លុង អត់​បាន​ដឹក​គាត់​មក​ចូលរួម​សវនាការ ប៉ុន្តែ​បែរ​ជា​អះអាង​ថា ឯកឧត្ដម កឹម សុខា បោះបង់​ចោល គឺ​ប្រធាន ឬក៏​ថ្នាក់​ដឹកនាំ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​អត់​ចូល​មក​ឆ្លើយ​ដោះសា​ការពារ​ខ្លួន អា​ហ្នឹង​គឺ​ជា​កំហុស​មួយ»

តុលាការ​កំពូល​មិន​ត្រឹមតែ​មិន​បាន​នាំ​ខ្លួន លោក កឹម សុខា ឱ្យ​មក​ចូលរួម​ក្នុង​សវនាការ​ប៉ុណ្ណោះ​ទេ ប៉ុន្តែ ថែម​ទាំង​មិន​បាន​កោះហៅ​ថ្នាក់​ដឹកនាំ​គណបក្ស​សង្រ្គោះ​ជាតិ​ទាំង ១១៨រូប​ផ្សេង​ទៀត ដែល​តុលាការ​ផ្ដន្ទាទោស​ដោយ​ហាម​មិន​ឱ្យ​ធ្វើ​នយោបាយ​រយៈ​ពេល ៥ឆ្នាំ​នោះ ឱ្យ​ចូល​មក​បំភ្លឺ ដើម្បី​ការពារ​សិទ្ធិ​របស់​ពួក​គេ​ទៀត​ផង។

លោក​មេធាវី ជួង ជូងី សង្កត់​ធ្ងន់​ថា តាម​គោលការណ៍​ច្បាប់ មិន​ថា​ឡើយ​មនុស្ស​ម្នាក់ ឬ​ច្រើន​នាក់​នោះ​ទេ នៅ​ពេល​ពួក​គេ​រង​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​ពី​រឿង​អ្វី​មួយ តុលាការ​ត្រូវតែ​កោះហៅ​បុគ្គល​ទាំង​នោះ​ឱ្យ​តតាំង​ក្ដី​ក្នុង​សវនាការ​ការពារ​សិទ្ធិ​ស្រប​ច្បាប់​របស់​ខ្លួន

«ត្រូវ​តែ​កោះហៅ​ចុង​ចម្លើយ ទោះបី​មាន​ម្នាក់​ក្ដី ពីរ​នាក់​ក្ដី ១០នាក់ ១០០នាក់ ១.០០០នាក់​ក្ដី កាល​ណា​នរណា​ម្នាក់​ត្រូវ​គេ​ប្ដឹង តុលាការ​ត្រូវ​តែ​កោះហៅ​អ្នក​ដែល​ត្រូវ​គេ​ប្ដឹង​នោះ ដើម្បី​ចូល​មក​តុលាការ ឱ្យ​គេ​មាន​សិទ្ធិ​តវ៉ា​ការពារ​សិទ្ធិ​តាម​ផ្លូវ​ច្បាប់។ ប៉ុន្តែ តុលាការ​អត់​បាន ១១៨រូប​មក​តុលាការ​ទេ គឺ​កាត់​កំបាំង​មុខ យក​លេះ​ថា ចុង​ចោទ​អត់​បាន​មក​ឆ្លើយ​ការពារ​ខ្លួន ថា​អ្វី​ដែល​មេធាវី​តំណាង​ឱ្យ​ក្រសួង​មហាផ្ទៃ​លើក គឺ​ជា​ការ​ពិត​តែ​ម្ដង។ អា​ហ្នឹង​ជា​ការ​រំលោភ​គោលការណ៍​ច្បាប់​ទី៤ ធ្ងន់ធ្ងរ​បំផុត ផ្ដល់​ភាព​អយុត្តិធម៌​ដល់​ថ្នាក់​ដឹកនាំ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​បំផុត»

ដោយ​យោង​តាម​ច្បាប់​ស្ដីពី​វិសោធនកម្ម​ច្បាប់​ស្ដីពី​ច្បាប់​គណបក្ស​នយោបាយ សាលដីកា​រំលាយ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​របស់​តុលាការ​កំពូល គឺ​ជា​សេចក្ដី​សម្រេច​បិទ​ផ្លូវ​តវ៉ា។ ការ​បិទ​ផ្លូវ​តវ៉ា​នេះ អ្នក​ច្បាប់​ថា ជា​ការ​រំលោភ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ។ រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​កំណត់​ឱ្យ​កម្ពុជា​មាន​តុលាការ​បី​ថ្នាក់ គឺ​សាលាដំបូង សាលាឧទ្ធរណ៍ និង​តុលាការ​កំពូល ដើម្បី​ឱ្យ​អ្នក​មិន​សុខ​ចិត្ត​ចំពោះ​ការ​សម្រេច​របស់​តុលាការ​ជាន់​ទាប​អាច​ប្ដឹង​ឧទ្ធរណ៍​បាន។ ប៉ុន្តែ អ្នក​ច្បាប់ និង​អ្នក​សង្កេតការណ៍​មើល​ឃើញ​ថា ក្នុង​ផែនការ​គិត​ទុក​ជា​មុន​ក្នុង​ការ​រំលាយ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ តំណាងរាស្ត្រ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា នៅ​ដើម​ឆ្នាំ២០១៧ បាន​កែ​ច្បាប់​ស្ដីពី​គណបក្ស​នយោបាយ​ម្ដង​ហើយ​ម្ដង​ទៀត តម្រូវ​ឱ្យ​តុលាការ​កំពូល​តែ​មួយ​គត់​ជា​អ្នក​កាត់​ក្ដី​រំលាយ​គណបក្ស​នយោបាយ ហើយ​បិទ​ផ្លូវ​តវ៉ា​ទៀត​ផង។

លោក មេធាវី ជួង ជូងី ថា ការ​បិទ​ផ្លូវ​តវ៉ា ឬ​មិន​ឱ្យ​ប្ដឹង​ឧទ្ធរណ៍​នេះ គឺ​ជា​ការ​បំពាន​លើ​គោលការណ៍​ទទួល​បាន​យុត្តិធម៌​ក្នុង​ការ​ជំនុំជម្រះក្ដី ដែល​ធានា​ដោយ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​កម្ពុជា

«មិន​ផ្ដល់​ឱកាស​ឱ្យ​ថ្នាក់​ដឹកនាំ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ មិន​ផ្ដល់​ឱ្យ ១១៨រូប ដែល​ត្រូវ​បាន​ហាមឃាត់​នយោបាយ​ហ្នឹង តវ៉ា​អំពី​សេចក្ដី​សម្រេច​ហ្នឹង​ទេ នេះ​គឺ​ជា​សេចក្ដី​សម្រេច​មួយ​បំពាន​ធ្ងន់ធ្ងរ​មែនទែន។ បំពាន​ទៅ​លើ​ថ្នាក់​ដឹកនាំ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​ទាំង ១១៨រូប មាន​រូប​ខ្ញុំ ជូង ជូងី មួយ​ដែរ នៅ​ក្នុង​ហ្នឹង គឺ​សេចក្ដី​សម្រេច​អត់​អ៊ីចឹង​ទេ ត្រូវ​ផ្ដល់​ឱកាស​ឱ្យ​គេ​តវ៉ា។ នៅ​ក្នុង​រឿង​ព្រហ្មទណ្ឌ ទោះ​សាលដីកា​តុលាការ​កំពូល​ស្ថាពរ ក៏​ច្បាប់​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​គេ​ប្ដឹង​សើរើ​បាន​ដែរ។ ដូច​គ្នា​ដែរ នៅ​ក្នុង​រឿង​ក្ដី​រដ្ឋប្បវេណី ទោះ​ជា​រឿងក្ដី​ហ្នឹង​ចូល​ជា​ស្ថាពរ សាលដីកា​តុលាការ​កំពូល​ចូល​ជា​ស្ថាពរ​ក៏ដោយ ក៏​ផ្លូវ​ច្បាប់​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​ភាគី ដែល​មិន​សុខចិត្ត​ហ្នឹង ប្រើ​សិទ្ធិ​ប្ដឹង​ទាមទារ​ឱ្យ​ជំនុំជម្រះ​សា​ឡើង​វិញ​ដែរ។ ប៉ុន្តែ សាលដីកា​តុលាការ​កំពូល​នេះ គឺ​បំពាន បំពាន​មែនទែន បិទ​ផ្លូវ​តវ៉ា​តែ​ម្ដង មិន​ឱ្យ​នរណា​មួយ​តវ៉ា​បាន​ទេ ប្រសិនបើ​នរណា​មួយ​តវ៉ា តុលាការ​កំពូល​គេ​ថា​ប្រឆាំង​នឹង​សេចក្ដី​សម្រេច​របស់​តុលាការ នឹង​មាន​ការ​ដាក់​ទោស​តទៅ​ទៀត។ នេះ​គឺ​ជា​សេចក្ដី​សម្រេច ដែល​ផ្ដល់​ភាព​ឈឺចាប់​បំផុត សម្រាប់​ថ្នាក់​ដឹក​នាំ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ»

H110419MP-1.jpg
(រូបថតឯកសារ) នគរបាលនៅ​ក្រុង​ប៉ោយប៉ែត ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ​ ដែល​រដ្ឋាភិបាល​លោក ហ៊ុន សែន ដាក់​ពង្រាយ​ ដើម្បី​ស្ទាក់​ដំណើរ​វិល​ចូល​ស្រុក​របស់​លោក សម រង្ស៊ី ប្រធាន​ស្ដីទី​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ កាល​ពីថ្ងៃ​ទី៤ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៩ កំពុង​ឈរ​មើល​ប័ណ្ណប្រកាស​មាន​រូបថត​អ្នក​ដឹកនាំ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ ជាប់ចោទ​​ថា ជាជន​ក្បត់​ជាតិ និង​តាមរក​ចាប់​ខ្លួន។ រូបពីពលរដ្ឋ


ការ​រំលោភ​លើ​សិទ្ធិពលរដ្ឋ និង​សិទ្ធិនយោបាយ

ថ្ងៃ​ទី១៦ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០២២ គឺ​ជា​ខួប ៥ឆ្នាំ​នៃ​ការ​រំលាយ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ ហើយ​ក៏​ជា​ថ្ងៃ​ដែល​អតីត​មន្ត្រី​ជាន់​ខ្ពស់​ទាំង ១១៨រូប នៃ​គណបក្សប្រឆាំង​មួយ​នេះ​រួច​ផុត​បម្រាម​ធ្វើ​នយោបាយ​ដែរ។

អ្នក​ច្បាប់​ជាតិ និង​អន្តរជាតិ ដែល​តាមដាន​សំណុំរឿង​រំលាយ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ ព្រមទាំង​ប្រទេស​ប្រជាធិបតេយ្យ មាន​សហរដ្ឋ​អាមេរិក និង​សភា​អឺរ៉ុប ជាដើម យល់​ឃើញ​ថា ទាំង​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ ទាំង​មេ​ដឹកនាំ​គណបក្ស​នេះ មិន​បាន​ប្រព្រឹត្ត​អំពើ​ឧក្រិដ្ឋ ឬ​អំពើ​ក្បត់​ជាតិ ដូច​ការ​ចោទ​ប្រកាន់​នោះ​ទេ។ លើស​ពី​នេះ អ្នក​រាយការណ៍​ពិសេស ស្ដីពី​សិទ្ធិមនុស្ស​នៃ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ ប្រចាំ​កម្ពុជា​បច្ចុប្បន្ន និង​អតីតកាល មើល​ឃើញ​ថា ច្បាប់​ស្ដីពី​វិសោធនកម្ម​ច្បាប់​ស្ដីពី​ច្បាប់​គណបក្ស​នយោបាយ និង​ច្បាប់​មួយ​ចំនួន​ទៀត ដែល​រដ្ឋសភា​កម្ពុជា​បាន​អនុម័ត​កន្លង​មក​មាន​ចរិត​គាប​សង្កត់​រឹតត្បិត​លើ​សិទ្ធិ​ពលរដ្ឋ និង​សិទ្ធិ​នយោបាយ។ ការិយាល័យ​អ្នករាយការណ៍​ពិសេស​របស់​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​នេះ ក៏​បាន​ស្នើ​ដល់​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ឱ្យ​កែលំអ​ច្បាប់​ទាំង​នោះ តាំងតែ​ពី​ច្បាប់​នោះ នៅ​ជា​សេចក្ដីព្រាង​នៅ​ឡើយ ដើម្បី​ឱ្យ​សមស្រប​តាម​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​កម្ពុជា ប៉ុន្តែ​សំណើ​កែលំអ​នោះ​មិន​ត្រូវ​បាន​ទទួល​យក​ឡើយ៕

Poster_of_Wanted_CNRP_Leaders_1.jpg
(រូបថតឯកសារ) ប័ណ្ណប្រកាស​មាន​រូបថត​អ្នក​ដឹកនាំ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ ដែល​នគរបាល​ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ​​ចាត់​ទុក​ថា ជាជន​ក្បត់​ជាតិ និង​តាមរក​ចាប់​ខ្លួន កាល​ពីថ្ងៃ​ទី៤ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១៩។ រូបពីពលរដ្ឋ

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

បញ្ចេញ​មតិយោបល់៖

បញ្ចូលមតិរបស់អ្នកដោយបំពេញទម្រង់ខាងក្រោមជាអក្សរសុទ្ធ។ មតិនឹងត្រូវសម្រេចដោយអ្នកសម្របសម្រួល និងអាចពិនិត្យកែប្រែឲ្យស្របតាម លក្ខខណ្ឌនៃការប្រើប្រាស់ របស់វិទ្យុអាស៊ីសេរី។ មតិនឹងមិនអាចមើលឃើញភ្លាមៗទេ។ វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះខ្លឹមសារនៃមតិដែលបានចុះផ្សាយឡើយ។ សូមគោរពមតិរបស់អ្នកដទៃ ហើយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការពិត។