Heptilik xewerler (15-féwraldin 21-féwralghiche)

Muxbirimiz eziz
2020-02-21
Élxet
Pikir
Share
Print
Heptilik xewerler (15-féwraldin 21-féwralghiche)
Heptilik xewerler (15-féwraldin 21-féwralghiche)
Photo: RFA

"Qaraqash höjjetliri" Uyghurlarning réyalliqini yene bir qétim namayan qildi

Mushu hepte qaraqash nahiyesidiki lagérlarning ehwali xatirilen'gen zor hejimlik ichki matériyal ashkara bolup, xitay hökümitining lagérlar heqqidiki bir qatar yalghanliri yene bir qétim yer bilen yeksan boldi.

Amérika dölet mejlisi bu munasiwet bilen mexsus axbarat élan qilish yighini échip, bu arxiplarning ehwali heqqide alaqidar mutexessislerning aghzidin tepsiliy melumatlar berdi.

"Qaraqash höjjetliri" ashkara bolghandin kéyin dunyadiki herqaysi axbarat wasitiliri bes-beste bu heqte xewer berdi hemde hersahe kishiliri arisida zor bir ghulghuligha seweb boldi.

Tajsiman wirusning Uyghurlargha yuquwatqanliqi endishe qozghimaqta

Uyghur diyarida tajsiman wirustin yuqumlan'ghuchilarning sani köpiyiwatqanda bu wirusning alliqachan Uyghurlarghimu yuqushqa bashlighanliqi hemde bir qisim bimarlarning doxturxanida ikenliki melum boldi.

Ene shundaq Uyghurlardin biri ghulja nahiyesidiki pénsiyege chiqqan oqutquchi, 78 yashliq pexridin aka bolup, uning bir qisim perzentlirimu yuqum sewebidin karantin qilinmaqta iken.

Tajsiman wirusning aldini élish tedbirlirining biri bolghan öylerni we mehellilerni qamal qilish nöwette öyliride qamilip qalghan milyonlighan Uyghurni achliq we bashqa müshkülatlargha giriptar qilmaqta iken.

Uyghurlar mesilisi yene bir qétim b d t ning mexsus yighinliridin yer aldi

B d t ning jenwe shehiride échilghan 12-nöwetlik kishilik hoquq we démokratiye yighinida herqaysi döletlerdiki kishilik hoquqning ayaq-asti bolush ehwali muhakime qilindi. Shu qatarda Uyghurlar mesilisigimu alahide orun bérildi.

Yighin'gha qatnashqan Uyghur wekillerdin amérikadiki adwokat nuriy türkel we jewher ilham Uyghur jem'iyiti nöwette duch kéliwatqan siyasiy, ijtima'iy we medeniyet jehetlerdiki zulumlarni qisqa we chüshinishlik qilip teswirlep berdi.

Mushu hepte d u q bashchiliqidiki bir Uyghur pa'aliyetchiler ömiki 30 nechche döletning b d t diki elchiliri bilen uchriship, tajsiman wirusning lagérlargha tarqilishidiki xeterler hemde alaqidar mesililer boyiche melumatlar berdi.

Xitay konsulxanisi muhajirettiki Uyghurlargha tehdit saldi

Téxi yéqinda amérikadiki bir qisim Uyghur pa'aliyetchilerning wetendiki uruq-tughqanlirini widiyo arqiliq chet'eldiki uruq-tughqanlirini eyibleshke mejburlighan xitay hökümiti emdilikte türkiyediki Uyghur muhajirlirigha tehdit sélishqa bashlighan.

Yéqinda xitayning konsulxana xadimliri istanbuldiki Uyghurlardin ömer hemdul we jewlan shirmemetning lagérgha qamalghan tughqanliri heqqide guwahliq bergenlikini bahane qilip: "Uruq-tughqanliring siler bolghan alaqisini üzdi," dep xewer qilghan.

Analizchilar bu heqte pikir qilip: "Bu xitay hökümitining muhajirettiki Uyghurlarni qorqutush hiylisi. Alliqachan Uyghurlarni düshmen, dep qarawatqan xitay hökümiti üchün emeliyette Uyghurlarning guwahliq bérish yaki bermesliki héchqandaq Uyghurni xitaygha dost qilalmaydu," dédi.

Shahitlar a'iliwiy paji'eliri arqiliq xitayni let qildi

Xitay hökümiti oxshimighan xelq'araliq sorunlarda Uyghurlarni qarilap, özlirining "Térrorluqqa we esebiylikke qarshi turuwatqanliqi" ni dawrang qiliwatqanda muhajirettiki Uyghurlar ularning saxtipezlikini köplep pash qilmaqta.

12-Féwral küni enqerediki bir qétimliq diplomatiye sorunida Uyghur muhajirliridin mirkamil qeshqiri xitayning türkiyediki bash elchisige özining lagérda ölgen tughqanlirining resimini körsetken hemde uningdin jawab sorighan.

Türkiyediki Uyghur muhajirliridin rozinisa memettoxti öz qérindashlirini "Qaraqash höjjetliri" din körgendin kéyin bu heqte guwahliq bérip, bu ehwalning qanchilik éghir ikenlikini yene bir qétim tekitlidi.

Ereb birleshme xelipilikide ghayib bolghan exmetjan talip xitaygha élip kétilgen

On nechche yildin buyan ereb birleshme xelipilikide yashawatqan exmetjan talip 2018-yilining béshida dubeydiki bir saqchixanigha resmiyet öteshke barghanda qolgha élin'ghan. Aridin bir ay ötkendin kéyin iz-déreksiz halda ghayib bolghan.

Exmetjanning hazir türkiyediki ayali amannisa bu heqte ehwal tonushturup, shu qétim xitay hökümitining exmetjanni "Jinayetchi" dep jakarlighanliqi hemde uning xitaygha qayturulghanliqini sözlep berdi.

Exmetjanni xitaygha qayturushni telep qilghan xitay hökümiti uning "Jinayet" i heqqide héchqandaq ispat körsetmigen. Yene kélip dubey sotining exmetjanni qoyuwétish heqqidiki hökümi bolsimu saqchilar yenila uni xitaygha qayturuwetken.

Toluq bet