Gheyur qurban: "Gérman parlamént ezaliri, xitayning Uyghurlargha yürgüziwatqan jinayetlirini 'irqiy qirghinchiliq' dep tonung!"

Ixtiyariy muxbirimiz ekrem
2021-05-07
Share
Gheyur qurban: D u q bérlin ishxanisining mudiri, qurultay yashlar komitétining re'isi gheyur qurban ependi namayishta. (Waqti we orni eniq emes)
RFA/Ekrem

Gheyur qurban gérmaniye parlamént ezalirini xitayning Uyghurlargha yürgüziwatqan jinayetlirini "Irqiy qirghinchiliq" dep tonush toghrisida imza toplash pa'aliyiti bashlidi.

D u q bérlin ishxanisining mudiri, qurultay yashlar komitétining re'isi gheyur qurban ependi 5-may küni torda imza toplash pa'aliyitini qanat yaydurup, gérmaniye parlamént ezalirinining xitayning Uyghurlar üstidin yürgüziwatqan basturushlirini "Insaniyetke qarshi jinayet" we "Irqiy qirghinchiliq" dep étirap qilish chaqiriqigha awaz qoshushini teshebbus qilghan. Bu pa'aliyet 17-may gérmaniye parlaméntida ötküzülmekchi bolghan Uyghurlargha a'it "Irqiy qirghinchiliq toghrisida guwahliq bérish" yighini harpisida uyushturulghan.

D u q bérlin ishxanisining mudiri, qurultay yashlar komitétining re'isi gheyur qurban ependi 5-may küni torda imza toplash pa'aliyiti qanat yaydurdi.

Imza toplash chaqiriqining témisi: "Gérman parlamént ezaliri, xitayning Uyghurlargha yürgüziwatqan jinayetlirini 'irqiy qirghinchiliq' dep tonung!" dégendin ibaret bolup, chaqiriqning muqeddimisi mundaq ibariler bilen bashlan'ghan: "2017-Yilidin buyan xitay hakimiyiti 1 milyon 800 ming bilen 3 milyon arisida Uyghur we bashqa türkiy milletlerni meqsetlik halda jaza lagérlirigha qamidi. Ularning jinayetliri: uzun saqal qoyghanliq, chet elde oqughanliq yaki köp perzent körgenlik idi. Xitay hakimiyitining nezeride bular ménge yuyush, shepqetsiz qiynash we mejburiy tughmas qiliwétishtek insaniyetsizlik bilen tolghan jaza lagérlirigha solap azablishi üchün yéterlik desmaye idi. Men gérmaniye fédiratip hökümitining parlamént ezalirini xitayning Uyghurlargha qarita yürgüziwatqan bu jinayetlirini 'irqiy ghirghinchiliq' dep étirap qilishini telep qilimen!"

Chaqiriqta yene xitayning künsiri kéngiyiwatqan lagér sistémisigha parallil halda Uyghurlarning milliy kimlikini tazilash, mejburiy tughut cheklesh qilmishlirining dawam qiliwatqanliqi eskertilip, 2019-yiligha kelgende Uyghurlar nopusining köpiyish nisbitining 80 pirsent töwenligenliki, xitay hakimiyitining qesten Uyghurlarning köpiyishini nölge chüshürüshke urunuwatqanliqi tilgha élin'ghan. Shuning bilen birge, Uyghur perzentliriningmu xitayning hujum nishanigha aylan'ghanliqi, ata-anisi türmige, jaza lagérlirigha yaki mejburiy emgek zawutlirigha qamalghan Uyghur perzentlirining xitay hökümiti teripidin yighiwélinip, ularning muddi'asigha layiq rewishte yétishtüriliwatqanliqi bayan qilin'ghan.

Chaqiriqta amérika, en'giliye, kanada we gollandiyening Uyghurlar uchrawatqan basturushlarni "Irqiy qirghinchiliq" dep atighanliqi, bu yil 6-ayning 4-künidin 7-künigiche "Uyghur sot kollégiyesi" ning bu heqte qarar chiqarmaqchi boluwatqanliqi, 50 din artuq kishilik hoquq mutexessislirining bu heqte doklatlar élan qilghanliqi tekitlinip, gérmaniye parlaméntiningmu bashqilargha oxshash xitayning zulumlirini "Insaniyetke qarshi jinayet" we "Irqiy qirghinchiliq" dep étirap qilishi zörürliki tilgha élin'ghan.

Chaqiriq mundaq ibariler bilen axirlashqan: "Xitay zulumigha da'ir bu qeder küchlük delil-ispatlar mewjut bolup turuqluq, gérmaniye hökümiti xitayning irqiy qirghinchiliqlirini étirap qilish mes'uliyitidin özini qachurmasliqi lazim. Bu imza toplash chaqiriqini qollash arqiliq gérmaniye parlaméntining Uyghurlargha qaritilghan basturushni 'irqiy qirghinchiliq' dep étirap qilishi üchün bizge yardem qiling. Imzayingiz arqiliq xitay hakimiyitining Uyghurlargha we bashqilargha yürgüzüwatqan jinayetlirining mes'uliyitini sürüshte qiling!"

D u q bérlin ishxanisining mudiri, qurultay yashlar komitétining re'isi gheyur qurban ependi bügün bu heqte ziyaritimizni qobul qilghanda aldi bilen mezkur imza toplash chaqiriqini élan qilishtiki meqset toghrisida toxtilip ötti. U sözide mezkur pa'aliyetning gérmaniyede jama'et pikri hazirlap, gérmaniye parlaméntining Uyghurlar toghrisida ijabiy bir qarar qobul qilishigha türtke bolushini ümid qilidighanliqini bildürdi.

D u q ning mu'awin re'isi perhat muhemmidi ependi bu xususta toxtalghanda, gérmaniye hökümitining xitayning Uyghurlar üstidin élip bériwatqan basturush jinayetlirini "Irqiy qirghinchiliq" dep étirap qilishi üchün d u q ning uzundin buyan pa'al heriket qilip kéliwatqanliqini bayan qildi. Uning bildürishiche, 4-ayning 17-küni gérmaniye parlaméntida Uyghurlargha a'it "Irqiy qirghinchiliq toghrisida guwahliq bérish" yighini ötküzüliwatqan deqiqilerde gérmaniyening herqaysi sheherliridin bérlin'gha jem bolghan Uyghurlar parlamént binasi aldida namayish élip baridiken.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet