En'gliyening éksétér shehiride ötküzülgen ilmiy muhakime yighinida Uyghur mesilisimu anglitildi

Ixtiyariy muxbirimiz oyghan
2019-07-03
Élxet
Pikir
Share
Print
En'gliyening éksétér uniwérsitétida "Alemshumul merkiziy asiya" témisida échilghan ilmiy muhakime yighinidin körünüsh. 2019-Yili 27-29-iyun.
En'gliyening éksétér uniwérsitétida "Alemshumul merkiziy asiya" témisida échilghan ilmiy muhakime yighinidin körünüsh. 2019-Yili 27-29-iyun.
RFA/Oyghan

27-29-Iyun künliri en'gliyening éksétér uniwérsitétida "Alemshumul merkiziy asiya" témisida 16-qétimliq ilmiy muhakime yighini bolup ötti. Bu yighinni yawropa merkiziy asiya tetqiqati jem'iyiti uyushturdi. Yighin'gha yawropa we merkiziy asiya döletliridin kelgen 200 din oshuq alim qatnashti.

"Turan" uniwérsitétining proféssori, tarix penliri doktori ablet kamalofning éytishiche, bu yighindiki köpligen doklatlar Uyghurlar mesilisige béghishlan'ghan iken.

Ablet kamalof mezkur yighinda yene yumilaq üstel söhbiti uyushturulup, ulardimu Uyghur mesilisining muhakime qilin'ghanliqini otturigha qoydi we mundaq dédi: "Bu yighinda Uyghur élidiki yighiwélish lagérliri alimlarning diqqet merkizide boldi. Yumilaq üstel söhbitige qatnashqan alimlar milyonlighan Uyghur, qazaq, qirghiz we bashqa yerlik xelqler tutup turuluwatqan yighiwélish lagérlirining her xil amillirini muhakime qildi. Ular xelq'ara ilim sahesidikilerni Uyghurlarning milliy kimlikini we medeniyitini yoqitishqa qaritilghan xitay siyasitini pash qilishqa chaqirdi."

Ablet kamalof Uyghurlarning bügünki paji'elik ehwalining mezkur yighinda nuqtiliq mesile süpitide qaralghanliqini alahide tekitlidi. "Dunya ilim sahesidikiler Uyghur élidiki weziyettin qattiq endishe qiliwatidu. Buni mana mushu yighindin, uning qatnashquchilirining Uyghur xelqige, ularning tarixigha we bügünki ehwaligha bolghan qiziqishidin roshen körüwélishqa bolidu. Mushu yighinda bashqa memliketlerdin kelgen kesipdashlirim méning aldimgha kélip, özlirining hésdashliqini bildürdi hem xitay hakimiyitining Uyghur diyarida élip bériwatqan teqiplesh, qirghinchiliq siyasitini eyiblidi."

Radiyomiz ziyaritini qobul qilghan london uniwérsitéti sherqshunasliq we afriqa tetqiqati institutining proféssori réychél harris xanim mundaq dédi: "Men yawropa merkiziy asiya tetqiqati jem'iyitining bu yilqi yighini Uyghurlar üchün nahayiti yaxshi boldi dep oylaymen. Mezkur jem'iyet Uyghurlar wetinidiki yighiwélish lagérliri boyiche küchlük bayanat élan qildi. Méning üchün qazaqistan Uyghurlirigha béghishlan'ghan bölümmu qiziqarliq boldi. Bu muhakime netijilik boldi hem qazaqistan Uyghurlirigha bolghan qiziqishning qanchilik üstün bolghanliqini körsetti. Bu qazaqistan Uyghurlirining öz medeniyitini qandaq qilip saqlap kéliwatqanliqidin dérek béridu."

Toluq bet