Шаир абдушүкүр муһәммәт: "җимҗитлиқниң һекайәси" дики азабим хәлқимизниң азабидур

Ихтиярий мухбиримиз әркин тарим
2021-05-12
Share
Шаир абдушүкүр муһәммәт: Шаир абдушүкүр муһәммәтниң 2021-йили 5-май күни түркийәдә нәшр қилинған "җимҗитлиқниң һекайәси" намлиқ шеирлар топлиминиң муқависи.
Social Media

Шиветсийәдә туруватқан уйғур зиялийси шаир абдушүкүр муһәммәтниң "сәссизлигин һикайәси", йәни "җимҗитлиқниң һекайәси" намлиқ шеирлар топлими 5-май күни түрк оқурмәнлири билән йүз көрүшти. Түркийәниң пайтәхти әнқәрәдики "омҗа" нәшрияти тәрипидин нәшр қилинған 97 бәтлик китабқа абдушүкүр муһәммәдниң 2015-йилидин тартип язған 75 шеири таллап киргүзүлгән болуп, бу шеирларда асаслиқи вәтәнгә болған сеғиниш, уйғур миллити тартиватқан дәрд-әләмләр вә милләтниң тәқдири һәққидики мәзмунлар әкс әттүрүлгән.

"җимҗитлиқниң һекайәси" намлиқ шеирлар топлиминиң аптори абдушүкүр муһәммәт әпәнди китабта орун алған шеирларниң асасий мәзмуни тоғрисида мәлумат бәрди.

Abdushukur-Muhemmet.jpeg
Шиветсийәдә туруватқан уйғур зиялийси шаир абдушүкүр муһәммәт.

Абдушүкүр муһәммәт әпәнди өз шеирлириниң уйғур хәлқигә үмид беғишлайдиғанлиқини баян қилип мундақ деди: "китабниң әң ахирқи бетидә китабниң мәзмуни тоғрисида тохталдим. Оқурмәнләр мушу қисқа бир абзасни оқуған вақтида мениң шеиримда немиләрни ипадилигәнликимни техиму яхши биливалалайду. Мәсилән мән мундақ бир нәрсини яздим. Азаблиримниң кийими йоқ. Кечә қараңғулуқида май қоңғузидәк парқирайду. Униң дүмбисидә парқираватқан нур мениң шеирлиримдур. Мениң шеирлирим кечидә худди өмүчүктәк тор тоқуйду. Чүнки мән кечидә туғулдум. Кечидә яшидим. Мениң шеиримни оқуған кишиләр мениң назук азаблиримға сиңип кирәләйду. Мениң азабим әслидә мән тәвә болған милләтниң азабидур. Йоруқлуққа тәлпүнгән кишиләр үчүн шеир бир үмидтур. Шуниң үчүн мән шеир язимән. Мениң һессиятим вә шеир йезиштики мәқситим мушу. Мениң туйғулирим арзу-арманлирим шеирлиримниң һәр бир сөз вә мисралириға сиңип кәткән. Мениң мәқситим қараңғулуқтин қутулуш, инсанларға үмид бериш, инсанларни йоруқ бир дуняға башлаштин ибарәт. Мениң шеирлирим оқуған кишиләргә бир азадилиқни, худди өзлири демәкчи болған сөзләрни дәп бәрмәкчи болғандәк, уларниң азаблирини йеникләтмәкчи болғандәк һес қилдуриду. Мениң шеирлиримда мана мушу һес-туйғулар мәвҗут."

"җимҗитлиқниң һекайәси" намлиқ китабни түрк тилиға тәрҗимә қилған аминә ваһит сәдәф ханим зияритимизни қобул қилип, абдушүкүр муһәммәтниң шеирлириниң мәзмун вә бәдиий җәһәттин өзгичиликкә игә икәнликини баян қилди.

У, бу китабниң түрк тилида нәшр қилинишиниң зор әһмийәткә игә икәнликини, чүнки түркийәдә уйғур әдәбиятиниң яхши билинмәйдиғанлиқини баян қилди.

Түркийәниң бурса шәһиридики улудағ университети сәнәт факултети оқутқучиси доктор әрдәм өздәмир әпәнди соалимизға телефон учури арқилиқ җаваб берип, мундақ дәп язған: "қәдимий вәтинимиз шәрқий түркистанниң тәбиий гүзәлликлирини, тағ-дәрялирини, йеза-қишлақлирини, хәлқини, нахша-музикилирини, өрп-адәтлирини, бир шаирниң шеирлиридин өгинишни халиғанлар үчүн бу шеирлар тепилмас бир имкан сунмақта. Шаир абдушүкүр муһәммәт әпәнди бу шеирлири арқилиқ уйғурларниң һазирқи еғир вәзийитини тарихқа йезип қалдурған. Түркийәдә уйғур шеирлириниң тонулуши үчүнму зор әһмийәткә игә."

Абдушүкүр муһәммәт әпәнди 1967-йили кучада дуняға кәлгән. Балилиқ чағлирини ғулҗиниң күнәс наһийәсидә өткүзгәндин кейин, 1982-йили ата-анилири билән бирликтә кучаға қайтқан. Толуқ оттура мәктәпни пүттүргәндин кейин қәшқәр педагогика университети әдәбият кәспидә оқуған. 2003-Йили шиветсийәгә чиққучә үрүмчидә 13 йил оқутқучилиқ қилған. У, бурундин тартип шеирийәткә қизиқидиған болуп, һазирғичә җәмий 8 китаби нәшр қилинған. Буниң иккиси тәрҗимә әсәр болуп, қалғанлири иҗадий әсәрләр икән. Абдушүкүр әпәндиниң "җимҗитлиқниң һекайәси" намлиқ китаби, тунҗи қетим чәтәл тилиға тәрҗимә қилинған шеирлар топлими икән.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт