Abduqadir yapchanning "3-Nöwetlik sherqiy türkistan milliy birlik shurasi" gha qatnishishigha ruxset qilinmidi

Ixtiyariy muxbirimiz erkin tarim
2020-09-29
Share
abduqadir-yapchan-1.jpg Jama'et erbabi abduqadir yapchan ependi(ongdin üchinchi) türkiye paytexti enqere. (Waqti éniq emes)
RFA/Erkin Tarim

Jama'et erbabi abduqadir yapchanning türkiye paytexti enqere qiziljahamam nahiyesi elize méhmanxanisida chaqirilghan "3-Nöwetlik sherqiy türkistan milliy birlik shurasi" gha qatnishishigha ruxset qilinmidi.

U, 25-séntebir küni mezkur yighin'gha qatnishish üchün enqerege kelgende türkiye ichki ishlar ministirliqi tarmiqidiki köchmenler idarisining mu'awin bashliqi gökche oq ependi téléfon qilip, uning "3-Nöwetlik sherqiy türkistan milliy birlik shurasi" gha qatnashmay istanbulgha qaytip kétishini telep qilghan. Abduqadir yapchan ependi ziyaritimizni qobul qilip bu toghriliq melumat berdi.

Jama'et erbabi abduqadir yapchan ependi xitayning töhmet qilishi bilen 2016-yili 8-ayning 31-künidin 2019-yili 2-ayghiche 32 ay qiriqlaréli wilayitidiki tutup turush orunlirida yatqanliqini, xitayning delil-ispatsiz halda türkiyening özini qayturup bérishini telep qilghanliqini, türkiye sot organlirining qararigha bina'en köchmenler idarisining özining mezkur yighin'gha qatnishishigha ruxset qilmighanliqini bayan qildi.

Biz bu heqte téximu éniq melumat igilesh üchün köchmenler idarisining mu'awin bashliqi gökche oq ependige téléfon qilduq. U, abduqadir yapchan ependining bixeterlikini qoghdash we korona wirusidin yuqumlinip qélishtin saqlash üchün uni qayturuwetkenlikini ilgiri sürdi.

Abduqadir yapchan ependi türkiye asasiy qanun sot mehkimisi we yawropa kishilik hoquq sotining özining bigunah ikenliki toghrisidiki qararigha qarimay, özige qoyulghan mundaq cheklimilerning qanun'gha xilap ikenlikini ilgiri sürdi.

D u q re'isi dolqun eysa ependi ziyaritimizni qobul qilip, xitayning özinimu abduqadir yapchan bilen birlikte 2003-yili "Qoralliq teshkilat qurghan, térrorluq qilghan" dep dunyagha élan qilghandin kéyin gérmaniye sotining tekshürüshi netijiside 2005-yili gérman puqraliqigha qobul qilin'ghanliqini, emma türkiye asasi qanun soti we yawropa kishilik hoquqi sot mehkimisi bigunah dep höküm chiqarghan abduqadir yapchan'gha türkiyening bundaq qilishining özining qanunigha xilap qilmish ikenlikini ilgiri sürdi. Bu heqte ziyaritimizni qobul qilghan abduqadir yapchanning adwokati ibrahim ergin ependi, 9-ayning 8-künidiki sotta abduqadir yapchan'gha bérilgen "Nazaret astida tutup turush" jazasining uzartilghanliqini, chünki xitay hökümitining yéqinda abduqadir yapchan toghrisida 3-qétim eyibleshname sun'ghanliqini, shunga uning enqerediki yighin'gha qatnishishining cheklimige uchrighanliqini bayan qilip mundaq dédi: "Abduqadir yapchan ependi kéler yili 3-ayda muhim bir sotqa chiqidu. Türkiye bu sotta abduqadir yapchanni éniq bir terep qilishi kérek. Lékin yéqinda xitay döliti türkiyege üchinchi qétimliq eyibleshnamisini sundi. Buning ichide bezi delil-ispatlarmu bar. Lékin bular qanuniy jehettin delil-ispat bolalmaydu. Normalda türkiye soti xitayning abduqadir yapchanni qayturup kétish qararini ret qilishi kérek. 'nazaret astida tutup turush qarari' bikar qilinmighachqa, uning enqerege bérishi cheklimige uchrighan".

Xitay 2003-yili abduqadir yapchanni "Qoralliq teshkilat qurghan, térrorluq qilghan" dep dunyagha élan qilghandin kéyin türkiye soti uni hazirghiche 10 qétim sotlighan. Ikki yérim yil türkiyening tutup turush orunlirida yatqan Uyghur jama'et erbabi abduqadir yapchan üstidin bu yil 2-ayning 12-küni istanbul chaghliyandiki sot mehkimiside sot hökümi chiqirilip, uning nazaret astida turushining dawamlishidighanliqi élan qilin'ghanidi. 9-Ayning 8-küni abduqadir yapchan yene bir qétim sotlinip mezkur jaza uzartilghanidi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet