Дуня уйғур қурултийиниң 8-нөвәтлик вәкиллирини тизимлаш ишлири башланди

Мюнхендин ихтиярий мухбиримиз әкрәм тәйярлиди
2024.06.12
duq-yighin.jpg Д у қ ниң рәһбәрлири билән һәр қайси дөләтләрдики шәрқий түркистан аммиви тәшкилатлириниң рәһбәрлири йиғинида хатирә сурәт. 2023-Йили 5-авғуст.
RFA/Erkin Tarim

Бу йил 3-айда дуня уйғур қурултийи (д у қ) һәрқайси әлләрдики уйғурларниң ярдими билән, өзигә мәнсуп болған бир йүрүш ишханини сетивелип, иҗарә төләп өтидиған күнлиригә хатимә бәргәниди. Арқидинла 2004-йили қурулған д у қ ниң 20 йиллиқини хатириләш мурасими бу йил 5-айда германийәниң мюнхен шәһиридә дуняниң һәр йәрлиридин кәлгән 400 гә йеқин меһманниң иштиракида дағдуғилиқ өткүзүлди. Әмдиликтә болса, д у қ ниң 8-нөвәтлик омумий вәкилләр қурултийи чақирилиш алдида турмақта.

Д у қ рәиси долқун әйса әпәндиниң баян қилишичә, бу қетимқи қурултайда 7-нөвәтлик қурултайда йолға қоюлған ислаһат түзүми техиму чоңқурлаштурулидикән вә д у қ ниң вәкиллириниң сани мәлум нисбәттә қисқартилип, мәзкур тәшкилат үчүн һәқиқий күч берәләйдиған шәхсләр вәкилликкә таллинидикән. Ханим-қизлар вә яшларниң нисбити көпәйтилидикән.

Д у қ рәһбәрлириниң бәргән мәлуматлириға асасланғанда, д у қ ниң 8-нөвәтлик омумий вәкилләр қурултийи бу йил 10-айниң ахирлири өткүзүлидикән. Буниң үчүн д у қ рәһбәрлири алдинқи һәптидин башлап арқа-арқидин бирқанчә қетим йиғин чақирип, һәрқайси тәшкилатларниң рәһбәрлири, җамаәт әрбаблиридин тәшкил тапқан “д у қ ниң 8-нөвәтлик қурултай тәйярлиқ комитети” дәп аталған 40 кишилик бир тәйярлиқ комитетини қуруп чиққан. Д у қ ниң 8-нөвәтлик қурултай тәйярлиқ комитети болса 10-июн баянат елан қилип, қурултай вәкиллирини тизимлаш ишлириниң рәсмий башланғанлиқини оттуриға қойған.

Долқун әйса әпәнди сөзидә, дөләт қуруш истикидә болуватқан уйғур тәшкилатлириниң сайлам паалийәтлириниңму хәлқара өлчәмләргә уйғун болуши лазимлиқини, бу қетимқи вәкилләр сайлимиға муһаҗирәттики уйғур җамаитиниң әстайидил муамилә қилишини үмид қилидиғанлиқини билдүрди. У йәнә, 18 яшқа тошқан һәрқандақ шәрқий түркистанлиқниң өзини вәкил намзати қилип көрситиш вә д у қ оттуриға қойған шәртләргә уйғун кәлгән тәқдирдә, д у қ ниң рәһбәрликигә өзини намзат көрситиш һоқуқи барлиқини тәкитлиди.

Д у қ ниң 8-нөвәтлик қурултийи тәйярлиқ комитети 6-июл елан қилған уқтурушида: “д у қ бу қетимқи қурултайда 7-нөвәтлик қурултайда йолға қойған ислаһатларни техиму чоңқурлаштуруп, демократийәни йүксәк дәриҗидә җари қилдуриду; 157 нәпәр қурултай вәкиллири һәр қайси дөләтләрдики кәң хәлқ аммисиниң аваз бериши арқилиқ хәлқимизниң алий мәнпәәти вә миллий ирадисигә һәқиқий вәкиллик қилидиған пидакар, қабилийәтлик инсанлар ичидин сайлап чиқилиду” дейилгән һәмдә қурултай вәкиллиригә қоюлидиған 16 түрлүк шәрт баян қилинғаниди.

Д у қ ниң 8-нөвәтлик қурултай тәйярлиқ комитетиниң рәһбәрлиридин турғунҗан алавудин әпәндиниң тилға елишичә, 10-июндин 30-июнғичә вәкилләрни тизимлаш хизмитини давам қилидикән. 7-Айниң 27-28-күнлири уйғурлар топлишип олтурақлашқан дөләтләрдә д у қ вәкиллирини сайлаш хизмити демократик усулда бир туташ елип берилидикән.

Мәлум болғинидәк, д у қ ниң 7-нөвәтлик вәкилләр қурултийи корона вируси техи ахирлашмиған бир заман болушиға қаримай, 2021-йили 11-айда чехийәниң пайтәхти пирага шәһиридә 300 гә йеқин кишиниң қатнишиши билән дағдуғилиқ өткүзүлгәниди. Д у қ ниң 8-нөвәтлик омумий вәкилләр қурултийиниң техиму зор көләмдә өткүзүлидиғанлиқи мөлчәрләнмәктә икән.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.