Teywen mesilisi asiya bixeterlik yighinida amérika bilen xitayning talash-tartish nuqtisigha aylandi

Muxbirimiz erkin
2022.06.13
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp

Ötken heptining axiri sin'gaporda ötküzülgen “Shangrila di'alogi” namliq asiya bixeterlik yighinida teywen mesilisi amérika bilen xitayning talash-tartish nuqtisigha aylan'ghan. Amérika dölet mudapi'e ministiri liloyd a'ustén yighinda qilghan sözide, amérikaning bir xitay siyasitide özgirish bolmighanliqi, biraq her ikki terepning hazirqi mewjut haletni özgertishke qet'iy qarshi turidighanliqi, shundaqla amérika'ining teywen munasiwet qanunidiki mejburiyitini dawamliq ada qilidighanliqini éytqan.

“Washin'gton közetküchisi” gézitining xewer qilishiche, liloyd a'ustén xitay dölet mudapi'e ministiri wéy féngxému qatnashqan bu yighinda: “Bizning siyasitimiz özgermeydu hem tewrenmeydu. Biz uzundin béri dawamlashturup kelgen bir xitay siyasitide izchil ching turimiz……. Lékin her qandaq bir terepning mewjut haletni özgertishige qet'iy qarshi turimiz” dégen. Liloyd a'ustén yene: “Nöwette, bir xitay siyasitining parchisi süpitide, biz teywen munasiwet qanunidiki mejburiyitimizni dawamliq atqurimiz. Bu teywenning yéterlik derijide ‍özini mudapi'e qilish iqtidarini saqlishigha yardem bérishnimu öz ichige alidu” dep körsetken. Uning éytishiche, “Bu, amérikaning teywen xelqining bixeterlikige yaki ijtima'iy, iqtisadiy sistémisigha xewp yetküzidighan herqandaq küch ishlitishke we yaki bashqa mejburlashlargha qarshi turush iqtidarini saqlap qélishni körsitidiken”.

Liloyd a'ustén yene xitayning jenubiy déngizdiki “Qanunsiz igilik hoquq” telipi we uning bu jehettiki “Mejburlash we tajawuzchiliq xaraktéridiki herikiti” ni eyiblep: “Men shuni éniq éytimenki, qarshilishish we toqunush hem yéngi soghuq munaswetler urushini, shundaqla rayonni asiya natosi yaki özara düshmen lagérlargha bölüshni xalimaymiz. Emma biz menpe'etimizni tewrenmey qoghdaymiz” dégen.

“Washin'gton közetküchisi” ning éytishiche, yighinda xitay dölet mudapi'e ministiri wéy féngxé 12-iyun yekshenbe küni söz qilip: “Eger birer küch teywenni xitaydin ayrishqa urunsa, qilche ikkilenmeydighanliqi, barliq bedellerni tölisimu axirighiche urushidighanliqi, buning xitayning birdinbir tallishi ikenliki” ni éytqan. Melum bolushiche, liloyd a'ustén bilen wéy féngxé bu sözlerni qilishtin burun yüzturane uchrashqan.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.