Adélaydé shehiride "Sherqiy türkistandiki Uyghur musulmanlirining qiyinchiliq ehwalliri" dégen témida yighin yighin échildi

Ixtiyariy muxbirimiz arslan
2019-12-04
Élxet
Pikir
Share
Print
"Uyghur herikiti teshkilati" ning re'isi roshen abbas xanim awstraliyediki pa'aliyetliride. 2019-Yili 2-dékabir, awstraliye.
"Uyghur herikiti teshkilati" ning re'isi roshen abbas xanim awstraliyediki pa'aliyetliride. 2019-Yili 2-dékabir, awstraliye.
RFA/Arslan

2-Dékabir düshenbe küni adélaydé shehiride jenubiy awstraliye islam jem'iyitining uyushturushi bilen "Sherqiy türkistandiki Uyghur musulmanlirining qiyinchiliq ehwalliri" dégen témida yighin ötküzülgen. Bu yighinda jenubiy awstraliye islam jem'iyitining rehberliri we ezaliri, adélaydé shehiride yashawatqan Uyghurlar we awstiraliyeni ziyaret qiliwatqan "Uyghur herikiti teshkilati" ning re'isi roshen abbas xanim, dunya Uyghur qurultiyining bash teptishi ablikim idris qatarliq méhmanlarmu qatnashqan.

Yighinda, roshen abbas xanim Uyghurlarning hazirqi ehwali toghrisida doklat bergen. Yighinda yene awstraliye sherqiy türkistan jem'iyitining re'isi nurmuhemmed mijit, dunya Uyghur qurultiyining bash teptishi ablikim idris, jenubiy awstraliye islam fédératsiyesining mes'ulliridin proféssor muhemmed abdulla qatarliq kishiler söz qilghan.

Yighinda söz qilghan roshen abbas xanim, Uyghur diyarining ishghal qilin'ghan bir zémin ikenlikini otturigha qoyghan we "Sherqiy türkistandiki 3 milyon etrapida kishi Uyghur we musulman bolghanliqi sewebidin yighiwélish lagérigha qamaldi" dégen.

Roshen abbas xanim sözide yene Uyghurlarning dini erkinlikining cheklen'genliki, meschitlerning chéqilghanliqi, Uyghurlarning dini étiqadidin waz kéchishke mejburliniwatqanliqi, yighiwélish lagérlirining yénigha jeset köydürüsh öyliri yasilip insanlarning öltürülüwatqanliqi, Uyghurlarning qiyin-qistaqqa éliniwatqanliqi qatarliq ehwallarni otturigha qoydi.

Roshen abbas xanim sözide yene Uyghur diyarining her qaysi jaylirining közitish apparatliri arqiliq 24 sa'et nazaret astigha élin'ghanliqini we Uyghur diyarining üsti ochuq bir türmige aylan'ghanliqini bildürdi.

Yighinda roshen abbas xanim, xitayning Uyghurlargha qarita ménge yuyush élip bériwatqan jaza lagérlirini dunyagha chirayliq körsitish üchün, "Kespi terbiyilesh merkizi" dep köz boyamchiliq qiliwatqanliqigha reddiye berdi we buninggha qarita nechche yüzligen doktor we proféssorlar, ilim erbabliri, yazghuchi-sha'ir we ziyaliylarning kesip öginishke éhtiyaji yoqluqini bildürdi we xitayning ularni néme üchün lagérgha solighanliqi toghrisida so'al qoydi. Roshen abbas xanim sözide yene hedisi gülshen abbasning kespi doxtur ikenlikini, uning bashqa bir kespiy öginishke éhtiyaji bolmisimu lagérgha qamap qoyulghanliqini bildürüp achisi qatarliq pütkül Uyghurlarning erkinlikke chiqishi üchün küresh qilidighanliqini bildürdi.

Yighinda söz qilghan jenubiy awstraliye islam jem'iyitining re'isi proféssor muhemmed abdullah, Uyghur musulmanlirining dini erkinlikining cheklen'genlikini, dindin waz kéchishke mejburlan'ghanliqini bildürdi we Uyghurlarning dini étiqadini özgertish üchün xitay da'iriliri teripidin jaza lagérlirigha solan'ghanliqini tekitlidi.

Yighin axirida roshen abbas xanim yighin ehlining Uyghurlargha alaqidar sorighan so'allirigha jawab bergen.

Biz bu yighin toghrisida téximu köp melumatqa érishish üchün yighin'gha qatnashqan dunya Uyghur qurultiyining bash teptishi ablikim idris ependi bilen söhbet élip barduq.

Ablikim idris ependi bu yighin toghrisida toxtilip, bu yighinning yaxshi ötkenlikini, bu yighinni jenubiy awstraliye islam jem'iyetliri fédératsiyesi bilen amérikining adélayidta turushluq konsolxanisi birlikte uyushturghanliqini bildürdi.

Ablikim idris ependining bildürüshiche, rushen abbas xanim adélaydé shehride, abk radi'o, podkast, we bir qanche axbarat organlirining muxbilirining ziyaritini qobul qilip Uyghur mesilisi toghrisida sözligen.

Ablikim idris ependi roshen abbas xanim bilen birge awstraliyede dawam qiliwatqan ziyariti toghrisida toxtilip, adélaydé shehiride yene ikki uniwérsitétta oqughuchilargha Uyghur mesilisi toghrisida lékisiye bergenlikini, oqutquchilar bilen ayrim olturup buningdin kéyin Uyghur mesilisi toghrisida qandaq xizmet pa'aliyetler élip bérish toghrisida pikir almashturghanliqini bildürdi.

3-Dékabir küni yene jenubiy awstraliye péris shehiride amérika konsolxanisining uyushturushi bilen yene bir yighin échilghan bolup bu yighinda rushen abbas xanim Uyghur mesilisi toghrisida dokilat bergen.

Biz rushen abbas xanimning awstiraliye ziyariti we yighinda yighinda sözligen mezmunlar toghrisida pikir-qarashlirini élish üchün téléfon ziyariti élip barduq. Rushen abbas xanim özining awstraliye ziyariti toghrisida sözlep berdi.

Toluq bet