Белгийәниң ловен университетида уйғур ирқий қирғинчилиқи тонуштурулди

Берндин ихтиярий мухбиримиз һәбибулла изчи тәйярлиди
2024.03.21
belgiye-uyghur-mesilisi-tonushturush-1 Белгийәниң ловен университетида орунлаштурулған уйғур ирқий қирғинчилиқи вә уйғурларниң кимлики һәққидә лексийә сөзләш паалийитидә белгийә йешиллар партийәси вә явропа парламенти әзаси самоел когулати әпәнди лексийә сөзлимәктә. 2024-Йили 19-март, белгийә.
RFA/Hebibulla Izchi

Белгийә ловен университети оқуғучилар бирләшмисиниң орунлаштурушида, 19-март күни белгийә уйғур җәмийити вә белгийәдики йешиллар партийәсидин самоел когулати әпәнди тәрипидин уйғур ирқий қирғинчилиқи вә уйғурларниң кимлики һәққидә бир мәйдан лексийә орунлаштурулған.
Бу һәқтә белгийә уйғур җәмийити рәиси әкбәр әпәндиниң радийомизға бәргән мәлуматида көрситилишичә, белгийә ловен университети оқуғучилар бирләшмисиниң тәклипи билән елип берилған бу паалийәтни мәзкур университетниң хәлқара мунасивәтләр гурупписи тәшкиллигән болуп, лексийәдә уйғур ирқий қирғинчилиқи вә униң тарихий арқа көрүнүши, уйғурларниң нөвәттики вәзийити әтраплиқ тонуштурулған.

Белгийәниң ловен университетида орунлаштурулған уйғур ирқий қирғинчилиқи вә уйғурларниң кимлики һәққидә лексийә сөзләш паалийитидә белгийә уйғур җәмийити рәиси әкбәр турсун әпәнди оқуғучиларниң соалиға җаваб бәрмәктә. 2024-Йили 19-март, белгийә.
Белгийәниң ловен университетида орунлаштурулған уйғур ирқий қирғинчилиқи вә уйғурларниң кимлики һәққидә лексийә сөзләш паалийитидә белгийә уйғур җәмийити рәиси әкбәр турсун әпәнди оқуғучиларниң соалиға җаваб бәрмәктә. 2024-Йили 19-март, белгийә.
RFA/Hebibulla Izchi

Бу паалийәткә қатнашқан оқуғучилар мәзкур университетниң хәлқара мунасивәтләр бөлүми, истратегийә тәтқиқат бөлүми, җәмийәтшунаслиқ вә инсаншунаслиқ бөлүмлиридә мәхсус тәрбийәлиниватқанлар болуп, әкбәр әпәндиниң билдүрүшичә оқуғучилар уйғурларға мунасивәтлик әтраплиқ тәйярлиқ қилған, уйғур ирқий қирғинчилиқиниң пиланлиқ туғут, мәҗбурий әмгәк вә қул ишчилиқи билән болған мунасивити һәққидә нуқтилиқ соалларни тәйярлап келишкән.

Белгийәниң ловен университетида орунлаштурулған уйғур ирқий қирғинчилиқи вә уйғурларниң кимлики һәққидә лексийә сөзләш паалийитидә белгийә йешиллар партийәси вә явропа парламенти әзаси самоел когулати әпәнди оқуғучиларниң соалиға җаваб бәрмәктә. 2024-Йили 19-март, белгийә.
Белгийәниң ловен университетида орунлаштурулған уйғур ирқий қирғинчилиқи вә уйғурларниң кимлики һәққидә лексийә сөзләш паалийитидә белгийә йешиллар партийәси вә явропа парламенти әзаси самоел когулати әпәнди оқуғучиларниң соалиға җаваб бәрмәктә. 2024-Йили 19-март, белгийә.
RFA/Hebibulla Izchi

Бу қетимқи ловен университетидики паалийәттә лексийә сөзлигән белгийәдики йешиллар партийәсиниң әзаси самоел когулати әпәнди болса, әйни вақитта хитайниң тәһдит вә өзини җазалаш тизимликигә елишидин қилчә пәрва қилмай, уйғур ирқий қирғинчилиқини белгийә парламентида оттуриға қойған вә белгийә парламентиниң уйғур ирқий қирғинчилиқини етирап қилишида көп чиқарған киши иди. У белгийәниң уйғур ирқий қирғинчилиқини етирап қилиш җәряни вә бу җәрянда өз бешидин өткән хитайниң тәһдити қатарлиқ җәрянларни оқуғучилар билән ортақлишип, һәр бир шәхсниң уйғур ирқий қирғинчилиқини тохтитишта мәҗбурийити барлиқи тәкитлигән. У, хитай һөкүмитиниң уйғурларни бастурушида һәр хил сәвәбләр барлиқини көрситип, бу сәвәбләрниң хитай һөкүмитиниң уйғур мәҗбурий әмгикидин нәп елиш вә уйғурларниң шу земинниң әсли игиси болғанлиқи икәнликини алаһидә әскәрткән.
Биз, бу мунасивәт билән самоел когулати әпәндини зиярәт қилишқа тиришқан болсақму, лекин у белгийәдә елип берилидиған сайлам тәйярлиқи сәвәбидин зияритимизни қобул қилип соаллиримизға җаваб беришқа вақит чиқиралмиди.
Лекин, әкбәр әпәндиниң ейтишичә, когулати әпәнди бу қетим оқуғучиларға сөзлигән лексийәсидә уйғур ирқий қирғинчилиқи мәсилиси һәққидә әтраплиқ мәлумат бәргән.

Әкбәр әпәнди оқуғучилар билән елип берилған диялоглар һәққидиму тохтилип, өзиниң оқуғучиларниң хитай һөкүмитиниң уйғур оғул-қизлирини хитайниң ичкири өлкилиригә йөткиши вә мәҗбурий әмгәк таварлириниң ишлинип чиқиш җәряни, җаза лагерлириниң ичидики һаят һәққидики соаллириға чәтәллик тәтқиқатчиларниң доклатлиридики пакит-испатлар билән җаваб бәргәнликини билдүрди.

У, пиланлиқ туғут һәққидики соалларғиму җаваб берип, хитайниң уйғур аяллирини мәҗбурий туғмас қиливетиш, һәр хил дориларни йегүзүп җаза лагерлиридики уйғур аяллирини тәҗрибә буюмиға айландурувелиши мәсилисиниму чүшәндүрүп өткән.

Бу қетимқи лексийәдә чүшкән әң муһим соаллардин бири, уйғур ирқий қирғинчилиқиниң келип чиқиши, шәрқий түркистанниң хитай тәрипидин бесивелинған земин дегән йәкүн мәсилиси болған. Әкбәр әпәнди
Шәрқий түркистан, йәни уйғур елиниң бесивелиниш җәряни вә ишғалдин кейинки мустәмликә басқучи һәққидә тохталған һәмдә бу җәрянни әйни вақиттики белгийәниң африқа дөләтлирини мустәмликә қилиш җәряни билән селиштурған.

Ловен университетида өткүзүлгән бу лексийәгә 70 тин артуқ оқуғучи қатнашқан болуп, бу паалийәт баштин ахири наһайити җанлиқ кәйпиятта елип берилған. Бу паалийәткә қатнашқан бәзи оқуғучилар мәхсус уйғур ирқий қирғинчилиқи һәққидә диссертатсийә йезиватқан, яки белгийәниң һәр қайси саһәлиридә сиясий партийәләрдә хизмәт қилиш алдидики яшлар икән. Бу яшлар самоел когулати вә әкбәр әпәндиләргә җәмийәткә чиққандин уйғур ирқий қирғинчилиқини тохтитиш үчүн мән немә қилалаймән? дегән темида соалларни соришип, бундин кейин уйғур қирғинчилиқини тохтитиш үчүн бир кишилик һәссә қошидиғанлиқини билдүрүшкән.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.