Enqerede “Uyghur irqiy qirghinchiliqi we Uyghur medeniyiti” témisida körgezme échildi

Ixtiyariy muxbirimiz erkin tarim
2022-05-17
Share
Enqerede “Uyghur irqiy qirghinchiliqi we Uyghur medeniyiti” témisida körgezme échildi Enqerediki sherqiy türkistan kültür merkizide ötküzülgen “Uyghur irqiy qirghinchiliqi” we Uyghur medeniyiti teswirlen'gen mexsus resim körgezmiside parlamént ezasi fahrettin yoqush(ongdin 6-kishi) ependi bilen xatire süret. 2022-Yili 15-may, türkiye.
RFA/Erkin Tarim

Türkiye paytexti enqerediki her qaysi uniwéristétlarda oquwatqan Uyghur oqughuchilardin teshkillen'gen bir guruppining uyushturushi bilen enqerediki sherqiy türkistan kültür merkizide “Uyghur irqiy qirghinchiliqi” we Uyghur medeniyiti teswirlen'gen mexsus resim körgezmisi échildi.

Bu körgezme 15-may yekshenbe küni chüshte échilish murasimi bilen resmiy bashlandi. Échilish murasimigha parlamént ezasi fahrettin yoqush ependi, amérikaning enqerede turushluq elchixanisidiki diplomatlar, her qaysi siyasiy partiyelerning wekilliri, enqerediki her qaysi uniwérsitétlerning oqutquchi-oqughuchiliri, ammiwiy teshkilatlarning mes'ulliri we enqerediki Uyghurlardin bolup köp sanda kishi ishtirak qildi.

Enqerediki sherqiy türkistan kültür merkizide ötküzülgen “Uyghur irqiy qirghinchiliqi” we Uyghur medeniyiti teswirlen'gen mexsus resim körgezmiside parlamént ezasi fahrettin yoqush ependi tatliq-turumlardin almaqta. 2022-Yili 15-may, türkiye.
Enqerediki sherqiy türkistan kültür merkizide ötküzülgen “Uyghur irqiy qirghinchiliqi” we Uyghur medeniyiti teswirlen'gen mexsus resim körgezmiside parlamént ezasi fahrettin yoqush ependi tatliq-turumlardin almaqta. 2022-Yili 15-may, türkiye.
RFA/Erkin Tarim

Sherqiy türkistan kültür merkizining hoylisigha sherqiy türkistanning tarixi, tarixta Uyghur diyarida yüz bergen qanliq weqeler eks ettürülgen resimler, melumatlar we Uyghurlarning hazirqi éghir weziyitini ipadileydighan süretler, bolupmu xitayning jaza lagérlirigha qamalghan tutqunlarning süretliri hemde bu heqtiki melumatlar ésilghan. Körgezme taxtaylirigha yene xitayning jaza lagérlirigha qamalghan we yaki yoqap ketken kishilerning sizma resimliri hem isimliri yézilip ésilghan. Bu körgezmige yene Uyghurlarning chalghu-eswapliri, yémek-ichmek, kéyim-kéchek we Uyghur qol hüner sen'itige da'ir boyumlarmu qoyulghan.

Enqerediki Uyghur oqughuchilar ötküzgen körgezme pa'aliyiti türkiye dölet marshi we sherqiy türkistan istiqlaliyet marshi bilen bashlandi. Uyghurlar toghrisida qisqiche melumat bérilgendin kéyin, tonulghan sha'ir abduréhim ötkürning “Iz” namliq shé'iri we bashqa sha'irlarning shé'irliri déklamatsiye qilindi.

Körgezme jeryanida parlamént ezasi fahrettin yoqush ependi ziyaritimizni qobul qilip, mundaq dédi: “Uyghur medeniyitini qoghdap qélish üchün bu xil körgezmilerni dawamliq échish kérek. Eger bu medeniyetlirimizni unutsaq, milliy kimlikimiznimu untup qalimiz. Xitayning Uyghurlarning tili, diniy étiqadi, en'eniwiy öy-jayliri, we örp-adetlirini cheklishidiki seweb Uyghurlarni pütünley yoq qilishtin ibaret. Shunga bu xil körgezmiler arqiliq Uyghur irqiy qirghinchiliqini anglitish we Uyghur medeniyitini tonushturush nahayiti muhim. Biz dunya medeniyitige zor töhpilerni qoshqan bir millet yoq bolush xewpi astida turuwatidu, dunya ulargha ige chiqishi lazim, dep chaqiriq qilishimiz kérek.”

Enqerediki sherqiy türkistan kültür merkizide ötküzülgen “Uyghur irqiy qirghinchiliqi” we Uyghur medeniyiti teswirlen'gen mexsus resim körgezmisige qoyulghan süretler. 2022-Yili 15-may, türkiye.
Enqerediki sherqiy türkistan kültür merkizide ötküzülgen “Uyghur irqiy qirghinchiliqi” we Uyghur medeniyiti teswirlen'gen mexsus resim körgezmisige qoyulghan süretler. 2022-Yili 15-may, türkiye.
RFA/Erkin Tarim

Enqere uniwérsitétining oqughuchisi mahire faruq körgezmini körgendin kéyin, öz yurtigha barghandek hés qilghanliqini bayan qildi.

Enqere uniwérsitéti doxturxanisida sistéra bolup ishlewatqan, 5 yash waqtida türkiyege kelgen mukerrem xanim, türkiyediki hemme Uyghurning weten heqqide bash tartip bolmaydighan mes'uliyitining barliqini, shunga hemeylenning qolidin kélishiche bu pa'aliyetni yaxshi qilishqa tirishqanliqini bayan qildi.

Enqerediki sherqiy türkistan kültür merkizide ötküzülgen “Uyghur irqiy qirghinchiqi we Uyghur medeniyiti” namliq körgezmige enqerede oquwatqan ereb, ezerbeyjan we bashqa milletlerdin bolghan oqughughuchilarmu qatnashqan. Ular bu körgezmini körgendin kéyin qattiq tesirlen'gen. Enqerediki saqliqni saqlash uniwérsitéti sistéraliq kespining bir oqughuchisimu özining bu körgezmini körgendin kéyinki tuyghulirini biz bilen ortaqlashti.

Enqerediki sherqiy türkistan kültür merkizi Uyghur en'eniwiy milliy binakarliq uslubida sélin'ghan bolup, bu jayni ziyaret qilghan Uyghurlar xuddi öz yurtidiki bir Uyghur qérindishining öyini köriwatqandek illiq tuyghugha chömülidiken.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet