Йәһудийлар тәшкилати: “биз 2022-йили бейҗиңда 1936-йилидики берлин олимпикиниң қайта тәкрарлинишини көрәмдуқ?”

Мухбиримиз нуриман
2022-01-28
Share
Йәһудийлар тәшкилати: “биз 2022-йили бейҗиңда 1936-йилидики берлин олимпикиниң қайта тәкрарлинишини көрәмдуқ?” Америка дөләт мәҗлиси ичидә қурулған “уйғурларни қоллаш горупписи” ниң рәиси том сузи 10 дин артуқ уйғур, тибәт вә йәһудий кишилик һоқуқ тәшкилатлири билән бирликтә бирләшкән дөләтләр тәшкилати бинаси алдида намайиш қилди. 2022-Йили 28-январ.
Photo: RFA

28-январ күни нию-йорктики бирләшкән дөләтләр тәшкилати хизмәт бинасиниң алдида наһайити өзгичә бир паалийәт илип бирилди. Америка дөләт мәҗлиси ичидә қурулған “уйғурларни қоллаш горупписи” (Uyghur Caucus) ниң рәиси том сузи 10 дин артуқ уйғур, тибәт вә йәһудий кишилик һоқуқ тәшкилатлири билән бирликтә бирләшкән дөләтләр тәшкилати бинаси алдида намайиш қилип, хәлқара олимпик комитетини хитай компартийәсиниң кишилик һоқуқ дәпсәндичиликини ашкара әйибләшкә чақирди.

Америка дөләт мәҗлис әзалиридин том сузи вә киристофер симис қатарлиқларниң башчилиқида “уйғурларни қоллаш горупписи” өткән йили 29-июл күни қурулған иди. Улар бу һәқтики баянатида хитай компартийәсиниң уйғур районидики системилиқ кишилик һоқуқ дәпсәндичиликлиригә болған тонушни юқири көтүрүш, шундақла 21-әсирдики әң чоң кишилик һоқуқ дәпсәндичиликини һәл қилишни мәқсәт қилған қанунларни қоллаш үчүн хизмәт қилидиғанлиқини билдүргәниди.

NewYork-BDT-Namayosh-20220228-02.jpg

Том сузи мәзкур паалийәттә сөз қилип, хәлқара олимпик комитетини кишилик һоқуқ еғир дәпсәндә қилиниватқан бир дөләттә өткүзүлүш алдида турған олимпик мусабиқиси үчүн өзиниң мәсулийитини қайта ойлинип көрүшкә, уйғур районидики кишилик һоқуқ дәпсәндичиликигә алаһисә диққәт қилишқа чақирди. У мундақ деди: “американиң алдинқи вә һазирқи һәр икки нөвәтлик һөкүмити шинҗаңда ирқий қирғинчлиқ йүз бериватиду, дәп елан қилди. Америкада нурғун мәсилиләрдә бирликкә киләлмәйватқан икки партийә уйғур мәсилисидә бирләшти, бу наһайити муһим. Америка һөкүмти йеқинда ‛уйғур мәҗбурий әмгәкниң алдини илиш қануни‚ ни мақуллиди. Қанунни мақуллаш арқилиқ уларниң мәҗбурий әмгәк арқилиқ ишләпчиқарған майка-иштанлириниң бәдилиниң еғир болидиғанлиқини билдүрди. Уйғурлар учраватқан муамилиләр сәвәблик биз шинҗаңдин мәһсулат импорт қилишни тохтитишимиз керәк.”

Паалийәткә лагер шаһиди турсунай зиявудун, уйғур һәрикити тәшкилати, уйғур америка бирләшмиси қатарлиқ тәшкилатларму иштирак қилған.

Уйғур һәрикити тәшкилатиниң хадими бабур илчи том сузидин кейинла сөз қилди. У уйғурлар дуч келиватқан вәзийәтниң һәқиқәтән еғир икәнлики, өзиниң чоң дадисиниңму лагерға соланғанлиқини ейтип өтти, у йәнә мундақ деди: “йиллардин бири биз хәлқара олимпик комитетиниң ирқий қирғинчилиққа қарши турушини, бейҗиңда өткүзүлидиған олимпкини башқа дөләткә йөткишини вә бу арқилиқ хитайниң уйғурларға йүргүзиватқан җинайитини ашкара әйиблишини, 2022-йиллиқ бейҗиң олимпки арқилиқ бейҗиңниң уйғурларға йүргүзәиватқан бастурушини тәбриклимәсликини тәләп қилип кәлдуқ. Улар тәлипимизни рәт қилди, шуңа биз өзимиз һәрикәткә өтүшимиз, олимпик мусабиқисини көрүшни рәт қилишимиз керәк. Мән олимпик мусабиқисигә мәбләғ салғучиларни хитай билән болған һәмкарлиқини тохтитишини, уйғур ирқий қирғинчлиқиға шерик болмаслиқини тәләп қилимән.”

Турсунай зиявудун лагерда өзи бивастә бешидин өткән кәчүрмишлирини сөзләш арқилиқ, хитайниң олимпик өткүзүшкә әсла салаһийити тошмайдиған бир дөләт икәнликини, хәлқара олимпик комитетиниң бейҗиңда олимпик өткүзүш арқилиқ дуняниң хитайни йәнила қоллаватқандәк бир кәйпият пәйда қилишини қобул қилалмайдиғанлиқини билдүрди.

Паалийәттә уйғурлар вә тибәтләрни қоллайдиған тәшкилатларму сөз қилип, хәлқара олимпик комитетиниң ирқий қирғинчлиқниң һәмкарлашқучиси болмаслиққа, хитай компартийәсинң кишилик һоқуқ дәпсәндичиликини ашкарилашқа чақирди.

Әң ахирида “уйғурларниң әркинилики үчүн йәһуди һәрикити” тәшкилатиниң вәкили сөз қилди. У йәһудийларниң уйғурларниң нөвәттики әһвалини наһайити яхши чүшинидиғанлиқини вә кишиләрниң йәһудийларниң тарихини билип туруп йәнә һеч иш болмиғандәк, уйғур мәҗбури әмгики арқилиқ ишләпчиқирилған майкиларни кейип, уйғурларға қоллиниватқан юқири тихиникалиқ назарәт қилиш сиситемиси һәққидә ишләнгән филимләрни көрүп йүрүверишини тәнқидлиди. У мундақ деди: “биз бу олимпкни башқа нормал тәнтәрбийә мусабиқилирини көргәндәк көрәмдуқ? 2022-йили бейиҗиңда 1936-йили берлинда йүз бәргән ишларниң қайта йүз биришигә йол қоямдуқ? том сузиға охшаш сиясәтчиләргә қанун чиқириш арқилиқ қарши туруш унчә асан иш әмәс, әмма биз шәхсләргә наһайити асан. Биз пәқәт өзимиздин: ‛мән ирқий қирғинчлиқ қиливатқан дөләтниң мусабиқисини көрәмдимән? мән қандақму бейҗиң олимпикини қоллап ирқий қирғинчлиқни тәшвиқ қилидиған ширкәтләрни қоллаймән? әгәр шундақ қилсам, инсанийәткә қарши җинайәткә шерик болуп қалмаймәнму?‚ дегән соалларни сорап беқишимиз керәк.”

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт