អ្នក​​ឃ្លាំមើល​​ថា​​​ លោក​ កឹម​ សុខា​ នឹង​​ឆាប់​​ទទួល​​បាន​​សិទ្ធិ​​ធ្វើ​​នយោបាយ​​ឡើង​​វិញ​ ក្រោយ​​ប្រកាស​​ផ្ដាច់​​សម្ពន្ធ​ភាព​ពី​​លោក​ សម​ រង្ស៊ី​

ដោយ ទីន ហ្សាការីយ៉ា
2022.06.15
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
អ្នក​​ឃ្លាំមើល​​ថា​​​ លោក​ កឹម​ សុខា​ នឹង​​ឆាប់​​ទទួល​​បាន​​សិទ្ធិ​​ធ្វើ​​នយោបាយ​​ឡើង​​វិញ​ ក្រោយ​​ប្រកាស​​ផ្ដាច់​​សម្ពន្ធ​ភាព​ពី​​លោក​ សម​ រង្ស៊ី​ លោក សម រង្ស៊ី (ស្ដាំ) និងលោក កឹម សុខា កាល​នៅ​ជា​ប្រធាន​ និង​អនុប្រធាន​គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ ថ្លែង​ក្នុង​សន្និសីទ​កាសែត​នា​ទីស្នាក់ការ​គណបក្ស រាជធានី​ភ្នំពេញ នៅ​ថ្ងៃ​ទី​៨ កញ្ញា ឆ្នាំ​២០១៣។
RFA/Tin Zakariya

​​សវនាការ​មេ​បក្ស​ប្រឆាំង បន្តមានភាពតានតឹងរវាង​លោក​ កឹម សុខា​ ជាមួយ​តំណាង​​អយ្យការ​គឺ​ ​លោក ប្លង់ សុផល​ ​នៅថ្ងៃ​ទី​១៥​ ខែ​មិថុនា​នេះ​។​ ព្រះរាជអាជ្ញា​រង​លោក ប្លង់ សុផល ព្យាយាម​ទាញ​ករណីលោក កឹម សុខា ថា ​មាន​ទំនាក់ទំនង​ជាមួយ​លោក​ សម រង្ស៊ី​ ប៉ុន្តែ​លោក​ កឹម​ សុខា ​ប្រាប់​តុលាការថា លោក​លែង​ជា​មនុស្ស​តែ​មួយ​ជាមួយ​លោក​ សម​ រង្ស៊ី​ ទៀត​ហើយ។ អ្នក​ឃ្លាំ​មើល​នយោបាយ​យល់​ថា​ ក្រោយ​ការ​ប្រកាស​បែបនេះ​របស់​លោក​ កឹម​ សុខា នឹងអាចធ្វើឲ្យលោកទទួលបាន​សិទ្ធិ​ធ្វើ​នយោបាយ​ឡើង​វិញ ក្នុងការ​ចូលរួម​ការ​បោះឆ្នោត​នៅឆ្នាំ​២០២៣​ ខាងមុខ។

មេធាវី​ និង​អ្នក​ឃ្លាំមើល​សវនាការ​រិះគន់​ថា​ សវនាការ​លោក កឹម សុខា​ គ្មានភាព​​ជឿនលឿន​នោះ​ទេ​ ព្រោះ​តំណាង​អយ្យការ​នៅ​តែ​ចោទ​សួរ​រឿង​ដដែលៗ​ ទាក់ទង​​ការ​ធ្វើ​បាតុកម្ម​កាល​ពី​ឆ្នាំ​២០១៣ និងការថ្លែង​របស់លោក​ កឹម​ សុខា នៅប្រទេសអូស្ត្រាលី។​

ទោះ​យ៉ាងណា​ អ្នក​​ឃ្លាំមើល​នយោបាយ​យល់​ថា​ ​​ទោះ​ផ្លូវ​ច្បាប់​មិន​ជឿនលឿន​ ប៉ុន្តែ​​ផ្លូវ​នយោបាយ​​នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​លោក​ កឹម​ សុខា​ ទទួល​​បាន​ប្រយោជន៍​នៃ​ការ​ប្រកាស​ផ្ដាច់​សម្ពន្ធភាព​ជាមួយ​លោក​ សម​ រង្ស៊ី​ នៅ​ពេល​នេះ​។

ទាក់ទង​រឿង​នេះ អ្នក​ប្រើប្រាស់​បណ្ដាញ​សង្គម​ហ្វេសប៊ុក បាន​បង្ហោះ​សំឡេង​លោក កឹម​ សុខា ដែល​និយាយ​ក្នុង​តុលាការ​ថាលោក​នឹង​លោក សម រង្ស៊ី បាន​ដើរ​ផ្លូវ​ផ្សេង​គ្នា​យូរ​ហើយលោក​អះអាង​ទៀត​ថា​ លោក​ថែមទាំង​បាន​ណែនាំ​អ្នក​គាំទ្រ​របស់​លោក​កុំ​ឲ្យ​ទៅ​ពាក់ព័ន្ធ​នឹងការ​ធ្វើ​សកម្មភាព​របស់​លោក សម​ រង្ស៊ី៖ «អត់​មាន​ សម​ រង្ស៊ី កឹម សុខា​ តែមួយ​ទៀត​ទេ​ គេ​ទៅ​នាំ​បក្ស​ភ្លើងទៀន​របស់​គេ​ចូលរួម​ការបោះឆ្នោត​ ចេញ​ទៅបាត់​ ហើយ​វាយ​ប្រហារ​ខ្ញុំ​ទៀត​។​ គាត់​ប្រកាស​ ៩​ វិច្ឆិកា​ ប្រមូល​កម្លាំង​វិល​មក​វិញ​ ​ដើម្បី​ចាប់​លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ ​ខ្ញុំ​អត់​ដែល​គាំទ្រ​សោះ​មាន​តែ​ហាម​គ្នា​ខ្ញុំ​មិន​ឲ្យ​លូកលាន់​ជាមួយ​ទៀត​ នេះ​ពិត​ហើយ​ខ្ញុំ​អត់​មាន​សិទ្ធិ​នយោបាយ​និយាយ​ជា​សាធារណៈ​នៅ​ពេល​ណា​ដែល​ចៅក្រម​លោក​អនុញ្ញាត​ឲ្យ​ខ្ញុំ​មាន​សិទ្ធិ​នយោបាយ​​​ ខ្ញុំ​នឹង​បើក​សន្និសីទ​កាសែត​មួយ​និយាយ» 

បន្ថែមពីនេះ មេធាវី​ការពារក្ដី​លោក​ កឹម​ សុខា​ គឺ​លោក​ ចាន់ ចេន ឲ្យ​វិទ្យុ​អាស៊ីសេរី​ដឹង​ថា​​ ជា​រឿង​ចម្លែក​ដែល​តុលាការ​​មិន​បាន​ព្យាយាម​រកកិច្ចព្រមព្រៀង​សម្ងាត់​ណា​មួយ​បញ្ជាក់​ថា​ លោក​ កឹម​ សុខា​ បាន​​​ត្រូវ​រ៉ូវ​ជា​មួយ​រដ្ឋបរទេស​ក្នុង​ការ​ផ្ដួល​រំលំ​រដ្ឋាភិ​​បាល ប៉ុន្តែតុលាការ​ព្យាយាម​ចោទ​សួរ​កូន​ក្ដី​លោក​ពី​ការ​ត្រូវរ៉ូវ​គ្នា​រវាង​លោក​ កឹម​ សុខា​ និង​លោក​ សម​ រង្ស៊ី​ ទៅវិញ។​ លោក​មេធាវី សុំ​មិន​បញ្ជាក់​ថា​ ​តុលាការ​​លើក​យក​ករណី​លោក​ សម​ រង្ស៊ី​ ណា​ខ្លះ​ដែលចោទថា ​មាន​ទំនាក់ទំនង​​នឹង​លោក​ កឹម​ សុខា​ នោះ​ទេ​។​ ទោះ​ជាយ៉ាងណា​ លោក​ថា​ លោក​ កឹម​ សុខា​ បញ្ជាក់​រួច​ហើយ​​ថា​ លោក​គ្មាន​ទំនាក់ទំនាក់​ជាមួយ​លោក​ សម​ រង្ស៊ី​ ទៀត​ទេ៖ «​អ្វី​ៗ​ កូន​ក្ដី (​លោក​ កឹម​សុខា)​ ជា​ច្រើន​ហើយ ​ដូច្នេះ​គ្រាន់​ហេតុផល​អ្វី​ដែល​ឯកឧត្តម​ កឹម សុខា​ ក៏​ដូច​អ្នកគាំទ្រ ឯកឧត្តម កឹម សុខា​ បង្កើត​បញ្ហា​ដែល​នាំ​ឲ្យ​​គេ​ហៅ​ថា​ អន្តរាយ​ ឬ​ក៏​បែកបាក់​ជាតិ​របស់​ខ្លួន​នោះ​ទេ​បាទ​»។ 

ជុំវិញរឿងនេះ នាយក​ទទួលបន្ទុក​កិច្ចការ​ទូទៅ​នៃ​អង្គការ​លី​កា​ដូលោក​ អំ ​សំអាត ដែល​មាន​ក្រុម​ការងារ​លោក​ចូល​​ឃ្លាំ​មើល​តុលាការ​ ​សង្កេត​​ឃើញ​ថា ​តុលាការ​​បាន​ព្យាយាម ទាញ​យកផែនការ​វិល​ចូល​ស្រុក​របស់​លោក​ សម​ រង្ស៊ី​ កាល​ពី​ឆ្នាំ​២០១៩ ​ទៅ​ផ្សា​ភ្ជាប់​ជាមួយ​លោក​ កឹម ​​សុខា។​ ទោះ​យ៉ាងណា​លោក​ថា​ តុលាការ​គ្មាន​ភស្តុតាងណាមួយ​​មកធ្វើ​អំណះអំណាង​នោះ​ទេ​។​ លោក​ អំ សំអាត​​ យល់​ថា សាររបស់​លោក​ កឹម​ សុខា​ ពេលនេះ ទំនងលោក កឹម សុខា ​ចង់​បញ្ជាក់​ថា​ លោក​​កាត់​ផ្ដាច់​សម្ព័ន្ធភាព​ចេញពី​លោក​ សម​ រង្ស៊ី​៖ «បើ​យើង​មើល​ការ​លើកឡើង​របស់​ឯកឧត្តម​ កឹម សុខា​ ​ជា​​ការ​មួយ​ចង់​បញ្ជាក់​ ឯកឧត្តម​ កឹម សុខា​ ​ និង​ឯកឧត្តម​ សម រង្ស៊ី​ មិនមែន​ជា​មនុស្ស​តែ​មួយ​​​ដូច​ការ​លើកឡើង​ដូច​មុន​ទៀត​ទេ ទី​២​ ចង់​បង្ហាញ​ការ​កាត់​ផ្ដាច់​សម្ព័ន្ធភាព​​រវាង​ឯកឧត្តម​ កឹម សុខា​ និង​ឯកឧត្តម​ សម រង្ស៊ី​ ហើយ​ដែល​ក្នុង​សំណុំរឿង​នេះ​គេ​​តែង​ផ្សា​ភ្ជាប់​នោះ​បាទ​​»។

នេះ​ជា​លើក​ទី​២​ហើយ ដែល​លោក​ កឹម​ សុខា​ ប្រកាស​ថា​ ​លែង​មាន​ទំនាក់ទំនង​ជាមួយ​លោក​ សម​ រង្ស៊ី ប៉ុន្តែម្ដង​នេះ​លោកបញ្ជាក់​ច្បាស់​ជាង​កាល​ពី​សវនាការ​លើក​ទី៤៣​ ក្នុង​សប្តាហ៍​មុន​។​ លោក​ កឹម​ សុខា​ ​​ថ្លែង​បែប​នេះ ក្រោយ​លោក​ សម រង្ស៊ី ​រិះគន់​លោក​ កឹម​ សុខា​ ថា​ ការដែលលោកមិន​ទៅ​បោះឆ្នោត​ជា​កំហុស​ និង​ជាការ​​​បំភ្លេច​ វីរភាព​របស់​អតីត​អ្នកគាំទ្រគណបក្ស​ សម​ រង្ស៊ី គណបក្ស​សិទ្ធិមនុស្ស​ និង​​គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ​ ដែល​បាន​នាំ​គ្នា​ទៅ​បោះឆ្នោត​ឲ្យ​គណបក្ស​ភ្លើងទៀន កាលពីថ្ងៃទី៥ ខែមិថុនាកន្លងទៅ។​

អ្នក​ជំនាញ​ផ្នែក​វិទ្យាសាស្ត្រ​នយោបាយ និង​កិច្ចការ​អន្តរជាតិលោក ឯម សុវណ្ណារ៉ា យល់ថា​ សម្ព័ន្ធភាព​រវាង​លោក​ កឹម​ សុខា​ និង​លោក​ សម​ រង្ស៊ី​ ទំនង​ដើរ​ដល់​ផ្លូវ​បំបែក​ហើយ​។​ ទោះ​បែប​នេះ​ លោក​យល់​ថា​ កឹម​ សុខា​ អាច​នឹង​ទទួល​សិទ្ធិ​ធ្វើ​នយោបាយ​ឡើង​វិញ​ មុន​ការ​បោះឆ្នោត​ឆ្នាំ​២០២៣​​ខាង​មុខ​​ ពីការប្រកាសនេះ។​ លោក​យល់ថា​ បក្ស​កាន់​អំណាច​​អាចត្រឹម​ផ្ដល់​​ឲ្យ​លោក​ កឹម​ សុខា​ អាច​ធ្វើ​នយោបាយ​មែន ប៉ុន្តែ​  គេមិន​ផ្ដល់​គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ​ឲ្យ​លោក​ កឹម​ សុខា​ វិញ​នោះ​ទេ​៖ «លក្ខណៈ​ច្បាប់​នៅ​កម្ពុជា​រឿង​អី​ក៏កើត​ឡើង​ដែរ​ ​មាន​ពាក្យ​មួយ​អច្ឆរិយ ហ្នឹង​​ កម្ពុជា​​ធ្វើ​បាន​ទាំង​អស់​ ដែល​សកល​លោក​ធ្វើ​អត់​បាន​ ដោយ​មិន​ខ្លាច​ការ​រិះគន់​ ​ឬ​ការ​លើកឡើង​ពី​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​ អញ្ចឹង​គេ​អាច​ដាក់​បទ​ចោទ​លោក​ កឹម​ សុខា​ នៅ​ដដែល​ក៏​ប៉ុន្តែ​គេ​អាច​ស្នើ​ទៅ​ព្រះមហាក្សត្រ​ទម្លាក់​បទ​ចោទ​​ទៅលើ​គាត់​​»។

លោក ឯម សុវណ្ណារ៉ា យល់​ថា​ នៅពេល​លោក​ កឹម​ សុខា​ មាន​សេរីភាព​ពេញលេញ​ លោក​អាច​នឹង​ដឹកនាំ​គណបក្ស​សិទ្ធិមនុស្ស ដែល​ជា​គណបក្ស​ចាស់​របស់​លោក​​​​ចូលរួម​ប្រកួតប្រជែង​ការបោះឆ្នោត​ថ្នាក់​​ជាតិ​ឆ្នាំ​២០២៣​។​ ​

គិត​មក​ដល់​ពេល​នេះ​ ប្រធាន​គណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ លោក កឹម សុខា​ បាន​បាត់បង់​សិទ្ធិ​ធ្វើ​នយោបាយ ជិត​៥​ឆ្នាំ​​ហើយ និង​មិន​អាច​ចេញ​ក្រៅ​ប្រទេស​ ខណៈ​លោក​កំពុង​ជាប់​បទ​ចោទ​​ពី​រដ្ឋាភិបាល​ ក្នុងសំណុំរឿង ​ក្បត់​ជាតិ ឬ​សន្និដ្ឋិភាព​ជាមួយ​បរទេស។​

វិល​មក​​​សំណុំរឿង​លោក​​កឹម​ សុខា​​ ក្នុង​​​សវនាការ​លើក​ទី៤៤​ នេះ​​ តុលាការ​មិន​ទាន់​រក​អង្គ​ហេតុ​ពិត​​ប្រាកដ​ ឬ​កិច្ចព្រមព្រៀង​សម្ងាត់​ណា​មួយ​បញ្ជាក់​ថា​ លោក​ កឹម​ សុខា​ បាន​​​ត្រូវ​រ៉ូវ​ជា​មួយ​រដ្ឋបរទេស​ក្នុង​ការ​ផ្ដួល​រំលំ​រដ្ឋាភិបាល​លោក​ ហ៊ុន​ សែន នៅឡើយ​ទេ។​ ​

លោក​ កឹម សុខា ​​ប្រាប់​ទៅ​តុលាការ​​ត្រឹម​សំដី​លោក​ដែល​ថ្លែង​កាល​ពី​ឆ្នាំ​២០១៣​​ ​នៅ​ប្រទេស​អូស្ត្រាលី​មិនមែន​ជា​អង្គហេតុ​ទេ​។​ លោក​ទាមទារ​ទៅ​តុលាការ​​ស្វែង​រក​អង្គហេតុ​ពិត​ប្រាកដ​ នៃ​កិច្ច​ព្រមព្រៀង​សម្ងាត់​រវាង​លោក​ និង​រដ្ឋ​បរទេស​ណាមួយ​​​​ក្នុងផែនការ​ផ្ដួល​រំលំ​រដ្ឋាភិបាល។​

ដូច​សព្វ​ដង​ដែរ សវនាការ​នេះ​​មាន​ការ​ឃ្លាំមើល​ពី​តំណាង​ស្ថានទូត​បរទេស និង​តំណាង​អង្គការ​សហ​ប្រជាជាតិ​ប្រចាំ​កម្ពុជា ​​​តំណាង​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​ក្នុង​ស្រុក​ និង​អ្នក​សារព័ត៌មាន​ផង​ដែរ​។ ចំណែក​នៅ​ក្រៅ​របង​តុលាការ​​អ្នក​គាំទ្រ​លោក​ កឹម​ សុខា​ ប្រមាណ ​១០០នាក់​​ បាន​ផ្ដល់​កម្លាំង​ចិត្ត​ដល់លោក​ កឹម​ សុខា។​ តុលាការ​នឹង​បន្ត​សវនាការ​សំណុំរឿង លោក កឹម សុខា នៅ​​ថ្ងៃ​ទី២២ ខែមិថុនា​​សប្ដាហ៍​ក្រោយ​ទៀត តាម​គម្រោង​​តុលាការ​គ្រោង​ដេញដោល​លើ​អង្គហេតុ​ថ្មី​៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

រឿង​ដែល​គេ​អាន​​ច្រើន​បំផុត
RFA
អ្នក​ឃ្លាំមើល​​ថា ​ដំណើរ​​ទស្សនកិច្ច​របស់​​លោក ហ៊ុន សែន​ ទៅ​​គុយបា​ជា​ការ​​ពង្រឹង​​អំណាច​​ផ្តាច់ការ​​ច្រើន​​ជាង​​ផល​ប្រយោជន៍​​ជាតិ​
រឿង​ដែល​គេ​អាន​​ច្រើន​បំផុត
នយោបាយ
ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​នាំ​គ្នា​ធ្វើ​បាតុកម្ម ប្រឆាំង​វត្តមាន​លោក ហ៊ុន សែន នៅ​បុរីញ៉ូវយ៉ក​សហរដ្ឋ​អាមេរិក
បញ្ចេញ​មតិយោបល់៖

បញ្ចូលមតិរបស់អ្នកដោយបំពេញទម្រង់ខាងក្រោមជាអក្សរសុទ្ធ។ មតិនឹងត្រូវសម្រេចដោយអ្នកសម្របសម្រួល និងអាចពិនិត្យកែប្រែឲ្យស្របតាម លក្ខខណ្ឌនៃការប្រើប្រាស់ របស់វិទ្យុអាស៊ីសេរី។ មតិនឹងមិនអាចមើលឃើញភ្លាមៗទេ។ វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះខ្លឹមសារនៃមតិដែលបានចុះផ្សាយឡើយ។ សូមគោរពមតិរបស់អ្នកដទៃ ហើយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការពិត។