Bilinkén ependining xitay ziyariti xitay jasusluq shari tüpeylidin kéchiktürüldi

Muxbirimiz eziz
2023.02.03
Bilinkén ependining xitay ziyariti xitay jasusluq shari tüpeylidin kéchiktürüldi Amérika tashqi ishlar ministiri antoni bilinkén(Antony Blinken) ependi yighinda sözlimekte. 2023-Yili 3-féwral, koréye.
AP

Barghanséri yirikliship méngiwatqan amérika-xitay munasiwitide yéqinqi mezgillerde eng diqqet qozghawatqan témilarning biri amérika tashqi ishlar ministiri antoni bilinkén ependining béyjinggha ziyaretke bérishi hemde ziyaret jeryanida ikki terepning qandaq mesililerni muzakire qilishi boluwatqanliqi melum. Baydin hökümiti köp qétim ashkara ipade bildürüp bu qétimqi béyjing ziyaritide muhim nuqta “Ikki terep munasiwitini hazirqi sewiyede muqimlashturush hemde kütülmigen toqunushtin saqlinish” bolidighanliqini bildürgenidi. Emma kütülmigende 2-féwralda amérika chong quruqluqining gherbiy qismidiki montana (Montana) shtatining asman boshluqida sirliq uchar sharning bayqilishi, arqidinla amérika dölet mudapi'e ministirliqi (besh burjeklik bina) ning bu uchar jisimni “Xitay kontrolluqidiki jasusluq shari” dep élan qilishi bu qétimqi ziyaretning bikar qiliwétilishige seweb boldi.

Besh burjeklik binaning bu heqtiki yazma bayanatida éytilishiche, mezkur jasusluq shari alyaska we kanada hawa boshluqi arqiliq amérika tewesige kirgen bolup, birnechche kündin buyan sherqqe qarap yötkiliwatqanliqi melum. Gerche amérika hawa armiyesining F-22 tipliq qirghuchi urush ayropilanliri mezkur jasusluq sharini aylinip qarap baqqan bolsimu besh burjeklik bina uni étip chüshürüshni ret qilghan. Chünki mezkur jasusluq sharini étip chüshürgendin uning parchiliri shu jaydiki ahalige qandaq ziyan-zexmet yetküzüshi hazirche namelum bolghanliqtin mushundaq bir qarar élin'ghan. Besh burjeklik binaning axbarat katipi, général pat raydér (Pat Ryder) bu heqte söz qilip: “Mezkur jasusluq shari 60 ming fut (texminen 18 kilométir) égizlikte seyr qilmaqta. Buning hazirche qandaq tehdit peyda qilidighanliqi heqqide melumatliq emesmiz” dégen hemde hazirche bu xil jasusluq sharidin birni bayqighanliqini éytqan. Emma kanadaning dölet mudapi'e ministirliqi 3-féwral küni bayanat élan qilip özlirining mushu xildiki ikkinchi közitish sharini bayqighanliqini, buning hazir kanada hawa boshluqida méngiwatqanliqini, kanada armiyesining buni iz qoghlap tekshürüwatqanliqini jakarlighan.

Emma xitay hökümiti tézdin buninggha inkas qayturup bu hawa sharining jasusluq üskünisi emeslikini, eksiche buning hawarayi ilmi üchün ishlitiliwatqan tekshürüsh üskünisi ikenlikini, kütülmigen ichki kashila tüpeylidin uning öz orbitisidin chetnep kétip amérika tewesige kirip qalghanliqini éytqan.

“Nyu-york pochtisi” gézitining 3-féwraldiki obzorida éytilishiche, mezkur jasusluq sharining amérika hawa boshluqida uchup yürüshi köpligen saheni heyran qaldurghan. Washin'gton shehiridiki “Karxana instituti” ning tetqiqatchisi érik sayérs (Eric Sayers) bu heqte söz qilip “Bizning tashqi ishlar minisitrimiz béyjinggha uchuwatqanda xitay jasusluq sharining bexiraman halda amérika hawa boshluqida leylep yürüshi bekla qamlashmighan bir ish” dégen.

Gerche besh burjeklik bina mezkur jasusluq sharini hazirche herbiy yaki bashqa jehette xewp tughduridu, dep qarimaydighanliqini bildürgen bolsimu, bir qisim amérika siyasiyonliri buning emeliyette biwasite tehdit ikenlikini tekitligen. “Fokus xewerliri” ning 3-féwraldiki xewiride éytilishiche, amérika dölet mejliside yéngidin teshkillen'gen “Amérika-xitay istratégiyelik riqabet pewqul'adde komitéti” ning re'isi, awam palata ezasi mayk gallagér (Mike Gallagher) bu heqte söz qilip: “Amérika xelqi chüshiniwélishqa tégishlik bolghan bir nuqta shuki, xitay kompartiyesi bizge qarshi otturigha tashlawatqan tehdit hazir yiraqtiki sherqiy asiya rayonida yaki teywende emes, belki neq bizning wetinimizde otturigha chiqiwatidu. Bu jasusluq sharining özi amérika qoshma shtatlirining igilik hoquqigha qaritilghan eng zor tehdit. Bu mundaqla bolup qalghan bir hadise emes. Shunga uni étip chüshürüwétish lazim” dep körsetken. Awam palata ezasi marjori teylor grén xanim (Marjorie Taylor Greene) mu özining tiwittér bétide uchur yollap “Hörlükimizdin waz kechmeymiz. Chünki ular bizning étiqadimizni, a'ilimizni we bizning erkinlikimizni weyran qilmaqchi. Shunga bu sharni étip chüshürüwétish lazim” dégen. Bu heqte söz bolghanda siyasiy analizchi, dunya Uyghur qurultiyi ijra'iye komitétining mu'awin re'isi ilshat hesen xitay hökümitining bu qilmishi ularning teywen déngiz tewelikidiki we bashqa jaylardiki ighwagerlikliri bilen sélishturghanda roshen tehdit tüsi alidighanliqini alahide tekitleydu. .

“Washin'gton pochtisi géziti” ning 3-féwraldiki xewiride éytilishiche, herbiy ishlargha ishlitilidighan jasusluq sharliri alahide layihelinidighan bolup, égiz boshluqtin nahayiti süzük süretlerni tartalaydiken. Shunga mezkur jasusluq shari montana shtatidiki yadro qoralliri sinaq baziliri we amérika hawa armiyesining bir qisim herbiy baziliridin ötkenliki üchün amérika terep buning xaraktérini undaq yenggil bahalimasliqi kérek, dégen pikirler köplep ‍otturigha chiqqan. Gerche antoni bilinkénning xitay sepiri kéchiktürülgenliki élan qilin'ghanda aqsaray bu qarar bilen jasusluq sharining qandaq baghlinishi barliqi heqqide söz qilmighan. Emma 3-féwral chüshtin kéyin amérika tashqi ishlar ministirliqi bu heqtiki bayanatni élan qilip bu seperning kéchiktürülüshi bu qétimliq jasusluq shari bilen baghlinishliq ikenlikini bildürgen. Bayanatta éniq qilip ؛ “Tashqi ishlar ministiri blinkén ependi xitay xelq jumhuriyitining bu heqtiki namaqulluqidin xewerdar boldi. Emma u bu qilmishni döletning igilik hoquqi we xelq'ara qanun'gha xilap heriket, dep qarighanliqi üchün bundaq ehwalda béyjinggha bérishni muwapiq körmeydu” déyilidu.

Amérika tewesidiki herqaysi axbarat wasitilirining beziliride bir qisim analizchi we mutexessislerning “Bu shar emeliyette amérika üchün unche zor xewp emes” dégendek pikirlirimu yer alghan. Bu heqte söz bolghanda ilshat hesen bu xil qarashni toghra, dep qarimaydighanliqini, eksiche mushu hadisidin téximu köp amérika xelqining xitay heqqidiki chüshenchiside özgirish bolushi mumkinlikini tekitleydu. .

Nöwette bu heqtiki mulahize we xewerler herqaysi axbarat wasitiliridin bes-beste yer éliwatqan bolup, buning qandaq biryaqliq qilinishi heqqide türlük pikirler otturigha chiqiwatqanliqi melum.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.