Gülshen abbasning 20 yilliq qamaq jazasigha höküm qilinishi amérika dölet mejlis ezalirining küchlük tenqidige uchridi

Muxbirimiz irade
2020-12-30
Share
Gülshen abbasning 20 yilliq qamaq jazasigha höküm qilinishi amérika dölet mejlis ezalirining küchlük tenqidige uchridi Ürümchi nurbagh néfit doxturxanisining pénsiyige chiqqan doxturi gülshen abbas xanim. 2015-Yili washin'gton.
Photo: RFA

Amérika dölet mejlisi xitay ishliri ijra'iye komitéti (CECC) ning ezaliri 30-dékabir küni mexsus axbarat élan qilish yighini échip, xitay hökümitining pénsiyege chiqqan Uyghur doxtur gülshen abbasni qanunsiz halda 20 yilliq qamaq jazasigha höküm qilghanliqini qattiq eyiblidi. Nurghun muhim shexslerning qatnishishi bilen échilghan bu yighinda xitay hökümiti Uyghur élidiki jinayetlirini toxtitishqa we gülshen abbas qatarliq barliq lagér tutqunlirini qoyuwétishke chaqirildi.

Hörmetlik radiyo anglighuchilar, 30-dékabir küni amérika dölet mejlisining xitay ishliri ijra'iye komitéti we Uyghur herikiti teshkilati birlikte axbarat élan qilish yighini ötküzdi. Axbarat yighinining muhim témisi bolsa amérikadiki Uyghur ziyaliysi we pa'aliyetchisi doktor rishat abbas we roshen abbasning qérindishi, ürümchide pénsiyege chiqqan doxtur gülshen abbas xanimning xitay teripidin 20 yilliq qamaq jazasigha höküm qilinishi idi.

Gülshen abbas xanim xitay da'iriliri teripidin 2018-yili 10-séntebirdin béri ghayib qiliwétilgendin béri héchqandaq iz-dériki bolmay kéliwatatti. Biraq yéqinda uning a'ilisi gülshen abbasning 20 yilliq qamaq jazasigha höküm qilin'ghanliqi heqqide xewer tapshurup alghan.

Amérika dölet mejlisining xitay ishliri ijra'iye komitéti ezaliri axbarat élan qilish yighinida xitay hökümitining bu herikitini qattiq eyiblidi. Axbarat yighin'gha gülshen abbas xanimning qizi ziba, qérindashliri doktor rishat abbas ependi, roshen abbas xanimlar bilen birlikte amérika dölet mejlisi xitay ishliri ijra'iye komitétining re'isi jéymis makgowrn, mejlis ezasi tom su'azi, mejlis ezasi kiris simis, amérikaning birleshken döletler teshkilatidiki xelq'ara ayallar mesililiri boyiche bash elchisi kélléy kuriy xanim, amérika amérika xelq'ara diniy erkinlik komitétining komissari nuri türkeller qatniship söz qildi.

Yighinda aldi bilen jeymis makgowrn ependi söz qildi. U sözide mundaq dédi: "2018-Yili sintebirdin bashlap, xitay hökümiti teripidin mejburiy ghayip qiliwétilgen pénsiyege chiqqan méditsina doxturi gülshen abbasning 20 yilliq késiwétilishini biz xitayning uning amérikadiki yéqinlirining kishilik hoquq pa'aliyetliri üchün öch élish niyitide qilghanliqigha ishinimiz. Xitay hökümitining erkin pikir qiliwatqanlarni jimiqturush üchün ularning gunahsiz yéqinlirini nishanlishi exlaqiy jehetttin eyiblinishke tégishlik. Bu xelq'arada békitilgen pikir erkinlikini ochuq-ashkare depsende qilghanliq."

U yene mundaq dédi: "Biz bügün bu yerde gülshen abbas xanimning a'ilisi bilen birlikte xitay hökümitini gülshen abbas xanimni derhal we shertsiz qoyup bérishke, héch bolmighanda uni zörür tibbiy yardem we dawalinishi üchün qoyup bérishke chaqirimiz. Biz shundaqla yene b d t kishilik hoquq aliy komissari mishel bachileyt xanimni bu mesile heqqide we bashqa barliq xalighanche tutqun qilin'ghanlar heqqide tekshürüsh ep bérishni dawamliq telep qilishini ümid qilimiz."

Bundin bashqa makgowrn ependi yene amérika hökümiti we mejlisini Uyghur mesilisini birinchi muhim mesile dep qarap, derhal qattiq tedbirlerni qollinishqa, gülshen abbas xanimning jazalinishida rol alghan barliq xitay emeldarlirini jazalashqa we bashqa xelq'araliq organlarnimu bu heqte heriket qilishqa chaqirdi.

Arqidin mejlis ezaliri tom su'azi we kiris simis qatarliqlarmu bir éghizdin söz qilip, gülshen abbas xanimgha bérilgen bu éghir jazadin qattiq epsuslan'ghanliqini, buning xitay hökümitining Uyghurlargha qaritiwatqan zulumining kölimini éniq namayen qilip béridighanliqini ipadilidi we özlirining Uyghur élidiki lagérlar mesilisi we mejburiy emgek mesiliside yenimu köp xizmet qilidighanliqini tekitleshti.

Kelliy kurriy xanimu sözide amérika tashqiy ishlar ministirliqining Uyghurlar mesiliside b d t we bashqa dölet hökümetlirinimu heriketke keltürüsh üchün toxtimay xizmet qiliwatqanliqini, shexsen amérika tashqiy ishlar ministiri mayk pompéyoning Uyghurlar mesilisini peqet bir xizmet dep emes, belki bir shexs bolush süpiti bilenmu chin yürikidin köngül bölüwatqanliqini tekitlidi. U yene amérika tashqiy ishlar minsitirliqining we özining da'ima gülshen xanim a'ilisi bilen, lagér ziyankeshlikige uchrighuchilar we shundaqla Uyghurlar bilen birlikte ikenlikini tekitlidi.

Arqidin nuriy türkel ependimu söz qilip, herbir kishining qolidin kelgenche gülshen abbas xanimning mesilisige we shundaqla Uyghurlar uchrawatqan zulumni anglitish üchün heriket qilishini telep qildi.

Arqidin roshen abbas xanim we ziba muratlar ayrim-ayrim söz qilip, axbarat yighinigha qatnashqan we Uyghurlarning ehwaligha köngül bölüwatqan yuqiriqi mejlis ezalirigha rehmet éytti we shundaqla xitay hökümitining özlirini boysundurush üchün, Uyghurlarni jimiqturush üchün qollan'ghan bu wastisini qattiq eyibleshtin sirt, özlirining bu dawadin hergiz toxtap qalmaydighanliqini, bundaq wastiler arqiliq xitayning hergizmu Uyghurlarni heqliq dewasidin chékindürelmeydighanliqini tekitlidi.

Arqidin ular yene bir-birlep yighin qatnashchilirining so'allirigha jawab berdi. Mejlis ezasi kiris simis qatarliqlar so'allargha jawab bergende bundin kéyin amérika hökümiti we mejliside keskin qararlarning élinishi üchün choqum yenimu qattiq tirishidighanliqini, xitaydiki Uyghurlarning mejburiy emgikidin payda éliwatqan xelq'araliq dangliq markilargha bésim ishlitidighanliqi, bu jehettiki qanun-qararlarni tézdin emeliyleshtürüshke tirishidighanliqini bildürdi. Qisqisi, ular xitay dölet re'isi shi jinpingning Uyghurlargha qarshi insaniyetke qarshi jinayet ötküzüsh bilen choqum jawabkarliqqa tartilidighan künlerning yéـtip kélidighanliqini bir éghizdin tekitleshti.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet