Qazaqistan Uyghurlirining hésabat-saylam yighini bolup ötti

Ixtiyariy muxbirimiz oyghan
2022.05.31
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
Qazaqistan Uyghurlirining hésabat-saylam yighini bolup ötti Almuta shehiride ötken jumhuriyetlik Uyghur étno-medeniyet merkizining hésabat-saylam yighinidin körünüsh. 2022-Yil 28-may, qazaqistan.
RFA/Oyghan

Ötken esirning 80-yillirining axirlirida sowét ittipaqida özgertip qurush siyasiti yürgüzülüp, köpligen islahatlarning élip bérilghanliqi melum. Shu jümlidin qazaqistanda yashawatqan her milletler özlirining medeniyet merkezlirini qurup, ana tilini, milliy örp-adetlirini, medeniyitini, sen'itini, edebiyatini terghib qilish mumkinchilikige ige bolghanidi. Shular qatarida Uyghurlarmu bu yönilishte köpligen pa'aliyetlerni yürgüzüp keldi. Bügünki künde qazaqistan xelqi assambléyesi (kéngishi) terkibide pa'aliyet élip bériwatqan jumhuriyetlik Uyghur étno-medeniyet merkizimu memlikettiki eng aktip teshkilatlarning biri süpitide tonulghanidi. Yéqinda ene shu merkezning hésabat-saylam yighini bolup ötti.

28-May küni almuta shehiridiki “Dostluq” öyide ötken bu yighin'gha jem'iyetlik teshkilatning bashqarma ezaliri we rayonlardiki uning shöbilirining, ammiwi axbarat wasitiliri, bashqimu milletlerning medeniyet merkezliri wekilliri qatnashti. Yighin'gha jumhuriyetlik Uyghur étno-medeniyet merkizining almuta sheherlik shöbisining re'isi, tébbiy penlirining kandidat doktori ebeydulla japparof riyasetchilik qildi.

Almuta shehiride ötken jumhuriyetlik Uyghur étno-medeniyet merkizining hésabat-saylam yighinidin körünüsh. 2022-Yil 28-may, qazaqistan.

Yighinning kün tertipi békitilip, nazaretchiler saylam komissiyesining ezaliri tonushturulghandin kéyin, merkez re'isi, qazaqistan xelqi kéngishining ezasi shahimerdan nurumof sözge chiqip, besh yil dawamida merkez teripidin atqurulghan ishlar heqqide qisqiche toxtaldi. U qazaqistanda köpligen ijabiy özgirishlerning yüz bériwatqanliqini, Uyghurlarningmu memliket rehbiri qasim-jomart toqayéfning “Yéngi qazaqistan: yéngilash we yéngilinish yoli” mektupi da'iriside memliketni tüp-asasliq yéngilash, yéngi qazaqistan qurush siyasitini qollaydighanliqini bildürdi. U bolupmu Uyghurlarning ana tili, milliy ma'aripi, sen'iti we edebiyatini téximu rawajlandurushning merkez aldida turghan muhim mesililer bolup qalidighanliqini körsetti. Shahimerdan nurumof yene qazaqistanda oqutush Uyghur tilida yürgüzülidighan 62 mektepni, hökümet qollawatqan birdin bir Uyghur tilida neshr qiliniwatqan “Uyghur awazi” géziti bilen akadémiyelik mertiwige érishken dunyadiki yégane Uyghur tiyatirini, sherqshunasliq instituti terkibidiki Uyghurshunasliq merkizini saqlap qélishning zörürlükini alahide tekitlidi.

Sözge chiqqan jumhuriyetlik Uyghur étno-medeniyet merkizi terkibidiki “Janan” ayallar fondining re'isi mizan'gül awamisimowa, qazaqistan Uyghur yashlar birlikining re'isi rustem xeyriyéf, alimlar kéngishining re'isi, bi'ologiye penlirining doktori mesimjan wélemof merkezning hésabatigha qana'etlinerlik bahasini berdi.

Almuta shehiride ötken jumhuriyetlik Uyghur étno-medeniyet merkizining hésabat-saylam yighinidin körünüsh. 2022-Yil 28-may, qazaqistan.

Yighin riyasetchisi merkez re'islikige üch bashqarma ezasining, yeni “Uyghur awazi” gézitining bash muherriri érshat esmetofning, xanim-qizlar kéngishining re'isi senem béshirowaning we merkez re'isi shahimerdan nurumofning öz namzatliqini körsetkenlikini élan qildi. Her üch namzat öz programmilirini tonushturdi.

Radi'omiz ziyaritini qobul qilghan jumhuriyetlik Uyghur étno-medeniyet merkizining almuta sheherlik shöbisining re'isi ebeydulla japparof ependining éytishiche, érshat esmetof merkez teripidin atqurulghan ishlar toghrisida qisqiche toxtilip, uning pa'aliyitige ijabiy bahasini bergen. U merkezning toghra yolda kétip barghanliqini, xelqte birlik we ittipaqliqning saqlinip kéliwatqanliqini tekitligech, mezkur teshkilatning kelgüsi pa'aliyitini, abruy-inawitini oylap, özining namzitini bikar qilish qararigha kelgen. Ikkinchi namzat senem béshirowamu yardem qolini sunup kéliwatqan pa'aliyetchan xanim-qizlargha minnetdarliqini izhar qilghach, özining namzitini emeldin qalduruwétidighanliqini éytqan.

Ebeydulla japparof mundaq dédi: “Bu saylamgha özimiz chong ümid qoyghan. Démokratik ötsun dep pilan qurghan. Hemmisi öz programmilirini éytti. Shuninggha qarighanda, shahimerdanning programmisi ülgilik, ishenchlik programma bolghachqa, u kishini bashqarma ezaliri qollidi. Yéngi qazaqistan dep hazir awaz bérish boluwatidu. Asasiy qanunning 33 maddisi özgiriwatidu. Shuninggha qarap, medeniyet merkiziningmu ishi özgiridu, dep oylaymen. Közqarash bashqiche bolidu. Meqsitimiz memlikitimizde birlik, tinchliq, amanliqni saqlap qélish”.

Igilishimizche, yighinda 82 bashqarma ezasining ochuq awaz bérishi bilen shahimerdan nurumof “Qazaqistan Uyghurlirining jumhuriyetlik étno-medeniyet merkizi” jem'iyetlik birleshmisining re'isi bolup qayta saylan'ghan.

Yighinda üchinchi mesile qarilip, mezkur jem'iyetlik teshkilatning aliy kéngishining re'islikige yigit bashliri kéngishining re'isi, “Métall prom grupp” shirkitining mudiri dolquntay abduxélil saylandi.

Ziyaritimizni qobul qilghan jumhuriyetlik Uyghur étno-medeniyet merkizi re'isining orunbasari érshat esmetof ependi merkezning besh yil dawamida köpligen ishlarni élip barghanliqini, shu jümlidin ilim-pen, edebiyat, milliy örp-adetlerni saqlash we terghib qilish, yashlarni terbiyelesh, xeyrxahliq we bashqimu sahelerde köpligen ishlarning yürgüzülgenlikini otturigha qoyup, mundaq dédi: “Eng muhimi, xelqimizning jan tomuri bolghan milliy ma'arip sahesidimu köp ishlar emelge ashuruldi. Karlin mexpirof rehberlikidiki Uyghur mektepliri bilen hemkarlishish analitikiliq merkizining ezaliri milliy mekteplirimizni qollash yolida nurghun ishlarni emelge ashurdi. Biz merkezning xelqimiz aldidimu, memliket aldidimu nahayiti abruyluq teshkilat ikenlikini étirap qilduq”.

Yighindin melum bolushiche, uninggha qatnashqan qazaqistan parlaménti aliy kéngishining ezasi zakirjan quziyéf, nazaretchiler yeni kurt étno-medeniyet merkizining re'isi eziz aliyéf, chéchen-waynax étno-medeniyet merkizining re'isi exemet muradof, grék étno-medeniyet merkizining re'isi gé'orgiy i'ordanidi, almuta shehiridiki “Dostluq öyining” bashliqi nursa'ulé altékowalar hésabat-saylam yighinigha özlirining yuqiri bahasini bérip, Uyghurlargha hésdashliqini bildürgen.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.