Долқун әйса «хитайниң юқири техникилиқ бесими вә диний әркинлик» намлиқ йиғинда уйғур мәсилисини оттуриға қойди

Ихтиярий мухбиримиз әкрәм
2019-11-14
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Дуня уйғур қурултийиниң рәиси долқун әйса әпәнди җәнвәдә чақирилған «хитайниң юқири техникилиқ бесими вә диний әркинлик» намлиқ йиғинда җаза лагерлири мәсилисини оттуриға қойди.

14-Өктәбир тибәт сүргүндики һөкүмитиниң учур вә хәлқара мунасивәтләр министирлиқи һәм тибәт сүргүндики һөкүмитиниң җәнвә ишханиси тәрипидин уюштурулған «2019-йиллиқ җәнвә мунбири» намлиқ хәлқаралиқ йиғин шиветсарийәниң җәнвә шәһиридә чақирилған. Тәклипкә бинаән бу йиғинға қатнашқан д у қ рәиси долқун әйса әпәнди йиғинда җаза лагерлири һәм хитайниң юқири техникилиқ тәқиблири мәсилисини нуқтилиқ һалда оттуриға қойған.

Йиғинға тибәт сүргүндики һөкүмитиниң баш министири лобсаң саңгай, далай ламаниң америка вә явропадики вәкиллири, хәлқара кишилик һоқуқ тәшкилатлириниң мәсуллири, бәзи дөләтләрниң депломатлири, б д т хадимлири һәмдә уйғур, тибәт мутәхәссислири, хитайшунаслар болуп көп санда киши қатнашқан. Йиғин сүргүндики тибәт һөкүмитиниң баш министири лобсаң саңгайниң ечилиш нутқи билән башланған.

Йиғинниң асаслиқ ғол темиси «хитайниң юқири техникилиқ бесими вә диний әркинлик» дегәндин ибарәт болған. Долқун әйса әпәндиниң әскәртишичә, йиғинда мутәхәссисләр хитайниң нөвәттә юқири техника билимлирини өз хәлқиниң вә инсанийәтниң бәхти үчүн әмәс, дәл әксичә хитай хәлқи һәм хитайниң мустәмликиси астидики уйғурлар вә тибәтликләрни назарәт қилип қийнашқа ишлитиватқанлиқини, диний етиқад әркинликиниң шәрқий түркистан вә тибәттә тамамән заваллиққа йүзләнгәнликини илгири сүрүшкән вә буниңға даир әмәлий пакитлирини оттуриға қоюп өткән.

Долқун әйса әпәнди бу йиғинда «хитайниң юқири техникилиқ назарәт системиси вә шәрқий түркистан» дегән темида доклат тәқдим қилған. У сөзидә хитай һакимийитиниң милйонлиған уйғурларни җаза лагерлириға қамап қийнаватқанлиқини тәпсилий баян қилиш билән биргә пүтүн шәрқий түркистан тәвәсидә юқири техникилиқ назарәт системисини бәрпа қилип шәрқий түркистан хәлқини һәр бир қәдәм, һәр бир нәпәстә қийнаватқанлиқини әмәлий мисаллири билән шәрһләп бәргән.

Йиғинда йәнә тәйвән, хоңкоң, ички моңғулийә вәкиллириму нутуқлар сөзләп, хитай һакимийитиниң зулумлири, тәһдитлири тоғрисида әтраплиқ тохталған. Долқун әйса әпәндиниң әскәртишичә, гәрчә бу йиғин тибәт сүргүндики һөкүмити тәрипидин чақирилған болсиму, йиғинниң асаслиқ диққәт темиси шәрқий түркистанниң һазирқи еғир вәзийити болған.

Йиғин җәрянида тибәт сүргүндики һөкүмитиниң мәсуллири вә далай ламаниң вәкиллири д у қ рәиси долқун әйса билән айрим сөһбәтләр елип барған. Бу сөһбәттә нөвәттики шәрқий түркистанниң вәзийити һәм тибәт вәзийити тоғрисида өз-ара пикир алмаштуруш, хитайниң мустәмликиси астидики бу милләтләргә селиватқан инсан қелипидин чиққан зулумлириға хәлқара җамаәтниң вә ғәрб демократик дөләтлириниң садалири, бесимлири арқилиқ хатимә бериш мәсилилири музакирә қилинған.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт