Боснийәдин қатарға қайтурулған абликим йүсүпниң тәқдири хәвп астида қалған

Мухбиримиз алим сейтоф
2019-08-03
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Боснийәдин қатарға қайтурулған абликим йүсүпниң паспорти.
Боснийәдин қатарға қайтурулған абликим йүсүпниң паспорти.
Photo: RFA

Абликим йүсүпниң хәлқара җәмийәткә қилған мураҗиити

Бу йил 53 яшқа киргән абликим йүсүп бихәтәр бир дөләткә берип орунлишиш үчүн қатардин боснийәгә учуп барған. Әмма боснийә һөкүмәт даирилири 2-авғуст күни абликимни айропилан билән йәнә қатарға қайтурувәткән. У доһа хәлқаралиқ айродромға йетип кәлгәндә қатар даирилири уни тутуп қалған вә иккинчи күни хитайға қайтуридиғанлиқини билдүргән.

Хитайға қайтурулса һаятиниң хәвп ичидә қалидиғанлиқини һес қилған абликим доһа хәлқаралиқ айродромда иҗтимаий таратқулар арқилиқ учур тарқитип, хәлқара җәмийәттин ярдәм тәләп қилған. Буниң билән бир қисим уйғур паалийәтчиләр уни қутқузуш үчүн җиддий һәрикәткә өткән. Хитай лагериға қамалған уйғур күлдүргә артиси адил миҗитниң түркийәдики күйоғли арслан һидайәт дәрһал абликим йүсүпниң мураҗиитини инглиз тилиға тәрҗимә қилип тарқатқан. Униң бу тиришчанлиқи сәвәбидин абликимниң хитайға қайтурулуш мәсилиси хәлқаралиқ таратқуларниң җиддий диққитини қозғиған. 

Абликим йүсүп мәсилисигә кишилик һоқуқни көзитиш тәшкилати қатарлиқ хәлқаралиқ кишилик һоқуқ тәшкилатлириниң арилишиши нәтиҗисидә қатар һөкүмити абликим йүсүпни 3-авғуст күни хитайға қайтурмиған. Кишилик һоқуқни көзитиш тәшкилатиниң иҗраийә директори кәннәс рос қатар һөкүмитиниң һазирчә абликим йүсүпни хитайға қайтурмиғанлиқидин хош болғанлиқини билдүргән. У йәнә твиттерда абликимниң хитайға қайтурулушиниң алдини елиш үчүн қатарға бесим ишлитиш керәкликини билдүргән. Кәннәсниң ейтишичә, абликимниң хитайға қайтурулушиниң алдини елиш үчүн йәнә 24 саәт бар икән.

Дуня уйғур қурултийи рәиси долқун әйса әпәндимму бу мәсилә һәққидә тохтилип: «биз америка вә германийә даирилирини бу мәсилә тоғрилиқ хәвәрләндүрүп, қатарниң абликим йүсүпни хитайға қайтурмаслиқи үчүн тәвсийә қилишини соридуқ. Илгирики йилларда хитайға қайтурулған уйғурларниң бир қисми из-дерәксиз йоқалған болса, йәнә бир қисми муддәтсиз қамақ җазаси, яки өлүм җазасиға һөкүм қилинди. Қатарниң хәлқаралиқ қанунларға асасән һәрқандақ бир кишини һаяти вә һөрлүки хәвпкә учрайдиған йәнә бир дөләткә қайтурмаслиқ мәҗбурийити бар. Мән қатарниң абликим йүсүпни хитайға қайтурмастин, униң үчинчи бир бихәтәр дөләткә беривелишиға йол қоюшини тәвсийә қилимән» деди.

Абликим йүсүп хотәндә туғулған болуп, у бихәтәр бир дөләткә берип яшаш үчүн қатардин боснийәгә барған. Боснийәниң мустәқил болуштин бурунқи вәзийити уйғурларниң һазирқи вәзийитигә бир қәдәр охшап кәтсиму, әмма явропадики бу мусулман дөлитиниң хитай билән наһайити қоюқ дипломатик мунасивити бар икән. Қатар бирләшкән дөләтләр тәшкилатиниң 41-нөвәтлик кишилик һоқуқ кеңиши йиғини җәрянида хитайниң уйғур дияридики бастуруш сияситини қоллиған очуқ хәткә имза қойған 50 дөләтниң биридур.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт