Аделайде шәһиридә “шәрқий түркистандики уйғур мусулманлириниң қийинчилиқ әһваллири” дегән темида йиғин йиғин ечилди

Ихтиярий мухбиримиз арслан
2019-12-04
Share
awstraliye-roshen-paaliyet-2.jpg “уйғур һәрикити тәшкилати” ниң рәиси рошән аббас ханим австралийәдики паалийәтлиридә. 2019-Йили 2-декабир, австралийә.
RFA/Arslan

2-Декабир дүшәнбә күни аделайде шәһиридә җәнубий австралийә ислам җәмийитиниң уюштуруши билән “шәрқий түркистандики уйғур мусулманлириниң қийинчилиқ әһваллири” дегән темида йиғин өткүзүлгән. Бу йиғинда җәнубий австралийә ислам җәмийитиниң рәһбәрлири вә әзалири, аделайде шәһиридә яшаватқан уйғурлар вә австиралийәни зиярәт қиливатқан “уйғур һәрикити тәшкилати” ниң рәиси рошән аббас ханим, дуня уйғур қурултийиниң баш тәптиши абликим идрис қатарлиқ меһманларму қатнашқан.

Йиғинда, рошән аббас ханим уйғурларниң һазирқи әһвали тоғрисида доклат бәргән. Йиғинда йәнә австралийә шәрқий түркистан җәмийитиниң рәиси нурмуһәммәд миҗит, дуня уйғур қурултийиниң баш тәптиши абликим идрис, җәнубий австралийә ислам федератсийәсиниң мәсуллиридин профессор муһәммәд абдулла қатарлиқ кишиләр сөз қилған.

Йиғинда сөз қилған рошән аббас ханим, уйғур дияриниң ишғал қилинған бир земин икәнликини оттуриға қойған вә “шәрқий түркистандики 3 милйон әтрапида киши уйғур вә мусулман болғанлиқи сәвәбидин йиғивелиш лагериға қамалди” дегән.

Рошән аббас ханим сөзидә йәнә уйғурларниң дини әркинликиниң чәкләнгәнлики, мәсчитләрниң чеқилғанлиқи, уйғурларниң дини етиқадидин ваз кечишкә мәҗбурлиниватқанлиқи, йиғивелиш лагерлириниң йениға җәсәт көйдүрүш өйлири ясилип инсанларниң өлтүрүлүватқанлиқи, уйғурларниң қийин-қистаққа елиниватқанлиқи қатарлиқ әһвалларни оттуриға қойди.

Рошән аббас ханим сөзидә йәнә уйғур дияриниң һәр қайси җайлириниң көзитиш аппаратлири арқилиқ 24 саәт назарәт астиға елинғанлиқини вә уйғур дияриниң үсти очуқ бир түрмигә айланғанлиқини билдүрди.

Йиғинда рошән аббас ханим, хитайниң уйғурларға қарита меңә ююш елип бериватқан җаза лагерлирини дуняға чирайлиқ көрситиш үчүн, “кәспи тәрбийиләш мәркизи” дәп көз боямчилиқ қиливатқанлиқиға рәддийә бәрди вә буниңға қарита нәччә йүзлигән доктор вә профессорлар, илим әрбаблири, язғучи-шаир вә зиялийларниң кәсип өгинишкә еһтияҗи йоқлуқини билдүрди вә хитайниң уларни немә үчүн лагерға солиғанлиқи тоғрисида соал қойди. Рошән аббас ханим сөзидә йәнә һәдиси гүлшән аббасниң кәспи дохтур икәнликини, униң башқа бир кәспий өгинишкә еһтияҗи болмисиму лагерға қамап қоюлғанлиқини билдүрүп ачиси қатарлиқ пүткүл уйғурларниң әркинликкә чиқиши үчүн күрәш қилидиғанлиқини билдүрди.

Йиғинда сөз қилған җәнубий австралийә ислам җәмийитиниң рәиси профессор муһәммәд абдуллаһ, уйғур мусулманлириниң дини әркинликиниң чәкләнгәнликини, диндин ваз кечишкә мәҗбурланғанлиқини билдүрди вә уйғурларниң дини етиқадини өзгәртиш үчүн хитай даирилири тәрипидин җаза лагерлириға соланғанлиқини тәкитлиди.

Йиғин ахирида рошән аббас ханим йиғин әһлиниң уйғурларға алақидар сориған соаллириға җаваб бәргән.

Биз бу йиғин тоғрисида техиму көп мәлуматқа еришиш үчүн йиғинға қатнашқан дуня уйғур қурултийиниң баш тәптиши абликим идрис әпәнди билән сөһбәт елип бардуқ.

Абликим идрис әпәнди бу йиғин тоғрисида тохтилип, бу йиғинниң яхши өткәнликини, бу йиғинни җәнубий австралийә ислам җәмийәтлири федератсийәси билән америкиниң аделайидта турушлуқ консолханиси бирликтә уюштурғанлиқини билдүрди.

Абликим идрис әпәндиниң билдүрүшичә, рушән аббас ханим аделайде шәһридә, абк радио, подкаст, вә бир қанчә ахбарат органлириниң мухбилириниң зияритини қобул қилип уйғур мәсилиси тоғрисида сөзлигән.

Абликим идрис әпәнди рошән аббас ханим билән биргә австралийәдә давам қиливатқан зиярити тоғрисида тохтилип, аделайде шәһиридә йәнә икки университетта оқуғучиларға уйғур мәсилиси тоғрисида лекисийә бәргәнликини, оқутқучилар билән айрим олтуруп буниңдин кейин уйғур мәсилиси тоғрисида қандақ хизмәт паалийәтләр елип бериш тоғрисида пикир алмаштурғанлиқини билдүрди.

3-Декабир күни йәнә җәнубий австралийә перис шәһиридә америка консолханисиниң уюштуруши билән йәнә бир йиғин ечилған болуп бу йиғинда рушән аббас ханим уйғур мәсилиси тоғрисида докилат бәргән.

Биз рушән аббас ханимниң австиралийә зиярити вә йиғинда йиғинда сөзлигән мәзмунлар тоғрисида пикир-қарашлирини елиш үчүн телефон зиярити елип бардуқ. Рушән аббас ханим өзиниң австралийә зиярити тоғрисида сөзләп бәрди.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт