Mutexessisler: "Hindistan kélechekte xitaygha qarshi tibet we Uyghur mesilisini kozir qilip qollinishi mumkin"

Ixtiyariy muxbirimiz erkin tarim
2020-06-26
Share
yipek-yoli-we-uyghurlar-erkin-ekrem.jpg Merkizi enqerege jaylashqan Uyghur tetqiqat institutining uyushturushi bilen échilghan 2-nöwetlik "Yipek yoli we Uyghurlar" témida yumilaq üstel yighinida mezkur institutining re'isi doktor erkin ekrem riyasetchilik qildi. 2019-Yili 27-yanwar, türkiye.
RFA/Arslan

Qaraqurum taghlirigha jaylashqan hindistan-xitay chégrasida yüz bergen majirada hindistan eskerliri ölgendin kéyin, asiyadiki bu ikki chong dölet otturisidiki munasiwet jiddiylishishqa bashlan'ghanidi. Shuning bilen ikki dölet otturisidiki munasiwet dunyaning diqqitini tartishqa bashlidi. Bu munasiwet bilen enqerediki Uyghur tetqiqat instituti sin körünüsh arqiliq "Hindistan xitay munasiwetliri we amérika" témisida doklat bérish yighini ötküzdi. Yighin'gha Uyghur instituti bash katipi adil eruyghur riyasetchiliq qildi. Mezkur institutning mudiri doktor erkin ekrem ependi, türkiye istanbuldiki qoch uniwérsitéti xelq'ara munasiwetler fakultétining doktoranti yaqup muhammet ependi we shiwétsiyediki Uyghur ziyaliysi nijat tursun ependiler hindistan bilen xitay munasiwiti we amérika, hindistan-xitay munasiwitining sherqiy türkistan mesilisige bolghan tesiri dégen témilarni chöridigen halda köz qarashlirini otturigha qoyup ötti. Mutexessisler, hindistanning kélechekte xitaygha qarshi tibet we Uyghur mesilisini kozir qilip qollinish éhtimali mewjutluqini ilgiri sürüshti.

Aldi bilen adiljan eruyghur ependi yighinning bashlan'ghanliqini jakarlidi.

Aldi bilen doktor erkin ekrem ependi söz qilip, hindistan bilen xitay otturisidiki eng chong mesilining chégra mesilisi ikenlikini otturigha qoydi.

Doktor erkin ekrem ependi doklatida hindistan bilen xitay gerche shangxey hemkarliq teshkilatining ezasi bolsimu xelq'arada ikki chong reqib ikenlikini shunga nurghun mesililerde kélishelmeywatqanliqini ilgiri sürdi.

Doktor erkin ekrem ependi ikki dölet otturisidiki toqunushning dawamlishidighanliqini otturigha qoydi.

Doktor erkin ekrem ependi hindistanning xitay bilen bolghan toqunushta tibet mesilisi bilen sherqiy türkistan mesilisini kozir qilip ishlitish éhtimalliqi barliqini ilgiri sürdi.

Uyghur ziyaliysi nijat tursun ependi hindistan hökümiti xitaygha qandaq pozitsiye bildürüwatidu? hindistan néme meqsetke érishmekchi? dégen mezmunlarda köz qarishini otturigha qoyup ötti. U, hindistan hökümiti we hindistan xelqining xitaygha qarita üch xil köz qarashta ikenlikini otturigha qoydi.

Istanbuldiki qoch uniwérsitéti xelq'ara munasiwetler kespi doktoranti yaqup muhemmet ependi hindistan bilen xitay otturisidiki toqunushta amérika qoshma shtatliri we yawropa ellirining hindistanni qollash ihtimalining yuqiri ikenlikini otturigha qoydi.

Bu sin körünüsh arqiliq élip bérilghan pa'aliyetni uyushturghan enqerediki Uyghur tetqiqat instituti mudiri doktor erkin ekrem ependi ziyaritimizni qobul qilip dunya weziyitining barghanséri murekkeplishiwatqanliqini, bu weziyetni yaxshi chüshenmey turup dewa élip barghili bolmaydighanliqini shunga Uyghur institutining bundaq pa'aliyetlerni uyushturuwatqanliqini ilgiri sürdi.

Enqerediki Uyghur instituti 2018-yili 4-ayda qurulghan bolup, bügün'giche bolghan qisqighine waqit ichide 20 qétimdin köprek bu xil ilmiy yighin chaqirghan.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet