តើ​បណ្ដា​ប្រទេស​ប្រជាធិបតេយ្យ និង​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​រំពឹង​យ៉ាងណា​ពី​ការបោះឆ្នោត​ឆ្នាំ​២០២៣?

ដោយ សុជីវី
2022.12.23
តើ​បណ្ដា​ប្រទេស​ប្រជាធិបតេយ្យ និង​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​រំពឹង​យ៉ាងណា​ពី​ការបោះឆ្នោត​ឆ្នាំ​២០២៣? លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន (ឆ្វេង) និង​ប្រធានស្ដីទីគណបក្ស​សង្គ្រោះជាតិ លោក សម រង្ស៊ី។
RFA

ពេញ​មួយឆ្នាំ​២០២២ ដែល​ជិត​នឹង​ឆ្លង​ផុត​នៅ​ប៉ុន្មាន​ថ្ងៃ​ខាងមុខនេះ លោកនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន នៅតែ​បន្ត​ជាប់​ឈ្មោះ​ជា​មេដឹកនាំ ដែល​បានគាស់​រំលើង​ប្រជាធិបតេយ្យ និង​រំលោភបំពាន​សិទ្ធិ​ពលរដ្ឋ។

ស្ថានភាព​ប្រជាធិបតេយ្យ និង​សិទ្ធិមនុស្ស​នៅតែ​មិនអាច​វិល​ទៅរក​ស្ថានភាព​ប្រសើរ​បាន បើទោះបីជា​បណ្ដា​សហគមន៍​អន្តរជាតិ មេដឹកនាំ​ប្រទេស​ប្រជាធិបតេយ្យ បាន លើកឡើង​ពី​បញ្ហា​នេះ​នៅ​ចំពោះមុខ មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់​នៃ​រដ្ឋាភិបាល លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ដែលជា​បេក្ខជន​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​អនាគតកាល​របស់​បក្ស​កាន់អំណាច ឬ​នៅ​ចំពោះមុខ លោក ហ៊ុន សែន ក្ដី។

តើ​ស្ថានភាព​ប្រជាធិបតេយ្យ​នៅ​កម្ពុជា​នឹង​ប្រែប្រួល​យ៉ាងណា​នៅក្នុង​ឆ្នាំ​២០២៣​ខាងមុខ នៅពេល​កម្ពុជា​រៀបចំ​ការបោះឆ្នោតជាតិ​នីតិកាល​ទី៧? តើ​បណ្ដា​ប្រទេស​ប្រជាធិបតេយ្យ និង​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​រំពឹង​យ៉ាងណា​ពី​ការបោះឆ្នោត​នេះ​?

មក​ដល់​ចុងឆ្នាំ​២០២២​នេះ សហភាព​អឺរ៉ុប​នៅតែ​ដាក់​លក្ខខណ្ឌ ឱ្យ​រដ្ឋាភិបាល​លោក ហ៊ុន សែន កែលម្អ​ស្ថានភាព​សិទ្ធិមនុស្ស និង​ប្រជាធិបតេយ្យ ដើម្បី​ត្រៀម​សម្រាប់​ការបោះឆ្នោតជាតិ​ឆ្នាំ​២០២៣។

តំណាង​ជាន់ខ្ពស់​នៃ​សហភាព​អឺរ៉ុប​ទទួលបន្ទុក​កិច្ចការបរទេស និង​សន្តិសុខ​គោលនយោបាយ លោក ចូសេហ្វ បូរ៉ែល (Josep Borell Fontelles) កាល​ពី​ថ្ងៃទី​១៥ ខែ​ធ្នូ បាន​លើកឡើង​ចំពោះមុខ រដ្ឋមន្ត្រី​ការបរទេស លោក ប្រាក់ សុខុន នៅ​ទីក្រុង​ព្រុចសែល (Brussels) ប្រទេស​បែលហ្ស៊ិក​ (Belgium) ពី​លទ្ធភាព​កម្ពុជា​អាច​ទទួលបាន​នូវ​ប្រព័ន្ធ​អនុគ្រោះ​ពន្ធ​ EBA ពេញ​លេញ​ឡើងវិញ​។ នោះ​គឺ​គ្មាន​អ្វី​ក្រៅពី​ការបើក​លំហ​សេរីភាព​នយោបាយ​សម្រាប់​ការបោះឆ្នោត ឆ្នាំ​២០២៣​ឡើយ។

នេះ​មិនមែនជា​លើក​ទី​១​ទេ ដែល​សហភាព​អឺរ៉ុប​ដាក់​លក្ខខណ្ឌ​ឱ្យ​កម្ពុជា កាលពី​ខែឧសភា សភា​អឺរ៉ុប​បានឱ្យ​សមាជិកសភា​តាមដាន​ដំណើរការ​បោះឆ្នោត​នៅ​កម្ពុជា ទាំង​ការបោះឆ្នោត​ក្រុមប្រឹក្សាឃុំ​-​សង្កាត់ ក្នុង​ឆ្នាំ​២០២២ និង​ការបោះឆ្នោត​នៅ​ឆ្នាំ​២០២៣ និង​ថា ​ប្រសិនបើ​មិន​ប្រព្រឹត្ត​ទៅដោយ​សេរី ត្រឹមត្រូវ និង​យុត្តិធម៌​ទេ សភា​អឺរ៉ុប​នឹង​ស្នើឱ្យ​លុបចោល​ប្រព​ន្ធ័​អនុគ្រោះ​ពន្ធ EBA ទាំងស្រុង​ពី​កម្ពុជា​តែម្ដង។

មិន​ខុសគ្នា​នេះ​គឺ​នៅលើ​ទឹកដី​អឺរ៉ុប​ដែរ ប្រធានាធិបតី​បារាំង​លោក អេម៉ានុអែល ម៉ាក្រុង (Emmanuel Macron) នៅ​ចំពោះមុខ​លោក ហ៊ុន សែន បាន​លើកឡើង​ពី​ការ​ចង់​ឃើញ​ដំណើរការ​បោះឆ្នោត តាម​បែប​ប្រជាធិបតេយ្យ​ដែរ។

លោក អេម៉ានុអែល ម៉ាក្រុង៖ «នៅក្នុង​ការបន្ត​សកម្មភាព​រួមគ្នា យើង​បាន​ជជែក​ផងដែរ​ពី​ការ​លុបបំបាត់​ការកាត់ទោស​ប្រហារ​ជីវិត និង​ប្រយុទ្ធប្រឆាំង​អំពើ​និទ្ទណ្ឌភាព​។ នៅ​មុនពេល​ព្រឹត្តិការណ៍ ដែល​នឹង​ចូល​មកដល់​ក្នុងពេល​ឆាប់ៗ​ ខាងមុខនេះ ប្រទេស​បារាំង​នឹង​បន្ត​ជំហរ​ជួយ​ជ្រោមជ្រែង​កម្ពុជា​ក្នុងការ​ត្រៀមខ្លួន​ឱ្យមាន​ការ​បោះឆ្នោត​តាមបែប​ប្រជាធិបតេយ្យ សេរី ត្រឹមត្រូវ និង​មាន​តម្លាភាព សម្រាប់​ការបោះឆ្នោត​នៅពេល​ខាងមុខ»

ការ​លើកឡើង​ទាំងនេះ​គឺ​នៅ​ ១​ខែ ​បន្ទាប់ពី​ប្រធានាធិបតី​សហរដ្ឋអាមេរិក លោក ចូ បៃឌិន (Joe Biden) បាន​លើកឡើង​ដូចគ្នា​នៅក្នុង​ជំនួប​ជាមួយ លោក ហ៊ុន សែន ក្នុង​ពេល​កម្ពុជា​ធ្វើជា​ម្ចាស់ផ្ទះ​កិច្ចប្រជុំ​កំពូល​អាស៊ាន។

សេចក្ដីថ្លែងការណ៍​ចេញ​ដោយ​ភាគី​អាមេរិក​ពី​ជំនួប​នោះ​បញ្ជាក់ថា​លោក បៃឌិន អំពាវនាវ​ឱ្យ​អាជ្ញាធរ​ដោះលែង​អ្នកទោស​មនសិការ ជាពិសេស កញ្ញា សេង ធារី មេធាវី​ខ្មែរ​សញ្ជាតិ​អាមេរិកាំង និង​បើក​លំហ​សិទ្ធិ​ពលរដ្ឋ និង​សិទ្ធិ​នយោបាយ​សម្រាប់​ការបោះឆ្នោត​ឆ្នាំ​២០២៣។

ក្នុងពេល​ជាមួយគ្នា​នោះ​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​ជប៉ុន លោក ហ្វូមីអូ គីស៊ីដា (KISHIDA Fumio) ក៏​បាន​លើកឡើង​ចំពោះមុខ លោក ហ៊ុន សែន ដែរ​ថា ចង់​ឃើញ​ការបោះឆ្នោត​នៅ​កម្ពុជា​នៅក្នុង​ឆ្នាំ​២០២៣ ខាងមុខ ដំណើរការ​ទៅដោយ​សេរី ត្រឹមត្រូវ យុត្តិធម៌ និង​ឆ្លុះបញ្ចាំង​ពី​សំឡេង​ចម្រុះ​របស់​ពលរដ្ឋ​កម្ពុជា។

ក្នុងចំណោម​ការទាមទា​រទាំង​នេះ​លោក ហ៊ុន សែន ផ្ដល់​ចម្លើយ​សមរម្យ​តែមួយគត់ គឺ​លោក​ឆ្លើយ​ទៅ​លោក គីស៊ីដា ថា នឹង​ប្រឹងប្រែង​ធានា​ឱ្យ​ការបោះឆ្នោត​នៅ​ឆ្នាំក្រោយ​នោះ សេរី ត្រឹមត្រូវ និង​យុត្តិធម៌។

ចំណែក​នៅលើ​ទឹកដី​អឺរ៉ុប​កាលពី​ថ្ងៃទី​១៣ ខែ​ធ្នូ ថា លោក ហ៊ុន សែន អះអាងថា​កម្ពុជា មិនអាច​យក​ឯករាជ្យ អធិបតេយ្យ​ជាតិ​ទៅ​ដោះដូរ​ជាមួយ​ជំនួយ ឬ​ការអនុគ្រោះ​ណាមួយ​នោះទេ។

លោក ហ៊ុន សែន«ខ្ញុំ​ម៉ោ​អឺរ៉ុប​នេះ​ខ្ញុំ​អត់​មាន ខ្ញុំ​បានដាក់​បម្រាម​អត់ឱ្យ​មន្ត្រី​របស់ខ្ញុំ​សុំ​អី​នរណា ត្រឡប់​មក​វិញ ភាព​អនុគ្រោះ​ណា ទេ។ ខ្ញុំ​បាន​និយាយ​ហើយ​ថា ខ្ញុំ​មិន​អាច​យក​ឯករាជ្យ​អធិបតេយ្យ​ទៅ​ដោះដូរ​ជាមួយ​ជំនួយ ឬ​ភាពអនុគ្រោះ​ណា​ទាំងអស់ អ្នកឯង​ចង់ឱ្យៗ»

សម្រាប់​ប្រទេស​ជប៉ុន ក្រុម​មេដឹកនាំ​ប្រទេស​នេះ​មិន​បញ្ឈប់​បង្ហាញ​បំណង​ប្រាថ្នា​របស់គេ​ត្រឹម​លោក ហ៊ុន សែន ទេ​។ គេ​បាន​លើក​បញ្ហា​នេះ​នៅ​ចំពោះមុខ​កូនប្រុស​លោក ហ៊ុន សែន គឺ​លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ដែលជា​បេក្ខជន​នាយករដ្ឋមន្ត្រី​អនាគត​របស់​គណបក្ស​ប្រជាជន​នោះ​ថែមទៀត​។​

តួយ៉ាង​កាលពី​ពាក់​កណ្ដាល​ខែកុម្ភៈ រដ្ឋមន្ត្រី​កាបរទេស​ជប៉ុន​លោក ហាយ៉ាស៊ី យូស៊ីម៉ាសា (Hayashi Yoshimasa) បាន​ប្រា​ប់លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត ថា ជប៉ុន​មាន​គោលបំណង​ជួយ​ជំរុញ​ប្រជាធិបតេយ្យ​កម្ពុជា តាមរយៈ​ការ​បោះឆ្នោត រួម​ទាំង​ការបោះឆ្នោត​ឆ្នាំក្រោយ ដែល​តំណាងឱ្យ​សំឡេង​ចម្រុះ​របស់​ពលរដ្ឋ និង​ឆ្លុះបញ្ចាំង​ពី​ឆន្ទៈ​របស់​ពលរដ្ឋ។

ការ​បោះឆ្នោត​ជ្រើសតាំង​តំណាងរាស្ត្រ​អាណត្តិទី​៧ នឹង​ប្រព្រឹត្ត​ទៅ​នៅ​ខែ​កក្កដា ឆ្នាំ​២០២៣​។ គិត​ត្រឹម​ឆ្នាំ​២០២៣ កម្ពុជា​បាន​ឆ្លងកាត់​ការបោះឆ្នោត​រយៈពេល​ ៣០​ឆ្នាំ​មក​ហើយ​។ ៣០​ឆ្នាំក្រោយ​ការ​បោះឆ្នោត​លើក​ទី​១ កាលពី​ឆ្នាំ​១៩៩៣ លោក ហ៊ុន សែន នៅតែ​ជា​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហើយក៏​នៅតែ​មាន​ឥទ្ធិពល​លើ​ដំណើការ​បោះឆ្នោត​ដដែល តាមរយៈ​ការប្រើ​អំណាច​ជា​បុរស​ខ្លាំង ការគំរាមកំហែង ការ​ធ្វើ​ទុក្ខបុកម្នេញ ការ​រិត​ត្បិត​សេរីភាព​ពលរដ្ឋ និង​រម្លាយ​ដៃគូ​ប្រកួត​ប្រជែង​នយោបាយ។

អ្នកឃ្លាំមើល​ការបោះឆ្នោត​មើលឃើញថា​ឥទ្ធិពល​របស់លោក ហ៊ុន សែន ដែល​មិន​ប្រែប្រួល ឬ​មិន​មាន​ការ​បើ​ចំហរ​សម្រាប់​ដំណើរការ​ប្រជាធិបតេយ្យ​ពិតប្រាកដ​នេះ នឹង​នាំឱ្យ​ការបោះឆ្នោត​នៅ​ឆ្នាំ​ខាងមុខនេះ​គឺ​នៅតែ​មិន​សេរី មិន​ត្រឹមត្រូវ និង​មិន​យុត្តិធម៌។

ទីប្រឹក្សា​អង្គការ​ឃ្លាំមើល​ការ​បោះឆ្នោត ខុមហ្វ្រែល (COMFREL) លោក គល់ បញ្ញា មើលឃើញថា ដើម្បី​ការពារ​អំណាច ឬ​រក្សា​អំណាច​ត​វង្ស​ត្រកូល លោក ហ៊ុន សែន មិន​អាច​បន្ធូរបន្ថយ​ឱ្យមាន​បក្ស​ប្រឆាំង​មួយ​ពេញ​លេញ​ឡើយ ពោល​គឺ​លោក​មិន​ឱ្យ​ប្រវត្តិសាស្ត្រ​បោះឆ្នោត​ឆ្នាំ​១៩៩៣ និង​ឆ្នាំ​២០១៧ ជាន់​ដាន​ម្ដង​ទៀតឡើយ។

លោក គល់ បញ្ញា«អាច​បាន​ដូចជា​ទម្រង់ការ​បោះឆ្នោត ឆ្នាំ​២០២២ ដែល​រដ្ឋាភិបាល​ចង់បង្ហាញ​រូបភាព​បែប​ហ្នឹង​។​តាមពិត​គាត់​ចង់បាន​រូបភាព​ឱ្យគេ​ទទួលស្គាល់​ការបោះឆ្នោត​ហ្នឹង​ដែរ ប៉ុន្តែ​ក៏​មិន​ចង់ឱ្យ​មានកា​រ្រ​កួត​ប្រជែង​ការបោះឆ្នោត​មួយ​មានការ​ចូលរួម​ពី​គណបក្សប្រឆាំង»

គណបក្សនយោបាយ​ចំនួន​១៧ បាន​ចូលរួម​ការបោះឆ្នោត​ក្រុមប្រឹក្សា ឃុំ សង្កាត់ ឆ្នាំ​២០២២ មាន​ក្នុង​នោះ​មាន​គណបក្ស​ភ្លើងទៀន ដែលមាន​ប្រធានស្ដីទី​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ លោក សម រង្ស៊ី ជា​ស្ថាបនិក​ចូលរួម​ដែរ។ ប៉ុន្តែ​ការបោះឆ្នោត​នេះ​រង​ការ​រិះគន់​ថា មិនបាន​អនុវត្តបាន​កម្រិត​អប្បរមា​នៃ​ការ​បោះឆ្នោត​តាម​គោលការណ៍​ប្រជាធិបតេយ្យ​ពិតប្រាកដ​ឡើយ។

អ្នកនាំពាក្យ​គណៈកម្មការ​ជាតិ​រៀបចំ​ការបោះឆ្នោត លោក ហង្ស ពុទ្ធា អះអាង​ថា គ.ជ.ប មាន​បទពិសោធ​រៀបចំ​ការបោះឆ្នោត ដោយ​ត្រឹមត្រូវ​នឹង​យុត្ត​ធម៌​រួច​មក​ហើយ​។ លោក​ថា នៅក្នុង​ការ​បោះឆ្នោត​នៅ​ពេល​ខាងមុខ គ.ជ.ប ប្រឹងប្រែង​រៀប​ចំការ​បោះឆ្នោតឱ្យ​កាន់តែ​ល្អ

លោក ហង្ស ពុទ្ធា៖ «..ប ទី​១ គឺ​ពង្រឹង​នូវ​សកម្មភាព​នឹង​ភាព​ត្រឹមត្រូវ​នឹង​អព្យាក្រឹត្រ​របស់​ខ្លួន។ ទី​២ ស្វាគមន៍​ទទួល​យក​មតិ​ទាំងឡាយណា ដែល​ធ្វើឱ្យ​ដំណើរការ​បោះឆ្នោត​មាន​ការ​រីកចំរើន»

មិន​ខុស​គ្នា​នេះដែរ អ្នកនាំពាក្យ​រដ្ឋាភិបាល លោក ផៃ ស៊ីផាន បញ្ជាក់​ដដែលៗ​ថា អាជ្ញាធរ​រដ្ឋាភិបាល រួមទាំង គ.ជ.ប ផង តែង​អនុវត្ត​តាម​ច្បាប់

លោក ផៃ ស៊ីផាន«​មិនដឹង​ជា​យើង​ត្រូវ​លុប​ច្បាប់​ចោល​ទាំងអស់ ទៅ​យក​ច្បាប់​ដែល​ជា​ការចង្អុលបង្ហាញ​ទាំង​អស់ពី​បរទេ។ នេះ​យើង​ពិបាក​នឹង​ឆ្លើយ ពិបាក​នឹង​សួរ​ខ្លួនឯង ពីព្រោះ​អ្វី​ដែល​ជាប្រទេស​មួយ​យើង​ត្រូវតែ​រៀន​ធ្វើ​ពង្រឹង​នូវ​ការអនុវត្ត​តាមច្បាប់ ដែល​យើង​មាន»

ទាក់ទង​នឹង​ការ​បោះឆ្នោត​នេះ ក្រុម​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល​ស្នើ​នូវ​លក្ខខណ្ឌ​អប្បរមា​ចំនួន​៦​ចំណុច​សម្រាប់​ការ​បោះឆ្នោតនៅ​ពេល​ខាងមុខ ដែល​រួមមាន បរិយាកាស​នយោបាយ​ដោយ​សេរី សិទ្ធិ​នយោបាយ និង​សិទ្ធិ​ឈរឈ្មោះ​បោះឆ្នោត ការការពារ​ឆន្ទៈ​អ្នកបោះឆ្នោត និង​សិទ្ធិ​បោះឆ្នោត ឯករាជ្យ​របស់​ស្ថាប័ន​គណៈកម្មាធិការ​ជាតិ​រៀបចំ​ការបោះឆ្នោត កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ និង​តុលាការ​ឯករាជ្យ និង​អព្យាក្រឹត្យ តួនាទី​របស់​អង្គការ​សង្គម​ស៊ីវិល និង​ប្រព័ន្ធ​ផ្សព្វផ្សាយ​ឯករាជ្យ។

ក្នុង​រឿង​នេះ​ដែរ​អគ្គលេខាធិការ​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ លោក អង់តូនីញ៉ូ ហ្គោទែរ៉េស (Antonio Guterres) ដែល​មក​ចូលរួម​កិច្ចប្រជុំ​កំពូល​អាស៊ាន​នៅ​កម្ពុជា​កាល​ពី​ខែវិច្ឆិកា ក៏​អំពាវនាវ​ឱ្យ​ធានា​សិទ្ធិ​នយោបាយ និង​សេរីភាព​បញ្ចេញមតិ​នៅ​មុនការ​បោះឆ្នោត​ឆ្នាំ​២០២៣ ខាងមុខ​នេះ​ដែរ​។

ដូច្នេះ​មក​ដល់​ពេល​នេះ​ស្ទើ​គ្រប់ភាគី​ទាំងអស់​ចាប់តាំងពី​អង្គការ​បោះឆ្នោត​ក្នុងស្រុក អង្គការ​សហប្រជាជាតិ និង​បណ្ដា​ប្រទេស​ប្រជាធិបតេយ្យ​ចង់ឱ្យ​កម្ពុជា​បង្ហាញ​ពី​ឆន្ទៈ​ពិតប្រាកដ​ឱ្យ​ការ​បោះឆ្នោត​នៅ​ឆ្នាំក្រោយ​ឈរ​លើ​គោលការណ៍​ប្រជាធិបតេយ្យ និង​រក្សា​ការពារ​សិទ្ធិ​ពលរដ្ឋ។

ទាក់ទង​នឹង​រឿង​នេះ អ្នកសិក្សា​ស្រាវជ្រាវ​នៅ​វិទ្យាស្ថាន​ខ្មែរ​សម្រាប់​សហប្រតិបត្តិ​ការ និង​សន្តិភាព លោក វណ្ណ ប៊ុនណា មើលឃើញ​ថា កម្ពុជា​នឹងរង​ទណ្ឌកម្ម​ពី​បណ្ដា​ប្រទេស​ដែល​ចេញមុខ​ទាមទារ​ឱ្យ​កម្ពុជា​ធានា​ការបោះឆ្នោត​តាម​គោលការណ៍​ប្រជាធិបតេយ្យ នៅក្រោយ​ការបោះឆ្នោត។

លោក វណ្ណ ប៊ុនណា«ធ្វើឱ្យ​កម្ពុជា​បាត់បង់​ទីផ្សារ សម្រាប់​ការ​នាំចេញ ដែល​វា​មាន​តម្លៃ​ពន្ធ​ខ្លាំង ពិបាក​ប្រកួតប្រជែង អីចឹង​បាត់បង់​ផ្នែក​សេដ្ឋកិច្ច។ មួយទៀត​ទាក់ទង​នឹង​នយោបាយ​គឺ​ធ្វើឱ្យ​ពលរដ្ឋ​រង​ភាព​អយុត្តិធម៌ ដែល​ជា​បញ្ហា​ចាក់​ស្រែះ​ក្នុង​សង្គម​ទៅ​ថ្ងៃ​អនាគត»

លោក វណ្ណ ប៊ុនណា យល់​ថា គណបក្ស​កាន់​អំណាច ដែល​ក្ដោប​ក្ដាប់​អំណាច​ពេញ​ដៃ​ហើយ​នោះ​គួរតែ​បន្ធូរបន្ថយ​ខ្លះ​ឱ្យ​គណបក្ស​ប្រឆាំង​បាន​ចូលរួម​ពេញ​លេញនៅ​ក្នុងការ​បោះឆ្នោត​ខាងមុខ។

សម្រាប់​លោក គល់ បញ្ញា វិញ​លោក​ថា ប្រសិនបើ​គណបក្ស​កាន់អំណាច​នៅ​ប្រកាន់​ជំហរ​មិន​ងាក​មក​អនុវត្ត​ប្រជាធិបតេយ្យ គឺ​មាន​តែ​កម្លាំង​ពលរដ្ឋ​ទេ ដែលមាន​ឥទ្ធិពល​ទាមទារ​សិទ្ធិសេរីភាព​ពី​អ្នក​នយោបាយ

លោក វណ្ណ ប៊ុនណា៖ «វា​មានការ​ប្រឈម​ច្រើន​ដូចជា​ការ​គំរាមកំហែង ប៉ុន្តែ​រឿង​តួនាទី​នៃ​ការចូលរួម​សកម្ម​របស់​ពលរដ្ឋ​គឺ​សំខាន់​។ បើ​យើង​មើល​ពិសោធន៍​នៅ​ប្រទេស​ណា​ក៏​ដូច​ប្រទេស​ណា​ដែរ គឺ​កត្តា​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​នេះ​សំខាន់​ណាស ដែល​ត្រូវតែ​ចូលរួម​យ៉ាង​សកម្ម តស៊ូ​មតិ»

បើទោះជា​យ៉ាងណា​មក​ដល់​ពេល​នេះ​លោក ហ៊ុន សែន នៅតែ​មិន​ញញើត​នឹង​បំបិទ​សំឡេង​ពលរដ្ឋ​ដែរ។ ជាអាទិ៍​លោក​បាន​បញ្ជា​ឱ្យ​ក្រុម​បាតដៃ​ទី​៣ ទៅ​ថតរូប​អ្នកចូលរួម​បាតុកម្ម​ប្រឆាំង​លោក​នៅលើ​ទឹកដី​អឺរ៉ុប ដែលជា​ទឹកដី​នៃ​សេរីភាព​។ ចំណែក​ស្ថានភាព​នយោបាយ​វិញ​ក៏​មិន​ធូរស្រាល​ដែរ ប្រធាន​គណបក្ស សង្គ្រោះ​ជាតិ លោក កឹម សុខា ត្រូវ​តុលាការ​កាត់ក្តី​ពី​បទ​ត្រូវរ៉ូវ​គ្នា​ជាមួយ​រដ្ឋ​បរទេស ដែល​នឹង​ប្រកាស​សាលក្រម​នៅ​ថ្ងៃទី​៣ ខែ​មីនា ដែល​កៀក​នឹង​ថ្ងៃ​បោះឆ្នោត ស្រប​ពេលដែល​មេដឹកនាំ​បក្ស​ប្រឆាំង​ដទៃទៀត​រួមទាំង​លោក សម រង្ស៊ី ជាប់​បណ្ដឹង​ស្អេកស្កះ​នៅ​តុលាការ និង​ភៀសខ្លួន​នៅក្រៅ​ប្រទេស​។ ជាមួយគ្នា​នេះ​អនុប្រធាន​គណបក្ស​ភ្លើងទៀន លោក សុន ឆ័យ ក៏​តុលាការ​កាត់​ឱ្យ​ចាញ់​ក្ដី​ក្នុង​សំណុំរឿង​បរិហាកេរ្តិ៍ ដោយ​ត្រូវ​សងជំងឺចិត្ត​ជិត ១​លាន​ដុល្លារ​ទៅ​ឱ្យ​គណបក្សកាន់អំណាច និង​ គ.ជ.ប ហើយ​ប្រឈម​នឹង​តុលាការ​រឹបអូស​ដីធ្លី​ផ្ទះ​សម្បែង

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

បញ្ចេញ​មតិយោបល់៖

បញ្ចូលមតិរបស់អ្នកដោយបំពេញទម្រង់ខាងក្រោមជាអក្សរសុទ្ធ។ មតិនឹងត្រូវសម្រេចដោយអ្នកសម្របសម្រួល និងអាចពិនិត្យកែប្រែឲ្យស្របតាម លក្ខខណ្ឌនៃការប្រើប្រាស់ របស់វិទ្យុអាស៊ីសេរី។ មតិនឹងមិនអាចមើលឃើញភ្លាមៗទេ។ វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះខ្លឹមសារនៃមតិដែលបានចុះផ្សាយឡើយ។ សូមគោរពមតិរបស់អ្នកដទៃ ហើយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការពិត។