Xelq'ara jama'etning diqqitini qozghighan 71 yashliq mehbus abdurusul memetning türmide jan üzgenliki ashkarilandi

Washin'gtondin muxbirimiz shöhret hoshur teyyarlidi
2023.08.02
saqchi-hojjetliri-turme.jpg “Kommunizm qurbanliri xatire fondi” retlep chiqqan “Saqchi höjjetliri” de bu süretni Uyghur rayonidiki jaza lagérlirida élip bérilghan manéwir bolushi mumkinlikini ilgiri sürgen.
AFP

Ötken hepte twittérda tarqalghan 71 yashliq mehbus abdurusul memetning 12 yash waqtida dadisidin “Qur'an” ögen'genliki üchün késilip ketkenlik uchuri xelq'ara jama'etning küchlük diqqitini tartqan idi. Muxbirimizning bu kishi heqqidiki éniqlashliri dawamida, uning ikki hepte burun türmide jan üzgenliki ashkarilandi.

Yéqinda “Shahit biz” tori tarqatqan bir twittér uchurida, qeshqerde bir mehbusning tutulushtin 52 yil burun dadisidin “Qur'an” oqushni ögen'genliki üchün 13 yil 11 ayliq késiwétilgenliki xewer qilin'ghan idi. Bir hepte ichide 67 ming kishi teripidin körülgen bu uchurda, “Mehbusning ismi abdurusul memet, yéshi 71, dadisidin ‛qur'an‚ ögen'gen waqti 1964‏-yili 11‏-aydin 1965‏-yili 3‏-ayghiche” dep xatirilen'gen. Uchurdin melum bolushiche, bu yil 71 yashqa kirgen abdurusul memet, qeshqer konasheher nahiyesining térim yéza 1‏-kentidin iken. Biz bu uchurning toghriliqi we mehbus abdurusul memetning nöwettiki ehwalini éniqlash üchün, qeshqer konasheher nahiyesidiki alaqidar idare organlargha téléfon qilduq. Téléfonimizni qobul qilghan bir xadim, bu heqte qeshqer konasheher nahiyelik edliye idarisining éniq jawab béreleydighanliqini éytti.

“Shahit biz” torida xatirilinishiche, abdurusul memet mezkur qilmishi seweblik 2017‏-yili tutqun qilin'ghan we jaza mudditini ötesh üchün ürümchi 3‏-türmige qamalghan. Téléfonimizni qobul qilghan qeshqer konasheher nahiyesidiki alaqidar saqchi xadimi, qeshqer konasheher nahiyesining térim yézisidin késiwétilgen abdurusul memet isimlik bir kishi barliqini delillesh bilen birlikte, uning buningdin ikki heptiche ilgiri jaza mudditini ötewatqan ürümchidiki türmide jan üzgenlikini ashkarilidi. Ötken yili ashkarilan'ghan “Qeshqer kona sheher saqchi arxipliri” resimlik we resimsizdin ibaret ikki qisim bolup, “Shahit biz” tori mezkur uchurni arxipning resimsiz qismidin bayqighan. Arxipta abdurusul memetning ilgiriki jinayet xatirisi bolmighanliqimu yézilghan.

Mezkur xadim, abdurusul memetning “Qanunsiz diniy pa'aliyetliri” seweblik 2017‏-yili tutqun qilin'ghanliqi we shu yildin étibaren ürümchide jaza ötep kelgenlikini tekitlidi. Melum bolushiche, 1952‏-yili tughulghan we 65 yéshida késiwétilgen abdurusul memet, tutqun qilin'ghan waqtida salametlikide mesile yoq iken, u türmide qan bésimi késili seweblik jan üzgen.

Xelq'ara jama'etning küchlük diqqitini tartqan mezkur uchurlargha chüshken inkaslarda, saqchilarning 52 yil burunqi mezkur “Jinayet” ni qandaq bayqighanliqi we ispatlighanliqigha qarita nurghun so'allar qoyulghan.

Nöwette gollandiyede yashawatqan lagér shahiti ömer bék'ali ependi, Uyghur élide tutqunlargha her xil “Jinayetler” ning toqup chiqilip artilidighanliqi we mejburiy qol qoydurghanliqini bayan qildi. Qanun idare qilinmaywatqan bir dölette, tutqunlargha herqandaq bir jinayetni artishning mumkinchilikini eskertken ömer bék'ali ependi, mezkur késilish sewebige asasen mehkum abdurusul memetning éghir qéyin-qistaqqa uchrighanliq éhtimalliqinimu otturigha qoydi.

Yuqirida 12 waqtida dadisidin “Qur'an” oqushni ögen'genliki üchün késilip ketken 71 yashliq abdurusul memetning türmide jan üzgenliki heqqide melumat berduq.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.