Д у қ бир һәптә ичидә шиветсарийәдә көплигән паалийәтләрни елип барған

Ихтиярий мухбиримиз әкрәм
2019-12-03
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Д у қ хадимлириниң шиветсарийәниң җәнвә, берн вә зурик шәһәрлиридики бир һәптилик паалийәтлири нәтиҗилик ахирлашқан.

25-Ноябирдин етибарән шиветсарийәдә бир һәптилик сиясий паалийәтлирини башлиған д у қ рәиси долқун әйса башлиқ қурултай хадимлириниң б д т ниң җәнвәдики мәркизидә вә шиветсарийә парламентида елип бериватқан паалийәтлири нәтиҗилик ахирлашқан.

Б д т ниң җәнвәдики мәркизидә 25-ноябир чақирилған «кишилик һоқуқ вә сода мунбири» намлиқ йиғинда д у қ рәиси долқун әйса әпәнди нутуқ сөзләп, чәтәл карханилирини хитайниң шәрқий түркистандики зулумлириға һәмтавақ болмаслиққа чақирғаниди. 28-Ноябир қурултай хизмәтчи хадими зумрәт уйғур б д т да чақирилған «12-нөвәтлик азсанлиқлар мунбири» йиғининиң «кишилик һоқуқ вә азсанлиқ милләтләрниң тили һәм маарипи' намлиқ йиғинида доклат қилип, хитайниң шәрқий түркистанда уйғур тилини маарип саһәсидин пүтүнләй сиқип чиқарғанлиқини, йәслидин тартип алий мәктәпкичә хитай тилини мәҗбурий қоллиниш түзүмини йолға қойғанлиқини әтраплиқ баян қилип өткән.

Зумрәт уйғур бу һәқтә тохталғанда, хитайниң һәтта җаза лагерлиридиму хитай тили өгинишни бирхил җаза сүпитидә мәҗбурий иҗра қиливатқанлиқини тәкитләп, хитайниң хәлқара әһдинамиләргә риайә қилиши лазимлиқини әскәрткәнликини тилға алди.

Бу паалийәткә д у қ программа йетәкчиси питер ирвин әпәндиму қатнашқан болуп, у йиғин әһлиниң уйғурлар вә җаза лагерлири тоғрисида сориған соаллириға җаваб бәргән. Питер ирвин бу хусуста тохтилип мундақ дәйду: «бу қетим б д т да өткүзүлгән бирқанчә йиғинда уйғурлар мәсилиси нуқтилиқ музакирә темиси болди. Шәрқий түркистандики җаза лагерлириға мунасивәтлик бәзи һөҗҗәтләрниң йеқинда ахбарат васитилиридә арқа-арқидин ашкара қилиниши вә буниңға қарита америка, германийә, әнглийә, фирансийә қатарлиқ дөләтләрниң җиддий инкас қайтуруши хәлқара җәмийәтниң күчлүк диққитини қозғиған. Җаза лагерлири мәсилиси бүгүн хитай йошуруп қалалмайдиған бир мәсилә болсиму, әмма хитайниң сахта тәшвиқатиниң изчил давамлишиши, бу тәшвиқатларда җаза лагерлирини «тәрбийәләш мәркизи» дәп пәрдазлиши бәзи кишиләрдә йәнила қаймуқуш пәйда қилған. Кишиләр б д т дики йиғинда мәндин җаза лагерлириниң һәқиқий сани, у йәргә қамалған уйғурларниң зади қанчилик икәнлики, хитайниң бу лагерларда зади қандақ сиясәт йүргүзүватқанлиқи һәмдә хитайниң мәқситиниң зади немә икәнлики қатарлиқ көплигән соалларни сориди.»

Бүгүн 3-декабир шиветсарийәниң зурик шәһиридин зияритимизни қобул қилған долқун әйса әпәнди, бу бир һәптә җәрянида шиветсарийәдә көплигән әһмийәтлик паалийәтләрни елип барғанлиқини тәкитлиди. У йәнә шиветсарийә ташқи ишлар министирлиқида һөкүмәт әрбаблири билән сөһбәтләрдә болуп, шиветсарийә һөкүмитиниң хитай билән болған әркин сода келишимигә хатимә беришини тәләп қилған.

Долқун әйса әпәнди шиветсарийәдики паалийәтлири әснасида шиветсарийәниң дөләтлик радийо телевизийә қанили болған с р ф ниң зиярити қобул қилған. У мухбирларға қилған сөзидиму, шиветсарийә карханилириниң хитайниң юқири техникилиқ назарәт системисиға ярдәм бериштин қол үзүшини, хитайниң шәрқий түркистандики зулумлириға шерик болмаслиқни вә шиветсарийә карханилириниң хитай билән болған тиҗарәтни дәрһал тохтитишини тәләп қилған. Бу филим иҗтимаий таратқуларда кәң тарқалмақта.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт