Америка дөләтлик истихбарат мудири: “хитай 1-номурлуқ дөләт хәвпсизлики тәһдитидур”

Мухбиримиз ирадә
2020-12-07
Share
Америка дөләтлик истихбарат мудири: “хитай 1-номурлуқ дөләт хәвпсизлики тәһдитидур” Америка дөләтлик истихбарат мудири җон ратклеф(John Ratcliffe) кеңәш палатаси ахбарат комитетиниң парламент бинасида ечилған намзат көрситиш йиғинидин илгири гуваһлиқ бәрмәктә. 2020-Йили 5-май, вашингтон.
REUTERS

Һөрмәтлик радийо аңлиғучилар, америкада хитай компартийәсигә болған тонушниң артишиға әгишип, униң инсанийәткә, җүмлидин әркинлик, демократийә вә қанун арқилиқ идарә қилиштин ибарәт асасий принсиплар асасида шәкилләнгән дуня тәртипигә пәйда қиливатқан тәһдити һәр пурсәттә тилға елинмақта.

Америка дөләтлик истихбарат мудири җон ратклеф 4-декабир күни американиң нопузлуқ жорналлиридин “вал-сирит жорнили” гезитидә елан қилған “хитай 1-номурлуқ дөләт хәвпсизлики тәһдити” мавзулуқ мақалиси әнә шуниң җүмлисидиндур. Җон раткилефи мақалисини “бейҗиңниң дуняни қайта шәкилләндүрүш вә һөкүмранлиқ қилиш урунушлириға қарши туруш дәвримизниң риқабити” дегән кичик тема билән башлап төвәндикиләрни дегән:

“мән америка дөләтлик истихбарат мудири болуш сүпитим билән америка президенттин қалсила, һөкүмәттики башқа һәрқандақ бир кишигә қариғанда әң көп истихбаратқа еришиш һоқуқиға игимән. Мән истихбарат органлирини назарәт қилимән, мениң ишханам президентқа дөлитимиз дуч келиватқан тәһдитләр һәққидә күндилик мәлумат тәйярлайду. Әгәр мениң бу өзгичә мәвқәдә туруп, америка хәлқигә берәләйдиған бир мәлуматим бар болса, у һалда у хитай хәлқ җумһурийитиниң бүгүн америкаға әң чоң тәһдит икәнлики, шундақла дуня демократийәси вә әркинлики үчүнму иккинчи дуня урушидин буянқи әң зор тәһдит икәнликидур.”

У йәнә мундақ дегән: “истихбарат ентайин ениқ: йәни бейҗиң иқтисадий, һәрбий вә пән-техника җәһәттә америка вә йәршариниң башқа җайлириға һөкүмранлиқ қилмақчи. Хитайниң нурғун чоң қурулуш пиланлири вә даңлиқ ширкәтлири хитай компартийисиниң йошурун һәрикәтлириниң пәқәтла инайин аз бир қисмиға вәкиллик қилиду. Мән униң иқтисадий җасуслуқ усулини ‛булаш, көпәйтиш вә орнини елиш‚ дәп атаймән. Хитай америка ширкәтлириниң техникилирини оғрилиди, андин уни тәқлид қилип көпәйтти вә андин америка ширкәтлириниң дуня базиридики орнини тартивалди.”

Җон ратклефниң мақалисидә көрситишичә, 2018-йили хитайниң “Sinovel” шеркитиниң “америка дәриҗидин ташқири өткүзгүч гуруһи” ниң сода мәхпийәтликини оғрилиғанлиқиниң ашкарилинип, хитай ширкитигә җаза берилгән болсиму, америка шеркити тартқан зиянни толдурувелиш мумкин болмиған. Бу оғрилиқ нәтиҗисидә америка ширкитиниң пайчеки қиммити 1 милярд доллардин артуқ чүшүп кәткән вә 700 хизмәт орни қисқартилған. Җон ратклеф вәзийәтни мундақ дәп тәсвирлигән: “бүгүнки күндә синовел оғрилиқ билән әмәс, худди әқил-парасәт вә җапалиқ ишләш арқилиқ қанунлуқ һалда сода қиливатқандәк шамал турубинисини дуня миқясида сетиватиду.”

Җон ратклеф мақалисиниң давамида хитайниң әқлий мүлүк һоқуқини оғерилаш вәқәлиригә аит йәнә бир мунчә мисалларниму көрсәткән вә “хитайниң америкадики әқлий мүлүк оғрилиқиниң америкаға йилиға 500 милярд доллар зиян салғанлиқи” ни билдүргән.

Иккинчи қәдәмдә у хитайниң американиң һәрбий техникилирини оғрилаш мәсилисидә тохталған. У бу һәқтә мунуларни дегән: “хитай йәнә ши җинпиңниң таҗавузчилиқ пиланини ишқа ашуруп, уни дунядики алдинқи қатардики һәрбий күчкә айландуруш үчүн американиң әң сәзгүр мудапийә техникилирини оғрилиди. Америка истихбаратиниң игилишидин қариғанда, улар һәтта биологийәлик иқтидарға игә әскәрләрни йетиштүрүп чиқириш үчүн хитай хәлқ армийәси әзалириға қарита синақ елип бармақтикән. Демәк, бейҗиң һакимийәт йүргүзүштә әхлақий чәклимиләр билән һесаблишип олтурмайду.”

Җон ратклеф мақалисидә йәнә хитайниң йеңидин тәрәққий қилдурулуватқан юқири техникилардиму үстүнлүк талишиватқанлиқини, хитайниң хуавей қатарлиқ зор шеркәтлириниңму пүтүнләй юмшақ деталларға йочуқ киргүзүш арқилиқ җасуслуқ вә хусусий учурларни оғрилаш үчүн мулазимәт қилидиғанлиқини ейтип, американиң иттипақдаш дөләтлири әгәр хитайға тәвә бундақ техникиларни ишләтсә, американиң бу дөләтләр билән һәл қилғуч истихбаратларни ортақлишишиға зор дәриҗидә чәклимә әп келидиғанлиқини билдүргән.

У йәнә мақалисидә хитай һөкүмитиниң америкадики ширкәтлири вә у ширкәтләрдә ишләйдиған миңлиған ишчиларни дәстәк қилип туруп, хитайға қарита тәнқидий позитсийәдә болуватқан америка дөләт мәҗлис әзалирини тәсир астиға еливатқанлиқи вә уларни бу позитсийәсидин ваз кечишкә қистап кәлгәнликини мисал билән чүшәндүргән. У хитайниң америка авам палата вә кеңәш палата әзалирини нишан қилған тәсир көрситиш һәрикәтлириниң әмәлийәттә росийәниңкидин алтә һәссә, иранниңкидин 12 һәссә көпликини баян қилған.

Раткилеф йәнә хитайға қаритилған диққәтни ашуруш үчүн истихбаратқа аҗритилған 85 милярд долларлиқ федератсийә хамчотидин мәхсус мәбләғ аҗратқанлиқини тәкитлигән.

Америкадики уйғур зиялийси елшат һәсән әпәнди америка дөләтлик истихбаратиниң мудири болған җон ратклеф дегән юқириқи сөзләрниң әһмийитини баһалап: “америка мана әмди хитай компартийәси рәһбәрликидики хитайни чин мәнисидин тонуп йәтти. Хитайниң пүткүл инсанийәткә тәһдитликини, биринчи номурлуқ дүшмәнликини тонуп йәтти. Америка истихбаратиниң бундақ дейиши америкадики һәр икки партийәдин болғанларниң бундин кейинки ортақ тонушиниң мушу йөнүлүштә болидиғанлиқидин дерәк бериду,” деди. У йәнә буниң американиң ғәрбтики шерик дөләтлири үчүнму бир җиддий сегнал болидиғанлиқини билдүрди.

Америка дөләтлик истихбарат мудири җон ратклеф мақалисиниң давамидиму америкадики бу көзқараш бурулушни гәвдиләндүргән. У мундақ дегән: “америка истихбарат органлири ичидә һазир тәпәккур өзгириши вә сағлам болған муназирә алиқачан йүз бериватиду. Соғуқ мунасивәтләр уруши мәзгилидә мәйданға кәлгән талантлиқ истихбарат анализчилириға нисбәтән, совет иттипақи вә росийә изчил диққәт мәркизи болуп кәлди. Бу әсирниң бешида чоң болғанларға нисбәтән болса терорлуққа қарши туруш әң муһим орунға қоюлди. Әмма бүгүн биз алдимиздики пакитларға сәгәклик билән қаришимиз керәк, чүнки у шуни ениқ көрситип беридуки, хитай американиң дөләт бихәтәрлик хизмитиниң әң мәркизий ноқтиси болуши керәк.”

Җон ратклеф башқа дөләтләргиму хитаб қилип мундақ дегән: “башқа дөләтләрму буниң уларғиму бап келидиғанлиқини чүшиниши керәк. Дуня бир-биригә пүтүнләй маслашмайдиған икки идеологийә оттурисида таллашқа дуч кәлмәктә. Хитай рәһбәрлири шәхсниң һоқуқини компартийиниң ирадисигә бойсундурушни көзләйду. Улар һөкүмәтни контрол қилип, назарәт-тәқиб системиси билән пуқраларниң шәхсий мәхпийәтлики вә әркинликигә бузғунчилиқ қилиду.”

Җон ратклеф мақалиси ахирида йәнә төвәндикидәк муһим ноқтини тәкитлигән: “биз бейҗиңниң дуняни қайтидин қараңғулуққа сөрәп кириш тиришчанлиқини өзликидин мәғлуб болиду, заманиви дәврдә яхшилиқ һаман ғалиб келиду, дәп ойлимаслиқимиз керәк. Чүнки хитай өзи башчилиқ қилмиған дуняви тәртипни тарихий хаталиқ, дәп қарайду. Шуңа уни өзгәртишкә вә әркинликниң дуняниң һәрқайси җайлириға тарқилишини тосушқа һәрикәт қилиду. Бейҗиң америка билән очуқ-ашкара тоқунушушқа тәйярлиқ қилмақта. Шуңа вашингитонму буниңға тәйярлиниши керәк. Һәрқайси партийәләр пәрқлирини бир яққа қайрип қоюп һәмкарлишиши, бу һәқтә очуқ-ашкарә сөзлиши вә тәдбир қоллиниши керәк.”

Елшат һәсән әпәндиниң қаришичә, американиң хитайни бундақ чоңқур тонуп йетишидә бу қетимлиқ таҗисиман вируси зор рол ойниған. У “таҗисиман вирусниң хитай компартийәсиниң учурни қамал қиливелиши нәтиҗисидә дуняға кәң йейилип зор балайи-апәт кәлـтүрүп чиқириши американи ойғатти. Улар хитай компартийәсиниң әхлақтин йирақ вә мәқситигә йетиш үчүн вастә таллимайдиғанлиқини тонуп йәтти,” дәйду.

Җон ратклеф америка җамаитигә хитабән язған вә зор диққәт қозғиған бу мақалисини төвәндики җүмлиләр билән аяқлаштурған: “бу биз бир әвлад кишиләрниң риқабити. Америкалиқлар фашизмниң балайи-апәтлирини йеңип, төмүр пәрдини чүшүргичә болған арилиқта изчил қәд көтүрди. Биз бир әвлад кишиләр хитайниң дуняни қайтидин шәкилләндүрүш вә американиң дунядики йетәкчи дәриҗидин ташқири чоң дөләт болуштәк орнини тартивелиш һәрикитигә қайтурған инкасимиз билән тарих алдида баһалинимиз. Пакитлар ениқ, у һалда бизниң инкасимизму шундақ болуши керәк.”

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт