Шәрқий түркистан миллий ойғиниш һәрикити американи хитай билән сода алақисини үзүшкә чақирди

Мухбиримиз ирадә
2020-08-14
Елхәт
Пикир
Share
Принт
2020- Йили 14-авғуст, шәрқий түркистан миллий ойғиниш һәрикити тәшкилати американи уйғур елидики зулумни аяғлаштуруш үчүн йәниму көп тәдбирләрни елишқа чақирди.
2020- Йили 14-авғуст, шәрқий түркистан миллий ойғиниш һәрикити тәшкилати американи уйғур елидики зулумни аяғлаштуруш үчүн йәниму көп тәдбирләрни елишқа чақирди.
RFA

2020-Йили 14-авғуст, йәни җүмә күни шәрқий түркистан миллий ойғиниш һәрикити тәшкилати ақсарай алдида намайиш уюштуруш арқилиқ америка һөкүмитини хитай билән болған тиҗарий алақисини аяғлаштурушқа һәм шундақла уйғур елидики зулумни аяғлаштуруш үчүн йәниму көп тәдбирләрни елишқа чақирди.

15-Авғуст шәнбә америка-хитай икки тәрәп вәкиллири бу йил 1-айда һасил қилинған «биринчи басқучлуқ сода келишими» ниң тәрәққиятиға қарап чиқиш үчүн син йиғини уюштуридиған болуп, син йиғиниға америка сода вәкили роберт ләйтизер вә хитайниң муавин баш министири лю хе баш болуп қатнишидикән.

Шәрқий түркистан миллий ойғиниш һәрикити тәшкилати башлиқи салиһ худаяр намайишта қилған нутқида әтики бу йиғинни тилға елип, америка һөкүмитиниң уйғурларға қарита ирқий қирғинчилиқ елип бериватқан һакимийәт билән тиҗарий мунасивитини үзүшкә чақирди. У сөзидә «америка, австралийә, әнглийә, канада, фирансийә, һиндистан вә японийә қатарлиқ хәлқаралиқ сотқа әза дөләтләр бу органға әрз сунуш арқилиқ хитай һакимийитини җавабкарлиққа тартиши керәк,» деди.

Салиһ худаяр нутқида уйғурларниң мәҗбурий әмгәккә селиниш мәсилисиниму тилға алди. У һазир он миңлиған уйғур әмгәк күчлириниң хитайдики завутларда мәҗбурий әмгәккә селиниватқанлиқини әскәртип: «қул әмгики билән тиҗарәт қиливатқан бир һакимийәт билән тиҗарәт қилиш әхлақий принсипларға уйғун әмәс,» деди. У йәнә «америка һөкүмити вә башқа һөкүмәтләр 3 милйон әтрапида кишини лагерларға қамап 21-әсирдә ирқий қирғинчилиқ билән шуғуллиниватқан рәзил һакимийәт билән сода қилишни тохтитиши керәк,» дәп әскәртти.

Мәзкур намайиш хитайниң уйғур елидики сиясәтлирини паш қилидиған наразилиқ шоарлири билән аяғлашти. Намайиш башқа хәлқаралиқ ахбаратларниңму диққитигә еришти.

Америка билән хитайниң мунасивити таҗсиман вирус юқуми, хитай һөкүмити хоңкоңда йолға қойған «дөләт хәвпсизлики қануни» вә уйғур елидики зулум сәвәблик йеқинқи бир қанчә айдин бери мисли көрүлмигән дәриҗидә йирикләшкән иди. Бирақ «җәнубий хитай әтигәнлик гезити» ниң хәвиригә қариғанда, хитай мәркизи банкасиниң башлиқи йи гаң шәнбә күнидики йиғин һәққидә тохталғанда: «мәйли хәлқаралиқ вәзийәт қанчилик өзгәргән болушидин қәтийнәзәр, биз америка билән болған биринчи басқучлуқ сода келишимигә һөрмәт қилимиз, биз иқтисадий һәмкарлиқимизни йәниму күчәйтишни арзу қилимиз,» дегән.

Ақсарайниң иқтисад мәслиһәтчиси ләррий кудлов болса «бизниң башқа мәсилиләрдә хитай билән наһайити чоң пәрқлиримиз бар. Бирақ биз биринчи басқучлуқ сода келишими бойичә бу учришишқа қатнишиватимиз,» дегән.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт