Әнқәрәдики уйғурлар рози һейт күни үч мәшһур уйғур әрбабиниң қәбрисини йоқлиди

Әнқәрәдин ихтиярий мухбиримиз әркин тарим тәйярлиди
2024.04.10
Mehmet-imin-bughra Муһәммәтимин буғраниң қәбриси алдида дуа-тилавәт қиливатқан көрүнүш. 2024-Йили 10-апрел, әнқәрә
RFA/Erkin Tarim

Әнқәрәдики уйғурлар бу йиллиқ рози һейтта мәрһум уйғур лидерлириниң қәбрисини йоқлап, уларни хатириләшни унтумиди.

Рози һейтниң биринчи күни, йәни 10-апрел әнқәрәдики уйғурлар һейт намизидин кейин, муһәммәтимин буғра, генерал мәһмәт риза бекин вә тонулған тарихчи һаҗи яқуп анат қатарлиқ уйғур тарихи әрбаблириниң тупрақ бешини йоқлап, дуалар қилди.

Бу йил рози һейтта түркийәдә милйонлиған кишиләр өз юртлириға қайтип, уруқ-туғқанлири билән җәм болуп, һейт намизини биллә оқуватқан, вәтини вә миллити үчүн җенини пида қилған шеһитлириниң вә аләмдин өткән йеқинлириниң қәбриси бешида дуа қиливатқан пәйтләрдә түркийәдики уйғурлар өз юртлиридин айрилған һалда еғир кәйпият илкидә бу йиллиқ рози һейтни күтүвалди.

Тонулған тарихчи һаҗи яқуп анатниң қәбриси. 2024-Йили 10-апрел, әнқәрә
Тонулған тарихчи һаҗи яқуп анатниң қәбриси. 2024-Йили 10-апрел, әнқәрә
RFA/Erkin Tarim

Улар уйғурларниң әнәниси бойичә миллий кийимлирини кийип, һейт намизини оқуп, гәрчә әнқәрәдә өзлириниң уруқ-туғқанлириниң қәбриси болмисиму уйғур дәвасиға зор төһпә қошқан әрбаблириниң тупрақ бешиға берип дуа тилавәт қилди вә бала-чақилириға уларниң иш-излири, уйғур дәвасиға қошқан төһписи тоғрисида мәлумат бәрди.

Уйғур академийәси иҗраийә комитетиниң рәиси абдулһәмид қарахан әпәнди зияритимизни қобул қилип, бу тарихий шәхслирини яд етишниң әһмийитиниң зорлуқини тәкитлиди.

Әнқәрәдики түркийә дөләтлик радийо-телевизийә идариси мухбири миркамил қәшқәрли әпәнди, уйғурларниң миллий вә диний өрп-адити бойичә әнқәрәдики уйғурлар опчи һалда бүгүн һейт намизидин кейинла уйғур дәвасиға зор төһпә қошқан үч шәхсниң қәбрисини йоқлашни қарар қилишидики сәвәб вә әнқәрәгә дәпнә қилинған бу уч әрбаб һәққидики тәсиратини оттуриға қойди.

Әнқәрәдики шәрқий түркистан тәтқиқат вәхписиниң рәиси дохтур абдулкерим буғра әпәнди рози һейтта әнқәрәдики уйғурларниң бир йәргә җәм болуп һейтлишиш арқилиқ азрақму болса өзлиригә тәсәлли беришқа тиришиватқанлиқини илгири сүрди.

Мәрһум инқилабчи вә уйғур хәлқиниң 20-әсирдики сиясий рәһбәрлиридин бири болған мәрһум муһәммәтимин буғра 1949-йилиниң ахири коммунист хитай һөкүмити уйғур диярини ишғал қилғандин кейин сәпдашлири билән бирликтә һиндистанға һиҗрәт қилип, кәшмирдә бир қанчә йил турған. 1952-Йили истанбулға кәлгән. 1954-Йили буғра аилиси әнқәрәгә келип олтурақлашқан.

Муһәммәт әмин буғра 1965-йили йүрәк кесили билән аләмдин өткән болуп, әнқәрәдики җәбәҗи қәбристанлиқиға дәпнә қилинған.

Генерал мәһмәт риза бекинниң қәбриси. 2024-Йили 10-апрел, әнқәрә
Генерал мәһмәт риза бекинниң қәбриси. 2024-Йили 10-апрел, әнқәрә
RFA/Erkin Tarim

 Мәрһум мәмәт риза бекин 1925-йили хотәндә туғулған. 9 яш вақтида аилиси билән бирликтә вәтинидин айрилған. У түркийә қуруқлуқ армийә мәктипини алий нәтиҗә билән пүттүргән. 1950-Йилларда түркийә қошуни тәркибидә корейә урушиға қатнашқан. Мәрһум, америка вә германийә қатарлиқ дөләтләрдә түркийәниң һәрбий вә истихбарат хизмәтлирини ишлигән. У шимали атлантик окян әһди тәшкилатидиму вәзипә өтигән. 1985-Йили түркийә армийәсидин генерал унвани билән пенсийәгә чиққан. У, 1990-йиллардин кейин шәрқи түркистан миллий қурултийи, шәрқи түркистан вәхписи қатарлиқ тәшкилатларда рәис, муавин рәис вә пәхрий рәис болуп вәзипә өтигән. Мәрһум бундин 15 йил бурун әнқәрәдә көз юмғаниди.

Тонулған тарихчи һаҗи яқуп анат 1995-йили үрүмчидин түркийәгә кәлгәндин кейин, түркийә тарих тәтқиқат идарисидә ишлиди. У, 2001-йили әнқәрәдә аләмдин өткән болуп, муһәммәт әмин буғраниң қәбрисиниң йениға дәпнә қилинғаниди.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.