Amérikaning michigan uniwérsitétida Uyghur élidiki lagérlar mesilisi tonushturuldi

Muxbirimiz irade
2019-04-22
Élxet
Pikir
Share
Print
Michigan uniwérsitétining "Gérald ford ammiwi siyasetler instituti" da ötküzülgen Uyghur élidiki éghir kishilik hoquq krizisi heqqidiki muhakime yighinining uqturushi. 2019-Yili 18-aprél.
Michigan uniwérsitétining "Gérald ford ammiwi siyasetler instituti" da ötküzülgen Uyghur élidiki éghir kishilik hoquq krizisi heqqidiki muhakime yighinining uqturushi. 2019-Yili 18-aprél.
Social Media

Hörmetlik radi'o anglighuchilar, 18-aprél küni amérikadiki dangliq uniwérsitétlarning biri bolghan michigan uniwérsitétining "Gérald ford ammiwi siyasetler instituti" da Uyghur élidiki éghir kishilik hoquq krizisi heqqide bir muhakime yighini chaqirildi. Yighin'gha amérikadiki adwokat nuriy türkel ependi, jorj washin'gton uniwérsitéti proféssori shan robértis, ros-xulman téxnika instituti oqutquchisi timosiy grus qatarliqlar teklip qilin'ghan.

Michigan uniwérsitéti ammiwi siyasetler instituti dotsénti an linning riyasetchilikide élip bérilghan muhakime yighinida uzun yillardin béri xitay hökümitining qattiq bésim siyasetliri astida ézilip kéliwatqan Uyghurlarning nöwette islami we milliy adetliri boyiche salamlashqanliqi we halal-haramni perqlendürgenlikidek intayin eqelliy heriketliri sewebidinmu "Radikalliq" bilen eyiblinip "Qayta terbiye lagérliri" gha qamiliwatqanliqi we hazirghiche oxshimighan menbelerde alahazel 800 mingdin 2 milyon'ghiche Uyghur we bashqa milletlerning lagérgha solan'ghanliqi qatarliq türlük mesililer heqqide melumatlar bérilgen. 

Yighinda söz qilghan proféssor shan robértis qatarliq mutexessisler xitay hökümiti gerche Uyghur élidiki siyasetlerni "Térrorluqqa qarshi turush" dégen namlar astida élip bériwatqan bolsimu, biraq emeliyette u yerde Uyghurlargha qarshi irqchiliq tüsini alghan siyasetler yürgüzülüwatqanliqini eskertip ötken. 

Nuriy türkel ependi bügün radiyomizning ziyaritini qobul qilip yighin heqqide toxtaldi. 

Nuriy türkel ependi yighinda Uyghur élide nöwette yürgüzülüwatqan bu siyasetlerning Uyghur élining ichi-sirtida yashawatqan Uyghurlargha élip kéliwatqan tesirlirini asasiy nuqta qilip turup, Uyghurlar bashtin kechürüwatqan éghir weziyetni sherhlep ötken.

Yéqindin buyan amérikadiki nurghun uniwérsitétlarda, ilmiy tetqiqat organlirida arqa-arqidin mushuninggha oxshash ilmiy doklat bérish yighinliri uyushturuldi. Nuriy türkel ependi yuqiridikige oxshash bilim yurtlirida Uyghur mesilisining dawamliq munazire qilinip turushining bu mesilini dawamliq halda janliq tutup turush, uni bir keng ammiwi heriketke aylandurush we qanun-tüzümlerni maqullashqa türtke bolidighan qozghatquch küchni shekillendürüsh üchün zor ehmiyiti barliqini eskertip ötti.

U yighindiki anglighuchilarghimu Uyghurlarning béshigha kéliwatqan weziyetni özgertish üchün her bir kishining özliri turushluq jaylardiki dölet mejlis ezaliri bilen alaqiliship, Uyghurlargha munasiwetlik ikki qanun layihisining maqullinishi üchün küch qoshushining zörürlükini bildürgen. 

Yuqiridiki bu yighin "Michigan kündilik xewerler géziti" ning 18-aprél künidiki sanidimu orun alghan. Xewerde bayan qilinishiche, shu kündiki yighin'gha qatnashqan bir qisim oqughuchilar yighin arqiliq özlirining Uyghurlar toghruluq nurghun melumatlarni biliwalghanliqini we özining bir kishilik saylam hoquqini qollinip turup, amérika dölet mejlisi we hökümitini Uyghurlarning kishilik hoquqini qollashqa chaqiriq qilidighanliqini bildürgen.

Toluq bet