ពលរដ្ឋ​គាំទ្រ​ឱ្យ​អាមេរិក​ពន្លឿន​ច្បាប់​ដាក់ទណ្ឌកម្ម​លើ​ក្រុម​មេដឹកនាំ​កម្ពុជា

ដោយ ម៉ៅ សុធានី
2021-07-31
Share
ពលរដ្ឋ​គាំទ្រ​ឱ្យ​អាមេរិក​ពន្លឿន​ច្បាប់​ដាក់ទណ្ឌកម្ម​លើ​ក្រុម​មេដឹកនាំ​កម្ពុជា រូបពីឆ្វេងទៅស្តាំ ជួរខាងលើជួរទី១៖ លោក ទៀ បាញ់, លោក ប្រាក់ សុខុន, លោក អូន ព័ន្ធមុនីរ័ត្ន, ស៊ុន ចាន់ថុល និង លោក កើត រិទ្ធ ជួរទី២៖ លោក ឱម យ៉ិនទៀង, លោក ជួន សុវណ្ណ, លោក ប៉ុល សារឿន, លោក នេត សាវឿន និងលោក សៅ សុខា, ជួរទី៣៖ លោក គុន គីម, លោក ហ៊ីង ប៊ុនហៀង, លោក ហ៊ុន ម៉ាណែត, លោកស្រី ហ៊ុន ម៉ាណា និង លោក សុខ ពុទ្ធីវុធ (រូបធំជាងគេឆ្វេងដៃខាងលើ គឺរូបលោក ហ៊ុន សែន និង ខាងក្រោមគឺលោក ស ខេង)។
រូប៖ RFA

ប្រជាពលរដ្ឋ​មួយ​ចំនួន​គាំទ្រ​ឱ្យ​សហរដ្ឋអាមេរិក អនុម័ត​សេចក្តី​ព្រាងច្បាប់​ដើម្បី​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​លើ​ក្រុម​មេដឹកនាំ​របប​ក្រុងភ្នំពេញ ដោយសារ​​ការ​បំផ្លាញ​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ និង​ការរំលោភ​សិទ្ធិមនុស្ស​ធ្ងន់ធ្ងរ។ ប៉ុន្តែ​អ្នកនាំពាក្យ​បក្ស​កាន់​អំណាច ចាត់ទុក​ពលរដ្ឋ​ដែល​កាន់ជើង​អាមេរិក​ដាក់ទណ្ឌកម្ម​លើ​ក្រុម​មេដឹកនាំ​កម្ពុជា​នេះ គឺជា​ក្រុម​មនុស្ស​ក្រៅ​ច្បាប់។

ប្រជាពលរដ្ឋ​មួយចំនួន ចង់ឱ្យ​សហរដ្ឋអាមេរិក​ពន្លឿន​នីតិវិធី​អនុម័ត​សេចក្តីព្រាងច្បាប់​ដាក់ទណ្ឌកម្ម​លើ​ក្រុម​មេដឹកនាំ​កម្ពុជា។ ពួកគាត់​ជឿថា ច្បាប់​នេះ នឹង​អាច​ធ្វើ​ឲ្យ​លោក ហ៊ុន សែន និង​បក្ខពួក​របស់​លោក​ខ្លាចរអា ហើយ​ងាក​មក​ដើរ​តាម​គន្លង​ប្រជាធិបតេយ្យ សេរី​ពហុបក្ស​ឡើងវិញ។

ពលករ​នៅ​ប្រទេស​កូរ៉េខាងត្បូង​មួយរូប គឺ​លោក ឡេង វណ្ណៈ ថ្លែង​ថា ទង្វើ​របស់​ក្រុម​មេដឹកនាំ​របប​ក្រុង​ភ្នំពេញ​សព្វថ្ងៃនេះ សមតែ​ទទួល​បាន​ការ​ដាក់ទណ្ឌកម្ម​ធ្ងន់ធ្ងរ​ពី​សហរដ្ឋអាមេរិក។ លោក​ជឿថា ប្រសិន​បើ​មេដឹកនាំ​របប​ក្រុងភ្នំពេញ នៅតែ​ផ្គើន ដោយ​បន្ត​បំផ្លាញ​គោលការណ៍​ប្រជាធិបតេយ្យ និង​បន្ត​រំលោភសិទ្ធិ​មនុស្ស​តទៅ​ទៀត សហរដ្ឋអាមេរិក នឹង​បន្ថែម​ទណ្ឌកម្ម​កាន់តែ​ធ្ងន់ធ្ងរ​ជាង​នេះ៖ «អាមេរិក​ធ្វើ​ច្បាប់​ហ្នឹង ខ្ញុំ​គាំទ្រ​ហ្មង។ ភាគច្រើន ខ្ញុំ​ឃើញ​តាម​បណ្តាញ​សង្គម និង​ឃើញ​ផ្ទាល់ៗ​ដូចជា​បងប្អូន ឬ​មិត្តភក្តិ​ដែល​ខ្ញុំ​ស្គាល់ គឺ​មាន​រឿង​អយុត្តិធម៌ ព្រោះ​មេដឹកនាំ​របប​ក្រុងភ្នំពេញ ធ្វើ​ទុក្ខបុកម្នេញ​សកម្មជន​បក្សប្រឆាំង និង​សកម្មជន​បរិស្ថាន ដែល​ថ្មីៗ​នេះ​ចាប់​គ្នា​ដាក់គុក។ និយាយ​ទៅ​មាន​រឿង​ច្រើន​ណាស់ សូម្បី​តែ​ប្រជាពលរដ្ឋ បញ្ចេញ​មតិ​បន្តិច​បន្តូច​ក៏​ចាប់​ដាក់គុក​ដែរ។ របប​ក្រុង​ភ្នំពេញ រំលោភ​សិទ្ធិ​មនុស្ស និង​បំបិទ​សេរីភាព​យើង​ហ្មង ដូច​សកម្មជន​បក្ស​ប្រឆាំង ធ្វើ​សកម្មភាព​អី​ក៏​អត់​បានដែរ។ អាង​អី​អាង​ចាប់​ដាក់គុក ហើយ​ចោទ​សុទ្ធតែ​ពី​បទ​ឧក្រិដ្ឋ»

ស្រដៀង​គ្នា​នេះ ពលរដ្ឋ​ម្នាក់ទៀត​រស់នៅ​ខេត្ត​ព្រៃវែង លោក សុភាព មេត្រី ថ្លែង​ថា លោក ចង់​ឃើញ​សហរដ្ឋអាមេរិក​ពន្លឿន​ការ​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​ឲ្យ​បាន​ឆាប់ និង​មាន​លក្ខណៈ​ធ្ងន់ធ្ងរ​លើ​ក្រុម​មេ​ដឹកនាំ​កម្ពុជា ឲ្យ​សាក​សម​នឹង​ទង្វើ​រំលោភ​សិទ្ធិ​មនុស្ស​ជា​ហូរហែ​កន្លង​មក​នេះ។ លោក​យល់​ថា ការ​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​នេះ នឹង​ធ្វើ​ឲ្យ​មេដឹកនាំ​របប​ក្រុង​ភ្នំពេញ ទទួល​រង​ភាព​អាម៉ាស់​នៅ​លើ​ឆាក​អន្តរជាតិ៖ «ខ្ញុំ​ចង់​ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ងាក​មក​គន្លង​ប្រជាធិបតេយ្យ បោះឆ្នោត​ដោយ​ស្មើភាព បោះឆ្នោត​ដោយ​មាន​ដៃគូ​មាន​សមត្ថភាព​ប្រហាក់ប្រហែល​គ្នា។ ចំពោះ​ការ​ដាក់ទណ្ឌកម្ម​នេះ គឺ​ប៉ះពាល់​មុខមាត់​ខ្លាំង​ណាស់។ បើ​ខ្ញុំ ជា​ថ្នាក់ដឹកនាំ​ជាន់ខ្ពស់ ឬ​ជា​អ្នកនាំពាក្យ​អី​វិញ ខ្ញុំ​មាន​ចិត្ត​អៀនខ្មាស​ដល់​ប្រទេស​ជិត​ខាង​ណាស់»

រីឯ​សកម្មជន​បក្សប្រឆាំង​ដែល​កំពុង​ភៀសខ្លួន​នៅ​ប្រទេស​ម៉ាឡេស៊ី​វិញ អ្នកស្រី យ៉ែម វណ្ណណែត ជំរុញ​ឲ្យ​មេដឹកនាំ​របប​ក្រុងភ្នំពេញ ស្តារ​ប្រជាធិបតេយ្យ និង​ការគោរព​សិទ្ធិមនុស្ស​ឡើងវិញ ដើម្បី​កុំ​ឲ្យ​ទទួល​រង​ទណ្ឌកម្ម​ពី​សហរដ្ឋអាមេរិក ព្រោះ​នាំ​ឲ្យ​ប៉ះពាល់​ដល់​មុខមាត់​នៅលើ​ឆាក​អន្តរជាតិ៖ «ចំពោះ​ការ​ដាក់ទណ្ឌកម្ម​នេះ ខ្ញុំ​គាំទ្រ​ដោយសារតែ​ទី​១ មិនមែន​ឃើញ​គេ​ដាក់ទណ្ឌកម្ម​លើ​ប្រទេស​ខ្លួនឯង គឺ​សប្បាយចិត្ត​ទេ ប៉ុន្តែ​យើង ឃើញថា របប​លោក ហ៊ុន សែន នៅពេលដែល​គេ មិនទាន់​ដាក់ទណ្ឌកម្ម​នេះ គឺ​គាត់​អត់​គិត​អំពី​ពលរដ្ឋ​ទេ​។ គាត់​រំលោភ​សិទ្ធិមនុស្ស ហើយ​បំផ្លាញ​ប្រជាធិបតេយ្យ តាំងពី​ឆ្នាំ​២០១៧ នៅពេល​រំលាយ​គណបក្ស​សង្គ្រោះ​ជាតិ​»​។​

ការលើកឡើង​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ទាំងនេះ គឺ​បន្ទាប់ពី​គណៈកម្មាធិការ​កិច្ចការបរទេស​នៃ​រដ្ឋសភា​អាមេរិក បានអនុម័ត​ជា​ឯកច្ឆន្ទ​លើ​សេចក្តី​ព្រាងច្បាប់​ដែល​មាន​ឈ្មោះថា «​ច្បាប់​ស្ដីពី​ប្រជាធិបតេយ្យ​កម្ពុជា ឆ្នាំ​២០២១» H.R.4686 កាលពី​ថ្ងៃទី​២៨ ខែកក្កដា​។ ប្រសិនបើ​សេចក្តី​ព្រាងច្បាប់​នេះ​ក្លាយជា​ច្បាប់​ពេញលេញ ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក​មាន​សិទ្ធិ​កំណត់​ឈ្មោះ​មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់​ក្នុង​ជួរ​រដ្ឋាភិបាល យោធា និង​កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ​កម្ពុជា ដែល​បាន​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការបំផ្លាញ​ប្រជាធិបតេយ្យ​និង​រំលោភ​សិទ្ធិមនុស្ស​ធ្ងន់ធ្ងរ​នៅ​កម្ពុជា ដើម្បី​ដាក់ទណ្ឌកម្ម​ពួកគេ​។ ទណ្ឌកម្ម​ទាំងនេះ មាន​ដូចជា ការ​បង្កក​ទ្រព្យសម្បត្តិ​ដែល​ពួកគេ​មាននៅ​ក្នុង​សហរដ្ឋអាមេរិក និង​ការ​រឹតត្បិត​ទិដ្ឋាការ​មិន​ឱ្យ​ពួកគេ​ជាន់​ទឹកដី​អាមេរិក​ជាដើម​។ ទោះជា​យ៉ាងណា សេចក្តី​ព្រាង​ច្បាប់​នេះ នឹង​អាច​ចំណាយ​ពេល​យូរ​តទៅ​ទៀត មុន​ក្លាយ​ជា​ច្បាប់​ជា​ផ្លូវការ ព្រោះ​ត្រូវ​ឆ្លងកាត់​ការ​អនុម័ត​ពី​រដ្ឋសភា ព្រឹទ្ធសភា​អាមេរិក ព្រមទាំង​ការ​ចុះ​ហត្ថ​ប្រធានាធិបតី​អាមេរិក។

ឆ្លើយតប​រឿង​នេះ អ្នកនាំពាក្យ​គណបក្ស​ប្រជាជន​កម្ពុជា លោក សុខ ឥសាន ចោទ​ថា ពលរដ្ឋ​ដែល​គាំទ្រ​អាមេរិក ធ្វើ​ច្បាប់​ដាក់ទណ្ឌកម្ម​លើ​ថ្នាក់ដឹកនាំ​នៅ​កម្ពុជា គឺជា​ក្រុម​ឧទ្ទាម។ លោក​បន្ត​ថា សេចក្តី​ព្រាងច្បាប់​ដាក់ទណ្ឌកម្ម​លើ​មន្ត្រី​នៅ​កម្ពុជា គឺ​មិន​ផ្សារភ្ជាប់​នឹង​ស្ថានភាព​ជាក់ស្តែង​នៅក្នុង​ប្រទេស​នោះ​ទេ៖ «ជាក់ស្តែង​នៅ​កម្ពុជា បើសិនណា​កម្ពុជា មិន​ដើរ​ត្រឹមត្រូវ​តាម​គន្លង​ប្រជាធិបតេយ្យ និង​មានការ​រំលោភ​សិទ្ធិមនុស្ស ខ្ញុំ​យល់​ថា កម្ពុជា មិន​មាន សន្តិភាព​ពេញលេញ និង​មិន​មាន​ស្ថិរភាព​នយោបាយ ហើយ​ប្រជាពលរដ្ឋ កំពុង​រស់​នៅ​ដោយ​សុខក្សេមក្សាន្ត​ទេ»

ទោះជា​យ៉ាងណា តំណាងរាស្ត្រ​អាមេរិកាំង​លោក ស្ទីវ ឆាបុត (Steve Chabot) ថ្លែង​ក្នុង​សេចក្តី​ថ្លែងការណ៍​កាល​ពី​ថ្ងៃទី​២៨ កក្កដា ថា លោកនាយក​រដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បាន​ដឹកនាំ​ប្រទេស​កម្ពុជា​ដោយ​គ្មាន​លក្ខណៈ​ប្រជាធិបតេយ្យ​ចាប់តាំងពី​ឆ្នាំ​១៩៨៥​មក។ លោក​ថា សហរដ្ឋអាមេរិក ត្រូវតែ​ឈរ​ជាមួយ​ប្រជាពលរដ្ឋ​កម្ពុជា ក្នុង​ពេល​ដែល​លោក ហ៊ុន សែន បន្ត​បង្ក្រាប​មក​លើ​សិទ្ធិ​របស់​ពួកគេ និង​រារាំង​មិន​ឱ្យ​មានការ​បោះឆ្នោត​ដោយ​សេរី និង​យុត្តិធម៌​។ តំណាងរាស្ត្រ​អាមេរិក​រូប​នេះ ពន្យល់​ថា សេចក្តី​ព្រាង​ច្បាប់​នេះ គាំទ្រ​សេចក្តី​ប៉ង​ប្រាថ្នា​របស់​ប្រជាពលរដ្ឋ​កម្ពុជា​ដែល​ចង់​បាន​លទ្ធិ​ប្រជាធិបតេយ្យ​ស្រប​ច្បាប់។

ជុំវិញ​រឿង​នេះ ប្រធាន​សមាគម​ការពារ​សិទ្ធិមនុស្ស​អាដហុក (Adhoc) លោក នី សុខា មាន​ប្រសាសន៍​ថា សហរដ្ឋអាមេរិក គឺជា​ប្រទេស​មហាអំណាច​ដែល​ប្រកាន់ខ្ជាប់​គោលការណ៍​ប្រជាធិបតេយ្យ និង​ការគោរព​សិទ្ធិមនុស្ស​ជា​ស្នួល ដូច្នេះ​អាមេរិក តែងតែ​ឈឺឆ្អាល​ចំពោះ​ប្រទេស​ណា​ដែល​មិន​គោរព​តាម​គោលការណ៍​ប្រជាធិបតេយ្យ​និង​សិទ្ធិមនុស្ស​។ លោក​ទទូច​ឱ្យ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា ងាក​មក​គោរព​សិទ្ធិមនុស្ស និង​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​ឡើងវិញ ដើម្បី​ឱ្យ​ស្របតាម​ខ្លឹមសារ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ដែល​ជា​ច្បាប់​កំពូល​របស់​ជាតិ៖ «រដ្ឋាភិបាល មក​ទល់​ពេល​នេះ យើង​មើលឃើញ​ទាំងអស់គ្នា​ហើយ​ទាំង​សហគមន៍​ជាតិ​និង​អន្តរជាតិ បាន​មើល​ឃើញ​ថា រដ្ឋាភិបាល​យើង កំពុងតែ​ដើរ​ប្រាសចាក​អំពី​គន្លង​ប្រជាធិបតេយ្យ​កាន់តែ​ឆ្ងាយ​ទៅៗ​។ ដូច្នេះហើយ​បាន​គេ​ស្នើ​ទេ គឺ​ស្នើ​ថា ឲ្យ​រដ្ឋាភិបាល ពិចារណា​ងាក​មក​ធ្វើការ​លើកកម្ពស់​លទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ​ឡើងវិញ ដើម្បី​ជា​ប្រយោជន៍​ដល់​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​មិនមែន​ជា​ប្រយោជន៍​ដល់​អ្នកណា​ផ្សេង​ទេ ហើយ​ជា​ប្រយោជន៍​ដល់​រដ្ឋាភិបាល ហើយ​វា​ជា​កិត្តិយស​ជា​មុខមាត់ របស់​រដ្ឋាភិបាល នៅ​លើ​ឆាក​អន្តរជាតិ​ដែរ»

កន្លង​មក សហរដ្ឋអាមេរិក​បាន​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​លើ​មន្ត្រី​គ្រាក់ៗ និង​មនុស្ស​ជំនិត​របស់​លោក ហ៊ុន សែន ជា​ហូរហែ​មក​ហើយ ដោយ​ប្រើប្រាស់​ច្បាប់​សាកល​គ្លូបល មែគនីតស្គី អ៊ែក (Global Magnitsky Act)​។ អ្នក​ទាំងនោះ រួមមាន មេកង​អង្គរក្ស​លោក ហ៊ុន សែន លោក ហ៊ីង ប៊ុនហៀ​ង អនុប្រធាន​ទី​១ គណៈកម្មាធិការ​ជាតិ​គ្រប់គ្រង​គ្រោះមហន្តរាយ លោក គន់ គីម និង​សមាជិកគ្រួសារ​៣ នាក់​ទៀត ព្រមទាំង​មេ​ឈ្មួញ​ឈើ​ដ៏​ធំ​នៅ​ស្រុក​ខ្មែរ គឺ​លោក ទ្រី ភាព និង​ក្រុមហ៊ុន​របស់​លោក​។ សហរដ្ឋអាមេរិក​ក៏​ប្រើ​ច្បាប់​ដដែល​នេះ ដើម្បី​ដាក់ទណ្ឌកម្ម​លើ​ក្រុមហ៊ុន​រដ្ឋ​ចិន យូឌីជី (UDG) នៅ​ខេត្ត​កោះកុង​ផង​ដែរ​។ សហរដ្ឋអាមេរិក​សម្រេច​ដាក់ទណ្ឌកម្ម​ប្រឆាំង​នឹង​បុគ្គល​ទាំងនេះ និង​ក្រុមហ៊ុន​របស់​ពួកគេ បន្ទាប់ពី​រក​ឃើញ​ថា ពួកគេ​មាន​ជាប់​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​អំពើ​រំលោភសិទ្ធិ​មនុស្ស​ធ្ងន់ធ្ងរ អំពើពុករលួយ និង​ការ​ច្បាម​យក​សម្បត្តិ​ធម្មជាតិ​របស់​កម្ពុជា​ដោយ​ខុសច្បាប់​ជាដើម​។ ក្រុម​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​រំពឹង​ថា នៅ​ពេល​សេចក្តី​ព្រាង​ច្បាប់​ដាក់ទណ្ឌកម្ម​លើ​ក្រុម​មេដឹកនាំ​កម្ពុជា ចូល​ជា​ធរមាន​នោះ ក្រុម​មេដឹកនាំ​របប​លោក ហ៊ុន សែន នឹង​មិនអាច​រួចខ្លួន​នោះ​ទេ ព្រោះ​ពួកគេ​បាន​រំលោភ​សិទ្ធិមនុស្ស​ធ្ងន់ធ្ងរ និង​គាស់​រំលើង​គ្រឹះ​ប្រជាធិបតេយ្យ​នៅ​កម្ពុជា៕

កំណត់​ចំណាំ​ចំពោះ​អ្នក​បញ្ចូល​មតិ​នៅ​ក្នុង​អត្ថបទ​នេះ៖ ដើម្បី​រក្សា​សេចក្ដី​ថ្លៃថ្នូរ យើង​ខ្ញុំ​នឹង​ផ្សាយ​តែ​មតិ​ណា ដែល​មិន​ជេរ​ប្រមាថ​ដល់​អ្នក​ដទៃ​ប៉ុណ្ណោះ។

ព័ត៌មាន (0)

មើល​មតិ​ទាំង​អស់.

បញ្ចេញ​មតិយោបល់៖

បញ្ចូលមតិរបស់អ្នកដោយបំពេញទម្រង់ខាងក្រោមជាអក្សរសុទ្ធ។ មតិនឹងត្រូវសម្រេចដោយអ្នកសម្របសម្រួល និងអាចពិនិត្យកែប្រែឲ្យស្របតាម លក្ខខណ្ឌនៃការប្រើប្រាស់ របស់វិទ្យុអាស៊ីសេរី។ មតិនឹងមិនអាចមើលឃើញភ្លាមៗទេ។ វិទ្យុអាស៊ីសេរី មិនទទួលខុសត្រូវចំពោះខ្លឹមសារនៃមតិដែលបានចុះផ្សាយឡើយ។ សូមគោរពមតិរបស់អ្នកដទៃ ហើយប្រកាន់ខ្ជាប់នូវការពិត។

គេហទំព័រ​ទាំងមូល