Америка дөләт мәҗлиси “хитай риқабәт қануни лайиһәси” һәққидә рәсмий музакириләрни башлиған

Мухбиримиз ирадә
2022.05.05
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp

Америка дөләт мәҗлиси американиң хитайға қарши риқабәт иқтидарини ашурушни мәқсәт қилған “риқабәт қануни” ни рәсмий қанун қилип турғузуш үчүн музакирилирини башлайдикән.

Ройтерс агентлиқиниң ейтишичә, америка авам палатаси вә кеңәш палатасиниң әзалири “йиғин комитети” (conference committee ) дәп атилидиған бир җәрян арқилиқ рәсмий музакирини башлайдиған болуп, у бир қанчә ай давам қилиши мумкин икән.

Америка кеңәш палатаси американиң хитайға қарши риқабәт иқтидарини ашуруш мәқситидики “америка йеңилиқ яритиш вә риқабәт қануни” (USICA)ни мақуллиған болса, бу йилниң бешида авам палатасиму “америка риқабәт қануни” (America Competes Act) ни мақуллиған иди. Әмди “йиғин комитети” да һәр икки палата әзалири бу икки қанун лайиһәсиниң ахириқи ортақ нусхасини түзүп елан қилиш үчүн хизмәт қилидикән.

Юқириқи риқабәт қанун лайиһәлири американиң йерим өткүзгүч ишләпчиқириши вә тәтқиқат хизмәтлирини 52 милярд долларлиқ мәбләғ билән тәминләшни, кәлгүсидики муһим техника саһәлирини тәрәққий қилдуруш үчүн 200 милярд доллардин артуқ мәбләғ һоқуқи беришни капаләткә игә қилидикән. Қанун лайиһәси техника тәрәққиятиға мәбләғ селиштин башқа йәнә тәйвән билән болған алақә һәмдә японийә, австралийә, һиндистан билән болған иттипақдашлиқ мунасивитини күчәйтиш, 100 милйон доллар мәбләғ аҗритип, хитайниң чәклимиси вә хата учуриға тақабил туруш қатарлиқ мәзмунларниму өз ичигә алидикән.

Юқириқи бу қанун лайиһәлири американиң хитай тәһдитигә қарши туруш үчүн алған зор қәдәмлириниң бири болуп, униңда уйғурларға мунасивәтлик маддиларму мәвҗут икән.

Мәлум болушичә, қанун лайиһәсиниң уйғурларға четишлиқ маддилирида, ‍америка ташқий ишлар министирлиқиниң алаһидә вәкил тәсис қилип, уйғур районида “бирдәк етирап қилинған универсал кишилик һоқуқниң еғир дәпсәндә қилиниши” ға тақабил туруш хизмитини маслаштуруши; уйғур районидин қечип чиққанларға P-2, йәни “алдин ойлишидиған мусапирлар” салаһийити берип, уларни “алаһидә инсанпәрвәрлик әндишисидики мусапирлар” дәп бекитиши; ‍уларниң хитай ичидә яки үчинчи бир дөләттә туруп сияси панаһлиқ тилишигә йол қоюлуши қатарлиқлардин ибарәт икән.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт