Қурбан нияз уйғурлар арисида хитай тилини техиму омумлаштуруш тәклипини оттуриға қойди

Вашингтондин мухбиримиз уйғар тәйярлиди
2024.02.27

Уйғур тили маарип, мәмурийәт вә башқа һәр саһәдә чәклинип, уйғурларниң мәдәнийәт қирғинчилиқиға дуч кәлгәнлики тәнқид қилиниватқан пәйттә, хитай хәлқ қурултийиниң әзаси қурбан нияз хитай тилини уйғурлар арисида омумлаштурушниң йеңи пикир тәклиплирини оттуриға қойған.

“шинҗаң гезити” ниң 2024-йили 2-айниң 26-күнидики хәвиригә асасланғанда, қурбан нияз рәқәмлик техникидин пайдилинип дөләтниң ортақ тил вә йезиқини техиму

Омумлаштуруши пикрини оттуриға қойған. У, дөләт тили, йәни хитай тилини

Яхши өгиниш арқилиқ хитай болмиған милләтләрниң техиму парлақ һаятқа еришәләйдиғанлиқини тәшәббус қилған. Шуниң билә бир вақитта бу сиясәтни уйғур елиниң чәт районлардики йеза-қишлақлириғичә әмәлийләштүрүш керәкликини тәкитлигән.

Мәзкур хәвәрдә қурбан нияз мундақ дегән: “бүгүнки күндә, интернет, сүний әқил, вә рәқәмлик техникилардин пайдилинип дөләт ортақ тил маарипи вә оқутушини илгири сүрүш. Есил хитай мәдәнийитигә варислиқ қилип җуңхуа миллити еңини күчәйтиш керәк. Шундақ қилғандила, вә ортақ гүллиниш вә тәрәққиятни әмәлгә ашурғили болиду.”

Қурбан нияз учтурпан наһийәсиниң имамлирим йезисида уйғур балилириниң хитай тилида оқуш мәктипи ечип вә уйғурлар арисида хитай тилини омумлаштурушини күчәп тәрғиб қилиш арқилиқ хитай һөкүмитиниң махтишиға сазавәр болуп, хитай хәлқ қурултийиға әзалиққа қобул қилинғаниди. Лекин чәт әлләрдики уйғурлар, җүмлидин дуня уйғур қурултийи уни хитайниң уйғурларни ассимилятсийә қилиши вә мәдәнийәт қирғинчилиқиға янтаяқ болди дәп һесаблиғаниди.

Уйғур кишилик һоқуқ қурулуши тәтқиқатчиси доктор һенри шаҗескигә охшаш мутәхәссисләрниң билдүрүшичә, нөвәттә хитай һөкүмитиниң уйғур елиниң чәт районлардики йеза-қишлақлириғичә уйғурларни мәҗбурий ассимилятсийә қилиш, мәҗбурий хитайлаштуруш, хитай тили вә мәдәнийитини сиңдүрүш һәрикити техи хитай һөкүмитиниң күткинидәк нәтиҗә бәрмигән, шу сәвәбтин қурбан нияздәкләрниң тәшәббуслирини тәшвиқ қилип өзлириниң көзлигән мәқситигә йәтмәкчи болған.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.