Татаристан алий соти шәһризат шавкәткә сиясий панаһлиқ бериштин йәнә баш тартқан

Ихтиярий мухбиримиз ойған
2020-03-17
Share
moskwa-sot-mehkimisi.jpg Русийә москвадики сот мәһкимисиниң алди көрүнүши. 2017-Йили 1-авғуст.
AP

Йеқинда русийә тәркибидики татаристан җумһурийитиниң пайтәхти қазан шәһиридә туруп, сиясий панаһлиқ алалмайватқан қош кезәк ака-укиларниң бири шәһризат шавкәткә татаристан алий соти вақитлиқ панаһлиқ бериштин баш тартқан. Алий сот өткән йили күздә қазан шәһири авайистроител наһийәлик сотиниң бу һәқтики панаһлиқни рәт қилиш қарарини күчидә қалдурған болуп, әмди у хитайға қайтуруш хәвпигә дуч кәлмәктә. Бу һәқтә русийәниң "идел реалии" ахбарат агентлиқида елан қилинған "татаристан алий соти хитай хәлқ җумһурийитидин кәлгән татарға вақитлиқ панаһлиқ бериштин баш тартти" намлиқ мақалидә ейтилған.

Мақалидә дейилишичә, шәһризат шавкәтниң адвокатлири хитайға қайтурған тәқдирдә уни уйғур елидики мусулманлар үчүн қурулған "қайта тәрбийәләш" лагери күтүп турғанлиқини һәмдә корона вируси вәзийитини сәвәб қилип, қачақлар қануни асасида уни русийәдә қалдуруш тоғрилиқ илтимас қилған болсиму, сот уларниң бу сәвәблирини муһим дәп қаримиған. Адвокат руслан нагийеф алий сотниң бу қарари үстидин әрз қилидиғанлиқини билдүргән. Мақалидә йәнә ейтилишичә, өткәндә алий сот қош кезәк ака-укиларниң йәнә бири шаһдияр шавкәткиму шундақла қарар чиқарғаникән.

Мақалидә йәнә мундақ дейилгән: "қош кезәк ака-укиларниң тәқдири һәққидә биз өткәндиму язған идуқ, әмма шуни тәкитләймизки, татаристан қорчақ һакимийити вә қорчақ сотлар русийәниң қолидики әсваб болуп һесаблиниду, улар татарларни һәтта панаһлиқ берип, өз йеридә қоғдиялмайду вә хитай даирилири билән яхши мунасивәт сақлаватқан москвадики өзлириниң игилиригә беқиниш үчүн мусулманларни очуқтин-очуқ өлүмгә әвәтишкә тәйяр."

Радийомиз зияритини қобул қилған адвокат бәһрам һәмрайеф мундақ деди: "буниңдин кейин биздә мәзкур сот һөкүми үстидин әрз бериш мумкинчиликимиз бар. Һазирчә биз буниңға һөҗҗәтләрни тәйярлаватимиз. Мән ойлаймәнки, буниңға аз дегәндә йерим йил вақит кетиду. Вәзийәт һәқиқәтәнму мурәккәп. Әмма биз уларни русийәдә қалдуруш үчүн яки үчинчи бир мәмликәткә чиқириш үчүн қолимиздин келидиған ишниң барлиқини қилимиз."

Бәһрам һәмрайеф һазир уларниң "федератсийә университети" ға қайтидин қобул қилинғанлиқини, уларни қазандики татар җамаәтчиликиниң маддий җәһәттин қоллаватқанлиқини билдүрди.

Игилишимизчә, шәһризат вә шаһдияр шавкәт 2015‏-йили уйғур елидин татаристан пайтәхти қазан шәһиригә келип, "федератсийә университети" ға оқушқа чүшкән. Лекин уларниң виза қәрәли пүтүп, университет билән оқуш шәртнамиси бикар қилинғаниди. Уларниң дадиси уйғур, аниси татар болуп, һәр иккиси йиғивелиш лагерида икән. Һазир шәһризат вә шаһдияр шавкәт өз адвокатлириға мубада юртиға йенип баридиған болса, уларни сөзсиз йиғивелиш лагериға елип кетидиғанлиқини билдүргән иди.

Радийомиз зияритини қобул қилған қазақистандики "либерти" җәмийәтлик фондиниң рәһбири, сиясәтшунас ғалим агелеуоф қош кезәк ака-ука шәһризат вә шаһдияр шавкәт мәсилисидә муһим бир нуқтиға әһмийәт бериш лазимлиқини оттуриға қоюп, мундақ деди: "улар қачақ һоқуқини елиш үчүн бирләшкән дөләтләр тәшкилати йенидики инсан һәқлири башқармиси намиға һөҗҗәтлирини тапшурдиму? мундақ орган һәр бир мәмликәттә, шу җүмлидин русийәдиму бар. Йәнә бир нәрсә, улар сиясий панаһлиқ издәватқан кишиләр тизимида барму? мубада улар мушундақ рәсмий әрз бәргән болса, уларниң хитайға қайтурулуш һоқуқи йоқ. Русийә даирилири қачақлар тоғрилиқ хәлқара қанунға қарши һәрикәт қилалмайду. Шуниң үчүн улар я русийәдә, йәни татаристанда қелиши керәк, я үчинчи бир дөләткә чиқип кетиши керәк. Әлвәттә, хитайға қайтурулған тәқдирдә уларниң һаятиға хәвп туғулиду. Әгәрдә улар һөҗҗәтлирини пәқәт русийәниң көчмәнләр идарисигә тапшуруш билән чәкләнгән болса, русийә һәқиқәтәнму уларни хитайға қайтуруп бериши мумкин."

Ғалим агелеуофниң пикричә, шәһризат вә шаһдияр шавкәт хитайға қайтуруп берилгән тәқдирдә, бу, сөзсиз русийәниң хәлқарадики абруйиға дағ чүшүридикән. Бу һәм татаристанниңму абруйини төкидикән. У чағда мәзкур панаһлиқ тилигән кишиләр русийәгә әмәс, башқа мәмликәтләргә кетиши мумкин икән.

Мәлумки, русийә хитайниң истратегийилик шерики болуп, у хитайниң милләтләргә қаратқан сияситини изчил түрдә қоллайдиғанлиқини билдүрүп кәлгән, хитайму русийәни қоллап кәлгәниди.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт