“Aksél sprin'gér erkinlik mukapati” murasimida Uyghurlar mesilisi yene bir qétim otturigha qoyulghan

Myunxéndin ixtiyariy muxbirimiz ekrem teyyarlidi
2023.11.29
aksel-springer-erkinlik-mukapati-murasimi-1 Gérmaniye paytexti bérlinda “Aksél sprin'gér erkinlik fondi” jem'iyitining tunji nöwetlik “Aksél sprin'gér erkinlik mukapati” murasimida Uyghur wekiller gérmaniye parlamént ezaliri bilen. 2023-Yili 28-noyabir.
RFA/Ekrem

28-Noyabir küni gérmaniye paytexti bérlinda “Aksél sprin'gér erkinlik fondi” jem'iyitining tunji nöwetlik “Aksél sprin'gér erkinlik mukapati” murasimi daghdughiliq ötküzülgen. Köpligen meshhur kishilik hoquq pa'aliyetchiliri, gérmaniyening dölet erbabliri, axbarat-neshriyat sahesining xadimliri, kishilik hoquq teshkilatliri we fondi jem'iyetler hemde bezi döletlerning elchiliri ishtirak qilghan bu heywetlik murasimgha Uyghurlargha wakaliten roshen abbas, abdulhakim idris, gheyur qurbanlarmu teklipke bina'en qatnashqan.

Melum bolghinidek, “Aksél sprin'gér erkinlik fondi” jem'iyiti gérmaniyede neshirdin chiqidighan dangliq gézit-zhurnallardin “Süretler” géziti, “Dunya” géziti, “Politiko” géziti, “Pakit” we “Eynek” qatarliq zhurnallarning sahibi bolghan “Aksél sprin'gér axbarat we téxnologiye guruhi” teripidin 2023-yili 29-mart küni gérmaniye paytexti bérlinda qurulghan. Uyghur herikiti teshkilatining mes'uli roshen abbas xanim “Aksél sprin'gér erkinlik fondi meslihetchiler kéngishi” ning re'islikige tallan'ghan idi.

Gérmaniye paytexti bérlinda “Aksél sprin'gér erkinlik fondi” jem'iyitining tunji nöwetlik “Aksél sprin'gér erkinlik mukapati” murasimida Uyghur wekiller. 2023-Yili 28-noyabir.
Gérmaniye paytexti bérlinda “Aksél sprin'gér erkinlik fondi” jem'iyitining tunji nöwetlik “Aksél sprin'gér erkinlik mukapati” murasimida Uyghur wekiller. 2023-Yili 28-noyabir.
RFA/Ekrem

Bérlindin ziyaritimizni qobul qilghan roshen abbas xanimning bildürüshiche, murasimning échilish nutqini “Aksél sprin'gér erkinlik fondi” ning re'isi matiyas döfnér (Mathias Döpfner) bilen gérmaniye ma'arip we tetqiqat ministirliqining ministiri béttina shitarik watzin'gér (Bettina Stark Watzinger) qatarliqlar sözligen. Tunji nöwetlik “Aksél sprin'gér erkinlik mukapati” gha afghanistanliq meryem nuri dégen ayal érishken. Talibanlarning réjimigha qarshi küresh qilip mezkur mukapatqa érishken bu ayalning ismi bashqa bolup, mukapatlighuchilar uning bixeterliki üchün ‛meryem nuri‚ dégen yalghan isimni qollinishni muwapiq körgen.

“Aksél sprin'gér erkinlik mukapati” murasimida roshen abbas xanim bilen abdulhakim idris ependi amérikaning gérmaniyediki bash elchi wekili kilark prays (Clarke Price) ependi bilen. 2023-Yili 28-noyabir.
“Aksél sprin'gér erkinlik mukapati” murasimida roshen abbas xanim bilen abdulhakim idris ependi amérikaning gérmaniyediki bash elchi wekili kilark prays (Clarke Price) ependi bilen. 2023-Yili 28-noyabir.
RFA/Ekrem

Uyghur herikiti teshkilatining mes'uli, “Aksél sprin'gér erkinlik fondi meslihetchiler kéngishi” ning re'isi roshen abbas xanim bu heqte toxtalghanda, gerche bu mukapat ‛meryem nuri‚ gha bérilgen bolsimu, murasimda Uyghurlar uchrawatqan zulumlarning muhim siyasiy shexsler teripidin tekrar-tekrar otturigha qoyulushining özlirini memnun qilghan amillardin biri bolghanliqini tilgha aldi.

“Aksél sprin'gér erkinlik mukapati” murasimining muqeddimiside söz alghan “Aksél sprin'gér erkinlik fondi” ning rehberliri özlirining hazirgha qeder élip barghan pa'aliyetliri toghrisida doklat teqdim qilghanda, aldinqi bir qanche ayda özlirining Uyghur herikiti teshkilatining re'isi roshen abbas xanim bashchiliqidiki Uyghur wekillirini gérmaniyening yuqiri qatlamdiki rehberliri bilen uchrashturup, Uyghurlar uchrawatqan éghir zulumlarni biwasite anglitishqa pursetler yaritip bergenlikini eskertip ötken. Uyghur tetqiqat merkizining diréktori abdulhakim idris ependi bu xususta tesiratlirini bayan qilip, bu murasimda nurghunlighan muhim shexslerge sherqiy türkistan xelqi duch kéliwatqan irqiy qirghinchiliqni anglitish imkanigha ige bolghanliqini bayan qildi.

“Aksél sprin'gér erkinlik mukapati” murasimida (ongdin) roshen abbas xanim, parlamént ezasi linda tortibérg (Linda teuteberg) xanim we frank mullér (Frank müller) ependi bilen. 2023-Yili 28-noyabir.
“Aksél sprin'gér erkinlik mukapati” murasimida (ongdin) roshen abbas xanim, parlamént ezasi linda tortibérg (Linda teuteberg) xanim we frank mullér (Frank müller) ependi bilen. 2023-Yili 28-noyabir.
RFA/Ekrem

D u q bérlin ishxanisining diréktori gheyur qurban ependimu mezkur murasimgha teklip bilen qatnashqan. U bu heqte toxtalghanda, bu murasimda meyli gérmaniyening dölet erbabliri, meyli siyasetchiler yaki kishilik hoquq aktipliri bolsun, hemmisiningla Uyghurlar mesilini tilgha élip ötishidin, Uyghur irqiy qirghinchiliqi mesilisining gérmaniyening qatlam-qatlamlirigha qeder singgenlikini körüwélishqa bolidighanliqini tekitlidi.

“Aksél sprin'gér erkinlik fondi” jem'iyiti Uyghurlarni tonushturup chiqarghan kitabche. 2023-Yili noyabir.
“Aksél sprin'gér erkinlik fondi” jem'iyiti Uyghurlarni tonushturup chiqarghan kitabche. 2023-Yili noyabir.
RFA/Ekrem

“Aksél sprin'gér erkinlik fondi” bolsa “Aksél sprin'gér axbarat we téxnologiye guruhi” ning qurghuchisi aksél sprin'gérning “Erkinlikni barliq qimmet qarashlirining asasi qilish” tin ibaret tewrenmes iradisini yene bir qétim namayan qilish, dunyaning her yerliridiki erkinlik jengchilirige ilham bérish üchün qurulghan. Bu fondi jem'iyet xitay kebi mustebit döletlerning zulumlirigha qarshi küresh qiliwatqan, erkinlik we démokratiye yolida bedel tölewatqan insanlarni qollashni, qoghdashni, ularning pidakarliq rohigha ilham bérishni tüp meqset qilghan.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.