Хәлқара җамаәтниң диққитини қозғиған 71 яшлиқ мәһбус абдурусул мәмәтниң түрмидә җан үзгәнлики ашкариланди

• Вашингтондин мухбиримиз шөһрәт һошур тәйярлиди
  2023-08-02

Өткән һәптә твиттерда тарқалған 71 яшлиқ мәһбус абдурусул мәмәтниң 12 яш вақтида дадисидин “қуран” өгәнгәнлики үчүн кесилип кәткәнлик учури хәлқара җамаәтниң күчлүк диққитини тартқан иди. Мухбиримизниң бу киши һәққидики ениқлашлири давамида, униң икки һәптә бурун түрмидә җан үзгәнлики ашкариланди.

Йеқинда “шаһит биз” тори тарқатқан бир твиттер учурида, қәшқәрдә бир мәһбусниң тутулуштин 52 йил бурун дадисидин “қуран” оқушни өгәнгәнлики үчүн 13 йил 11 айлиқ кесиветилгәнлики хәвәр қилинған иди. Бир һәптә ичидә 67 миң киши тәрипидин көрүлгән бу учурда, “мәһбусниң исми абдурусул мәмәт, йеши 71, дадисидин ‛қуран‚ өгәнгән вақти 1964‏-йили 11‏-айдин 1965‏-йили 3‏-айғичә” дәп хатириләнгән. Учурдин мәлум болушичә, бу йил 71 яшқа киргән абдурусул мәмәт, қәшқәр конашәһәр наһийәсиниң терим йеза 1‏-кәнтидин икән. Биз бу учурниң тоғрилиқи вә мәһбус абдурусул мәмәтниң нөвәттики әһвалини ениқлаш үчүн, қәшқәр конашәһәр наһийәсидики алақидар идарә органларға телефон қилдуқ. Телефонимизни қобул қилған бир хадим, бу һәқтә қәшқәр конашәһәр наһийәлик әдлийә идарисиниң ениқ җаваб берәләйдиғанлиқини ейтти.

“шаһит биз” торида хатирилинишичә, абдурусул мәмәт мәзкур қилмиши сәвәблик 2017‏-йили тутқун қилинған вә җаза муддитини өтәш үчүн үрүмчи 3‏-түрмигә қамалған. Телефонимизни қобул қилған қәшқәр конашәһәр наһийәсидики алақидар сақчи хадими, қәшқәр конашәһәр наһийәсиниң терим йезисидин кесиветилгән абдурусул мәмәт исимлик бир киши барлиқини дәлилләш билән бирликтә, униң буниңдин икки һәптичә илгири җаза муддитини өтәватқан үрүмчидики түрмидә җан үзгәнликини ашкарилиди. Өткән йили ашкариланған “қәшқәр кона шәһәр сақчи архиплири” рәсимлик вә рәсимсиздин ибарәт икки қисим болуп, “шаһит биз” тори мәзкур учурни архипниң рәсимсиз қисмидин байқиған. Архипта абдурусул мәмәтниң илгирики җинайәт хатириси болмиғанлиқиму йезилған.

Мәзкур хадим, абдурусул мәмәтниң “қанунсиз диний паалийәтлири” сәвәблик 2017‏-йили тутқун қилинғанлиқи вә шу йилдин етибарән үрүмчидә җаза өтәп кәлгәнликини тәкитлиди. Мәлум болушичә, 1952‏-йили туғулған вә 65 йешида кесиветилгән абдурусул мәмәт, тутқун қилинған вақтида саламәтликидә мәсилә йоқ икән, у түрмидә қан бесими кесили сәвәблик җан үзгән.

Хәлқара җамаәтниң күчлүк диққитини тартқан мәзкур учурларға чүшкән инкасларда, сақчиларниң 52 йил бурунқи мәзкур “җинайәт” ни қандақ байқиғанлиқи вә испатлиғанлиқиға қарита нурғун соаллар қоюлған.

Нөвәттә голландийәдә яшаватқан лагер шаһити өмәр бекали әпәнди, уйғур елидә тутқунларға һәр хил “җинайәтләр” ниң тоқуп чиқилип артилидиғанлиқи вә мәҗбурий қол қойдурғанлиқини баян қилди. Қанун идарә қилинмайватқан бир дөләттә, тутқунларға һәрқандақ бир җинайәтни артишниң мумкинчиликини әскәрткән өмәр бекали әпәнди, мәзкур кесилиш сәвәбигә асасән мәһкум абдурусул мәмәтниң еғир қейин-қистаққа учриғанлиқ еһтималлиқиниму оттуриға қойди.

Юқирида 12 вақтида дадисидин “қуран” оқушни өгәнгәнлики үчүн кесилип кәткән 71 яшлиқ абдурусул мәмәтниң түрмидә җан үзгәнлики һәққидә мәлумат бәрдуқ.