Хитай таратқулири уйғур дияридин “таң дәвригә аит излар” ниң тепиливатқанлиқи һәққидики хәвәрләрни көпләп тарқатмақта

Ихтиярий мухбиримиз җәвлан
2020-07-16
Share

Америка һөкүмити хитайниң уйғур районидики ирқий қирғинчилиқ сиясәтлиригә чәклимә қоюватқан бир мәзгилдә хитай таратқулири арқа-арқидин хәвәр елан қилип, уйғур дияридин “таң сулалиси дәвригә аит излар” ниң көпләп байқиливатқанлиқи, буниң “шинҗаңниң әзәлдин хитайниң бир қисми икәнликини испатлайдиғанлиқи” һәққидә җар салмақта.

“шинҗаң гезити” ториниң 17-июл тарқатқан хәвиригә қариғанда, хитай археологлири йеқинда қумул шәһири ивирғол райони қарадөвә базиниң бостан кәнтидики лапчуқ қәдимий шәһиридин “таң сулалиси дәвригә аит из” ларни тапқанлиқини илгири сүргән.

Хәвәрдә ейтилишичә, 2019-йил 4-айда шинҗаң мәдәнийәт ядикарлиқлар тәтқиқат орни, қумул шәһәрлик мәдәнийәт ядикарлиқлар идариси қатарлиқ орунлар ләнҗу университети, ғәрбий шимал университети, хитай пәнләр академийиси йирақтин сезиш тәтқиқат орни билән бирлишип, қумулниң қарадөвә районида археологийилик тәкшүрүш елип бериватқанда лапчуқ қәдимий шәһириниң йенида бутхана, амбар харабиликини һәмдә ғәрбий шималида таң, суң дәвригә аит қәбриләрни байқиған. 2019-Йил лапчуқ қәдимий шәһири хитай һөкүмити тәрипидин нуқтилиқ қоғдилидиған мәдәний ядикарлиқлар орни қилип бекитилгән.

Хәвәрдә йәнә хитайниң тарихнамилиридики хатириләр нәқил кәлтүрүлгән болуп, миладийә 630-йили қумулда тәсис қилинған наҗи наһийәсиниң җуғрапийилик орниниң һазирқи лапчуқ қәдимий шәһириниң орниға тоғра келидиғанлиқи, таң дәвридә хитайлар бир қәдәр көп олтурақлашқан шәрқий шинҗаң районида вилайәт, наһийә дәриҗилик икки аймақ түзүми орнитилғанлиқи, буниң оттура түзләңликтики хитайларниң түзүмигә охшайдиғанлиқи, һәммисиниң мәркәз тәрипидин бир туташ башқурулидиғанлиқи ейтилған.

Бу хәвәр “шинҗаң гезити” торидин башқа йәнә “соху тори” қатарлиқ көплигән тор бекәтлиридә тәшвиқ қилинған. Көзәткүчиләрниң қаришичә, хитайниң бу тәшвиқати улар изчил давам қилип кәлгән “шинҗаң әзәлдин хитайниң айрилмас бир қисми” дегән сәпсәтисиниң давами болуп, бүгүнки күндә улар буни йәнә мәқсәтлик һалда көтүрүп чиққан.

Йеқиндин буян хитай һөкүмити уйғур дияриниң бир қисим җайлиридики мәнчиң сулалиси дәвридә қурулған қәлә харабилирини зор мәбләғ билән ремонт қилип, әслигә кәлтүргән. Хитай һөкүмити илгирики мәзгилләрдә чәрчәндики зағунлуқ қәбристанлиқи қатарлиқ қәдимий изларға хитайчә хәтләр йезилған сахта буюмларни көмүп, буни хитай мәдәнийитиниң уйғур районидики қәдимий излири қилип көрситишкә урунған иди. 1980-Йилларда сахтилиқи байқалған “кәкмәнир шеирлири” дәл буниң бир мисалидур.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт