Amérika mu'awin prézidénti mayk pens Uyghurlar, xitay démokratliri we diniy guruppilar wekilliri bilen uchrashti

Muxbirimiz irade
2019-08-05
Élxet
Pikir
Share
Print
Ömer qanat ependi teklip bilen amérika mu'awin  prézidénti mayk pens bilen bolghan uchrishishqa qatnashti. 2019- Yili 5- awghust. Washin'gton, amérika.
Ömer qanat ependi teklip bilen amérika mu'awin prézidénti mayk pens bilen bolghan uchrishishqa qatnashti. 2019- Yili 5- awghust. Washin'gton, amérika.
Photo: RFA

5-Awghust düshenbe küni, amérika mu'awin prézidénti mayk pens amérikadiki Uyghurlar we shundaqla démokrat xitay wekilliri, xristi'an we falun'gong muritliri wekillirini qobul qilip, ular bilen söhbette bolghan.

Mezkur uchrishishqa dunya Uyghur qurultiyining ijra'iye komitéti re'isi, Uyghur kishilik hoquq qurulushi bashliqi ömer qanat ependi teklip qilin'ghan bolup, uchrishish etigen sa'et 11 de bashlinip, bir sa'et dawam qilghan. Ömer qanat ependining radiyomizgha bildürüshiche, bu qétimliq uchrishish mu'awin prézidént mayk pens ependige Uyghurlarning teleplirini yetküzidighan muhim bir purset bolghan. 

Amérika mu'awin prézidénti mayk pens xitay hökümitining Uyghurlargha yürgüzüwatqan lagér tüzümi we bashqa teqiblesh siyasetlirini eng küchlük tenqid qilghan erbablarning biri. U tunji qétim ötken yili paytext washin'gtondiki "Xudson instituti" da sözligen nutqida Uyghurlar heqqide mexsus toxtalghan we "Xitay kompartiyisi shinjangda bir milyondin oshuq Uyghur musulmanlirini hökümet lagérlirigha qamap, ménge yuyush herikiti élip barmaqta. Bu lagérlardin qutulup chiqqanlar béshigha kelgenlerni xitay kompartiyisining Uyghur milliy medeniyitini boghush we ularning étiqadini yoq qilishni meqset qilghan meqsetlik herikiti, dep teswirlimekte" dégen. U yene, 8-iyul küni xelq'ara diniy erkinlikni ilgiri sürüsh ministirlar yighinining yépilish murasimida sözligen nutqidimu xitay kompartiyisining bir milyondin oshuq Uyghur qatarliq musulmanlarni lagérgha qamighanliqini we amérikaning hergiz buninggha qarap turmaydighanliqini" tekitligen. 

Ömer qanat ependining bildürüshiche, u bügünki uchrishishta özige söz nöwiti kelgende aldi bilen mu'awin prézidéntning Uyghurlarning weziyitige köngül bölgenlikidin we uni dawamliq halda otturigha qoyuwatqanliqigha bolghan minnetdarliqini ipade qilghan. 

Ömer qanat ependining bildürüshiche, mayk pensmu özining Uyghurlarning weziyitini yéqindin közitiwatqanliqi, amérika tramp hökümitining dini erkinlik mesilisige jiddiy köngül bölgen bir hökümet bolush süpiti bilen xitaydiki Uyghur qatarliq milletler uchrawatqan bu mu'amilige nisbeten qandaq tedbir élish mesiliside dawamliq izdinidighanliqini ipade qilghan. 

Ömer qanat ependi mayk penske Uyghurlarning nöwette amérika hökümitining xitayning Uyghur élide yolgha qoyghan lagérlirigha qarshi konkrét tedbir élish teqezzasining qattiq küchiyiwatqanliqini éytqan. Yighinda eng köp tekitlen'gen nuqtimu, amérika hökümitining Uyghurlar mesilisini soda söhbetlirining kem bolsa bolmaydighan témisi qilishi kérekliki bolghan. 

Uchrishishqa qatnashqan xitay démokratiye wekilliri, xristi'anlar we falun'gong wekillirimu birdek halda Uyghur élidiki weziyetning jiddiylikini tekitlep, buni xitay hökümitining özlirige oxshash bashqa guruppilarghimu qollinidighan mu'amilisining jiddiy signali we bir örniki dep qaraydighanliqini bildürüshken.

Ömer qanat ependining bayan qilishiche, u uchrishishta mayk pens ependige aldi bilen Uyghur mesilisini xitay bilen bolghan soda söhbetliride otturigha qoyush we shundaqla washin'gtonda mexsus Uyghurlarning weziyiti téma qilin'ghan bir xelq'araliq yighin chaqirish qatarliq tekliplerni sun'ghan. 

Bu uchrishishqa amérika mu'awin prézidénti mayk pens we uning aliy derijilik meslihetchiliri shundaqla yene amérika tashqi ishlar ministirliqining diniy erkinlikke mes'ul alahide elchisi sam brownbek ependilermu ishtirak qilghan.

Toluq bet