Enqerediki Uyghurlar rozi héyt küni üch meshhur Uyghur erbabining qebrisini yoqlidi

Enqeredin ixtiyariy muxbirimiz erkin tarim teyyarlidi
2024.04.10
Mehmet-imin-bughra Muhemmet'imin bughraning qebrisi aldida du'a-tilawet qiliwatqan körünüsh. 2024-Yili 10-aprél, enqere
RFA/Erkin Tarim

Enqerediki Uyghurlar bu yilliq rozi héytta merhum Uyghur lidérlirining qebrisini yoqlap, ularni xatirileshni untumidi.

Rozi héytning birinchi küni, yeni 10-aprél enqerediki Uyghurlar héyt namizidin kéyin, muhemmet'imin bughra, général mehmet riza békin we tonulghan tarixchi haji yaqup anat qatarliq Uyghur tarixi erbablirining tupraq béshini yoqlap, du'alar qildi.

Bu yil rozi héytta türkiyede milyonlighan kishiler öz yurtlirigha qaytip, uruq-tughqanliri bilen jem bolup, héyt namizini bille oquwatqan, wetini we milliti üchün jénini pida qilghan shéhitlirining we alemdin ötken yéqinlirining qebrisi béshida du'a qiliwatqan peytlerde türkiyediki Uyghurlar öz yurtliridin ayrilghan halda éghir keypiyat ilkide bu yilliq rozi héytni kütüwaldi.

Tonulghan tarixchi haji yaqup anatning qebrisi. 2024-Yili 10-aprél, enqere
Tonulghan tarixchi haji yaqup anatning qebrisi. 2024-Yili 10-aprél, enqere
RFA/Erkin Tarim

Ular Uyghurlarning en'enisi boyiche milliy kiyimlirini kiyip, héyt namizini oqup, gerche enqerede özlirining uruq-tughqanlirining qebrisi bolmisimu Uyghur dewasigha zor töhpe qoshqan erbablirining tupraq béshigha bérip du'a tilawet qildi we bala-chaqilirigha ularning ish-izliri, Uyghur dewasigha qoshqan töhpisi toghrisida melumat berdi.

Uyghur akadémiyesi ijra'iye komitétining re'isi abdulhemid qaraxan ependi ziyaritimizni qobul qilip, bu tarixiy shexslirini yad étishning ehmiyitining zorluqini tekitlidi.

Enqerediki türkiye döletlik radiyo-téléwiziye idarisi muxbiri mirkamil qeshqerli ependi, Uyghurlarning milliy we diniy örp-aditi boyiche enqerediki Uyghurlar opchi halda bügün héyt namizidin kéyinla Uyghur dewasigha zor töhpe qoshqan üch shexsning qebrisini yoqlashni qarar qilishidiki seweb we enqerege depne qilin'ghan bu uch erbab heqqidiki tesiratini otturigha qoydi.

Enqerediki sherqiy türkistan tetqiqat wexpisining re'isi doxtur abdulkérim bughra ependi rozi héytta enqerediki Uyghurlarning bir yerge jem bolup héytlishish arqiliq azraqmu bolsa özlirige teselli bérishqa tirishiwatqanliqini ilgiri sürdi.

Merhum inqilabchi we Uyghur xelqining 20-esirdiki siyasiy rehberliridin biri bolghan merhum muhemmet'imin bughra 1949-yilining axiri kommunist xitay hökümiti Uyghur diyarini ishghal qilghandin kéyin sepdashliri bilen birlikte hindistan'gha hijret qilip, keshmirde bir qanche yil turghan. 1952-Yili istanbulgha kelgen. 1954-Yili bughra a'ilisi enqerege kélip olturaqlashqan.

Muhemmet emin bughra 1965-yili yürek késili bilen alemdin ötken bolup, enqerediki jebeji qebristanliqigha depne qilin'ghan.

Général mehmet riza békinning qebrisi. 2024-Yili 10-aprél, enqere
Général mehmet riza békinning qebrisi. 2024-Yili 10-aprél, enqere
RFA/Erkin Tarim

 Merhum memet riza békin 1925-yili xotende tughulghan. 9 Yash waqtida a'ilisi bilen birlikte wetinidin ayrilghan. U türkiye quruqluq armiye mektipini aliy netije bilen püttürgen. 1950-Yillarda türkiye qoshuni terkibide koréye urushigha qatnashqan. Merhum, amérika we gérmaniye qatarliq döletlerde türkiyening herbiy we istixbarat xizmetlirini ishligen. U shimali atlantik okyan ehdi teshkilatidimu wezipe ötigen. 1985-Yili türkiye armiyesidin général unwani bilen pénsiyege chiqqan. U, 1990-yillardin kéyin sherqi türkistan milliy qurultiyi, sherqi türkistan wexpisi qatarliq teshkilatlarda re'is, mu'awin re'is we pexriy re'is bolup wezipe ötigen. Merhum bundin 15 yil burun enqerede köz yumghanidi.

Tonulghan tarixchi haji yaqup anat 1995-yili ürümchidin türkiyege kelgendin kéyin, türkiye tarix tetqiqat idariside ishlidi. U, 2001-yili enqerede alemdin ötken bolup, muhemmet emin bughraning qebrisining yénigha depne qilin'ghanidi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.