Firansiye parlamént ezaliri "Sherqiy türkistan jumhuriyiti" bayrimini tebriklidi

Muxbirimiz nur'iman
2020-11-16
Share
firansiye-parlament-ezaliri-jumhuriyet.jpg Firansiye parlamént ezaliri "Sherqiy türkistan jumhuriyet" xatire künige tebrik yazghanda ishletken süretler. 2020-Yili 12-noyabir.
Dilnur Reyhan teminligen

12-Noyabir di'asporadiki Uyghurlar üchün alahide bir kün. Uyghurlar bu künde 1933-yili we 1944-yili 12-noyabir küni qurulghanliqi jakarlan'ghan "Sherqiy türkistan jumhuriyiti" ni xatirilesh pa'aliyetlirini élip baridu.

Bu yil téximu alahide bolghini "Sherqiy türkistan jumhuriyiti" qurulghanliqi peqet Uyghurlar arisidila tebiriklenmestin belki firansiye, kanada qatarliq küchlük gherb döletlirining parlamént ezaliri teripidin tebriklendi.

Sherqiy türkistan jumhuriyet küni harpisida yawropa parlaménti ezasi rafa'él gilüksmen, firansiye parlamént ezaliridin orliyan tachi, albani geyillot, délfin bezo, kélmangtin öteng qatarliqlar özlirining feyisbuk, tiwittir we instgram hésablirida sherqiy türkistan jumhuriyet bayrimini tebriklep yazma élan qilghan.

Yawropa Uyghur institutining mes'uli, aktip pa'aliyetchi dilnur reyhan xanimning bildürüshiche, firansiyediki siyasiy partiyeler shundaqla sheher bashliqlirining imza qoyushigha sunulghan "Uyghurlar bilen sepdashliq nizamnamisi" gha bügün'ge qeder on sheher bashliqi imza qoyghan bolup, sherqiy türkistan jumhuriyet küni harpisida yene töt partiye bu nizamnamige imza qoyghan. Shuning bilen élan qilghan bolup imza qoyghan partiyelerning sani jem'iy altige yetken.

Wal-duwaz wilayitining firansiye parlaméntidiki wekili orliyan tachi ependi éléktron xet arqiliq ziyaritimizni qobul qildi. U xétide sherqiy türkistan jumhuriyet küni harpisida di'asporadiki Uyghurlarning jumhuriyet bayrimini tebriklesh arqiliq pütün dunyadiki Uyghurlargha salam yollaydighanliqini bildürgen bolup bu künde Uyghurlarni qollighanliqini bildürüshining sewebi heqqide mundaq dep yazghan: "Yawropa Uyghur institutining mes'uli dilnur reyhanning yardimi bilen Uyghurlarning tarixi, medeniyiti we elwette hazirqi échinishliq paji'esi heqqide nurghun melumatqa érishtim. Uyghurlar uzun tarixqa ige, mol medeniyetning sahibliri iken. Uyghurlarning zémini bésiwélinishtin burun, Uyghurlar ikki qétim 'sherqi türkistan jumhuriyiti'ni élan qilghan bolup, 12-noyabir ularning dölet bayrimi iken. Bu künni tebriklishimning sewebi, birinchidin؛ béyjing gherezlik halda yoqitishqa urunuwatqan Uyghurlarning tarixi we medeniyitini teshwiq qilish. Ikkinchidin؛ Uyghurlargha yürgüzülüwatqan zulum we irqiy qirghinchiliqqa hökümetning diqqitini tartish. Ijtima'iy taratqulardiki bu xildiki tebrikleshlerning simwolluq ikenlikini bilimen. Korona wirusi tüpeyli namayish, yighin qatarliqlarni uyushturalmiduq, shunga men ijtima'iy tartqularda bolsimu kishilerning diqqitini tartish muhim dep qaraymen".

Dilnur reyhan xanim: "Firansiye parlamént ezalirining sherqiy türkistan bayriqining resimini chiqirip turup, jumhuriyet bayrimimizni tebriklishi bek muhim ehmiyetke ige" dédi.

Dilnur reyhan xanimning bildürüshiche, firansiye parlaméntida qurulghan "Uyghurlar bilen sepdashliq guruppisi" ning ezaliri 50 din ashqan bolup, "Sherqiy türkistan jumhuriyiti" bayrimi munasiwiti bilen firansiyediki siyasiy partiyeler shundaqla sheher bashliqliridin "Uyghurlar bilen sepdashliq nizamnamisi" ge imza qoyghanlarning sani téximu ashqan.

Bu nizamname alte maddidin teshkil tapqan bolup, ular munularni öz ichige alidiken: birinchidin, xitay kommunistik réjimi teripidin basturulushqa uchrawatqan Uyghur xelqi bilen bir septe bolushqa wede bérimiz. Ikkinchidin, xitay réjimining Uyghurlargha qarshi élip bériwatqan insaniyetke qarshi jinayetlirini herxil usullar bilen (taratqu, namayish. . . Wehakaza) dunyagha anglitishqa wede bérimiz. Üchinchidin, xitaygha qarshi küchlük iqtisadiy, siyasiy we diplomatik jazalarning qollinishini telep qilishqa wede bérimiz. Tötinchidin, firansiyediki xitay kommunistik partiyesining sepsete qorali bolghan 17 kungzi institutigha bériliwatqan hökümetning iqtisadiy yardimining toxtishini ashkara telep qilishqa wede bérimiz. Beshinchidin, Uyghur dawasi üchün tirishiwatqan uyushmilargha yerlik hökümetlerning siyasiy we iqtisadi yardemde bolushi üchün wede bérimiz. Altinchidin, firansiyede yashawatqan Uyghur di'asporasigha yardem qilish we qoghdash üchün qolimizdin kelgen barliq usulni qollinishqa wede bérimiz.

Dilnur reyhan xanim siyasiy partiyeler we sheher bashliqlirining bu nizamnamige imza qoyushining ehmiyiti heqqide toxtilip, mundaq dédi: "Siyasiy partiyelerning imza qoyushi bek muhim, chünki ulardin hökümette hoquq tutuwatqanlar bar, hökümetning qararigha tesir körsitidu. Sheher bashliqlirining imza qoyushi téximu muhim, chünki her qaysi sheherlerdiki xitaygha munasiwetlik mesililerde qarar ashulargha baghliq. Mesilen, bir kungzi institutigha bérilidighan 20ming yawroni toxtatti."

Orliyan tachi ependi buningdin kéyinki pilanliri heqqidiki so'alimizgha mundaq jawab bergen: "Birinchidin, parlamént ezasi bolush süpitim bilen, parlaméntta Uyghur mesilisige dawamliq diqqet tartishqa tirishimen. Hazir firansiyede meyli hökümet we meyli xelq arisida bolsun Uyghur mesilisige köngül bölüsh barghanséri küchiyiwatidu. Ikkinchidin, méning özümning ayrim partiyesi bar, ashu partiyening tesiri arqiliq Uyghur mesilisini téximu küchep teshwiq qilip, xitayning Uyghurlargha yürgüzüwatqan zulumini toxtitishqa tirishimen. Axirida deydighinim, özüm turushluq sheher, wilayette xitay shirketliri bilen hemkarlishishqa yol qoymaymen. Belkim bilidighansiz, 15-awghust bizning wilayet yeni wal-duwaz wilayiti xu'awéy shirkiti bilen bolghan munasiwitini toxtatqanidi. Biz nizamnamide déyilgini boyiche Uyghurlar bilen bir septi turushqa wede bérimiz."

Axirida dilnur reyhan xanim özining kéyinki pilanliri heqqide toxtaldi we yene munularni tekitlidi: "Eger yawropadiki bashqa döletlerning parlaméntliridimu mushundaq 'Uyghurlar bilen sepdashliq guruppisi'quralighan bolsaq, birliship yawropa parlaméntning qollishini qolgha keltüreligen bolattuq. Yawropadiki we dunyaning bashqa jayliridiki döletler bilen bu xil sepdashliq ornitish meyli hazirqi weziyitimizni yaxshilash üchün bolsun, meyli kéyinki qayta qurulghusi dölitimiz üchün bolsun nahayiti muhim."

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet