Шаир абидә аббасниң "турна" намлиқ шеирлар топлими нәшр қилинди

Ихтиярий мухбиримиз азиғ
2020-12-01
Share
Шаир абидә аббасниң Яш шаир абидә аббасниң "турна" намлиқ шеирлар топлими.
RFA/Azigh

Йеқинда дуня уйғур язғучилар уюшмисиниң нәширгә тәйярлиши "уйғур яр фонди" ниң алаһидә қоллиши билән яш шаир абидә аббас нәсринниң "турна" намлиқ шеирлар топлими түркийә язғучилар уюшмиси истанбул шөбиси тармиқидики әргүван (Ergüvan ) нәшрияти тәрипидин нәшр қилинған. "турна" яш шаир абидә аббасниң тунҗи шеирлар топлими болуп, китаб нәшр қилинғандин кийин әдәбият һәвәскарлириниң қизғин қарши илишиға еришкән.

Шаир абидә аббас ханим шеир вә шаир һәққидики чүшәнчилирини радийо аңлиғучилар билән ортақлишип мундақ деди: "мән үчүн ейтқанда, бир шаирға нисбәтән шеирдин ваз кечиш яки таллаш әркинлики болмайду. Худди инсан җинси вә миллитини таллиялмиғанға охшаш, шаир үчүн шеир язмаслиқ әркинликиму болмайду. Шаирниң йоқитишлири вә шаиранә ғурури уни шаир қилған дәп ойлаймән. У нурғун нәрсиләрни йоқитиду, еришиду. Лекин шаирлиқтин ваз кечәлмәйду. Шеир мән үчүн қизиқиш қозғайдиған яхши нәрсиму әмәс, шуниңға охшаш инкар қилинидиған яман нәрсиму әмәс. Шаирниң шеир йезиватқанлиқиға қизиқиш тәгсиз қараңғулуққа қизиқиш, шаирни махташ җараһәтни махташ билән охшаш дәп қараймән."

Дуня уйғур язғучилар уюшмисиниң баш катипи абдушүкүр муһәммәт әпәндим яш шаир абидә аббасниң шеирлири һәққидә тохтилип мундақ деди: "нәсринниң икки үч йил бурунқи әдәбий иҗадийәтлиридә саддилиқ вә аддийлиқ бар иди. Шеири мәнидә һес туйғуларни образлиқ тәпәккур яки конкрет образлар билән ипадиләйдиған шеирий шәкилләр бар иди. Болупму кейинки икки йилдин буянқи шеирлирини тилға алғанда, наһайити зор бурулуш һасил қилғанлиқини билгили болиду. Шеирларда ипадилимәкчи болған һес туйғу вә шеири мәниләр асасән абстрактлаштурулған уқумлар арқилиқ, йеңичә шеирий мисралар арқилиқ ипадиләнгәнликини көримиз. Шеирларда пикри наһайити терәнликкә қарап йүзләнгән, ипадилимәкчи болған мәниләрму көп хиллиққа, кәңликкә вә дуняниң ташқий қияпитидин ичкий мәнисигә қарап, инсанниң ташқий дунядики һәрикәтлиридин ичкий дунясидики өзгиришигә қарап йүзләнгән дәп қарашқа болиду."

Китабниң кириш сөзини пәлсәпә пәнлири доктори мәмтимин әла әпәнди қәләмгә алған болуп, доктор мәмтимин әла әпәндим китабханларға төвәндикидәк соал ташлиған: "28яшлиқ бир аял, ана, уйғур, мусулман вә түркийәдә мусапир булар биравниң шаир болушида немиләрдин дерәк бериду? болупму келәчики терән вә қорқунчлуқ мәҗһуллуққа толған бир милләтниң шаири болуш немидин дерәк бериду ? ана тили җиддий кризисқа дуч келиватқан милләтниң дәл ашу тилда, болупму ашу тилниң әң гүзәл, әң сипта вә әң мурәккәп қисмида шеир йезиш йәнә немиләрдин дерәк бериду?"

Биз сиясий килимат сәвәблик йоқилишқа мәҗбурлиниватқан уйғур әдәбиятини сақлап қилиш үчүн муһаҗирәттики уйғурлар қандақ мәҗбурийәтләрни өз үстигә илиш керәк дегән соал әтрапида пәлсәпә пәнлири доктори мәмтимин әла әпәндимни зиярәт қилдуқ. Мәмтимин әла әпәндим уйғур әдәбиятиниң мәвҗут реаллиқини чөридигән асаста соаллиримизға тәпсилий җаваб бәрди.

Көзәткүчиләрниң қаришичә, муһаҗирәттики уйғур әдәбиятиниң мәвҗутлуқи вә раваҗлинишини хитайниң уйғур мәдәнийитини йоқитиш сияситигә қарши реал тиришчанлиқ дәп қарашқа болидикән. Шиивитсийәдә рәсмий әнгә илинған дуня уйғур язғучилар уюшмиси қурулғандин буян муһаҗирәттики уйғур әдәбиятиниң раваҗлиниши вә тәрәққи қилиши үчүн актип паалийәт қилмақта.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт